Quy luật: Quần xã nào có số lượng loài và số cá thể mỗi loài càng lớn thì độ đa dạng càng cao.

▸ So sánh độ đa dạng giữa các quần xã

Thứ tự độ đa dạng giảm dần: Rừng mưa nhiệt đới > Rừng ôn đới > Đồng cỏ > Sa mạc.

• Rừng mưa nhiệt đới có độ đa dạng cao nhất vì khí hậu nóng ẩm, điều kiện sống thuận lợi cho nhiều loài phát triển.
• Sa mạc có độ đa dạng thấp nhất vì điều kiện sống khắc nghiệt (nóng, khô, thiếu nước).

▸ Các chỉ số đánh giá số lượng loài

Thành phần loài trong quần xã gồm 2 khái niệm quan trọng: loài ưu thế và loài đặc trưng.

Phân biệt nhanh:

• Loài ưu thế → trả lời câu hỏi "nhiều nhất" trong quần xã đó.
• Loài đặc trưng → trả lời câu hỏi "chỉ có riêng" ở quần xã đó.

Hiện tượng này giúp số lượng cá thể trong quần xã luôn được duy trì ở mức cân bằng phù hợp với khả năng của môi trường → đây gọi là cân bằng sinh học.

Giải thích: Sâu phát triển mạnh → chim sâu có nhiều thức ăn → số chim tăng → ăn sâu nhiều → sâu giảm → chim thiếu thức ăn → chim giảm → sâu lại tăng… Chu trình lặp đi lặp lại, giữ cho quần xã ổn định.

▸ Ứng dụng trong nông nghiệp

Người ta sử dụng khống chế sinh học để phòng trừ sâu hại bằng thiên địch:

• Dùng ong mắt đỏ diệt sâu đục thân lúa.
• Dùng kiến vàng bảo vệ vườn cam, vườn cây ăn quả.

Đa dạng sinh học ở Việt Nam và nhiều quốc gia trên thế giới đang bị suy giảm do nhiều nguyên nhân: phá rừng, ô nhiễm, khai thác quá mức, biến đổi khí hậu…

▸ Các biện pháp bảo vệ đa dạng sinh học

Để xem lý thuyết đầy đủ kèm hình ảnh minh hoạ, bảng tổng hợp, sơ đồ tư duy chi tiết và phương pháp giải các dạng bài tập, hãy đọc bài viết bên dưới:

Sau khi đã nắm vững lý thuyết, các em hãy chuyển sang tab Bài Tập để luyện 22 câu bám sát chương trình SGK!