Acid
Khái niệm, công thức, tính chất hoá học và một số acid thông dụng
Một số acid thường gặp và thành phần của chúng:
| Tên acid | Công thức | Cation | Anion (gốc acid) |
|---|---|---|---|
| Hydrochloric acid | HCl | $H^+$ | $Cl^-$ |
| Nitric acid | $HNO_3$ | $H^+$ | $NO_3^-$ |
| Sulfuric acid | $H_2SO_4$ | $H^+$ | $SO_4^{2-}$ |
Đặc điểm chung: Tất cả các acid đều chứa nguyên tử hydrogen liên kết với gốc acid. Khi tan trong nước, acid đều tạo ra ion $H^+$.
Công thức tổng quát: $H_nA$ — trong đó $n$ là số nguyên tử H, $A$ là gốc acid.
Bảng gốc acid và hoá trị (số nguyên tử H = hoá trị gốc acid):
| Acid | Gốc acid | Hoá trị |
|---|---|---|
| HCl | $Cl$ | I |
| $HNO_3$ | $NO_3$ | I |
| $H_2SO_4$ | $SO_4$ | II |
| $H_2SO_3$ | $SO_3$ | II |
| $H_2S$ | $S$ | II |
| $H_2CO_3$ | $CO_3$ | II |
| $H_3PO_4$ | $PO_4$ | III |
Dung dịch acid làm giấy quỳ tím chuyển sang màu đỏ. Đây là cách đơn giản nhất để nhận biết dung dịch acid.
Dung dịch acid có pH < 7. Thang pH đo độ acid – base của dung dịch:
Một số kim loại như Mg, Fe, Zn, Al… (kim loại đứng trước H trong dãy hoạt động hoá học) phản ứng với dung dịch acid tạo thành muối và giải phóng khí hydrogen ($H_2$).
Ví dụ minh hoạ:
Dãy hoạt động hoá học của một số kim loại (rút gọn):
Acid tác dụng với oxide base (oxide của kim loại) tạo thành muối và nước.
Ví dụ minh hoạ:
- Chất lỏng không màu, không bay hơi, sánh như dầu ăn.
- Nặng gần gấp đôi nước.
- Tan vô hạn trong nước, toả rất nhiều nhiệt.
- Ứng dụng: sản xuất phân bón, chất tẩy rửa, chất dẻo, phẩm nhuộm, sơn, giấy, tơ sợi.
- Dung dịch HCl là chất lỏng không màu.
- Ứng dụng: tẩy gỉ thép, tổng hợp chất hữu cơ, xử lí pH nước bể bơi.
- Trong dạ dày người có HCl giúp:
- Thúc đẩy tiêu hoá thức ăn.
- Kích thích tiết enzyme.
- Tiêu diệt vi khuẩn có hại.
- Chất lỏng không màu, có vị chua.
- Trong giấm ăn chứa acetic acid nồng độ 2 – 5%.
- Ứng dụng: chế biến thực phẩm, sản xuất sợi poly(vinyl acetate), sơn, dược phẩm.
Bài lý thuyết chi tiết bao gồm đầy đủ các phần: định nghĩa, công thức tổng quát, bảng hoá trị gốc acid, 3 tính chất hoá học, các dạng bài tập tính toán (theo phương trình, tính nồng độ mol, bài toán chất dư), phương pháp nhận biết các acid bằng thuốc thử và sơ đồ tư duy tổng hợp.
Đầy đủ các dạng bài tập có lời giải chi tiết – phù hợp ôn thi và làm bài kiểm tra.
Cùng luyện bài Acid nào!
23 câu: 18 trắc nghiệm · 3 đúng/sai · 2 tự luận
Tuyệt vời!
Cô Trần Thị Thanh Thảo
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu