Bài 13: Làm tròn số đến hàng trăm nghìn | Lý thuyết, Bài tập

Lớp 4 · Toán Bài 13

Làm Tròn Số Đến Hàng Trăm Nghìn

Quy tắc làm tròn, ví dụ trên trục số và ứng dụng thực tế

1
Làm tròn số là gì?

Làm tròn số là thay số ban đầu bằng một số gần đúng, đơn giản hơn (thường là số tròn) để dễ nhớ, dễ tính, dễ so sánh.

Ví dụ: Công ty A bán được $2\,712\,615$ xe máy. Thay vì nói chính xác, ta có thể nói "khoảng $2\,700\,000$ xe" (làm tròn đến hàng trăm nghìn).

💡Khi nào cần làm tròn?
• Khi chỉ cần con số ước lượng (khoảng bao nhiêu).
• Trong tin tức, thống kê: "dân số khoảng $1\,200\,000$ người".
• Khi làm tròn giá tiền để dễ tính nhẩm.
2
Quy tắc làm tròn đến hàng trăm nghìn

Khi làm tròn số đến hàng trăm nghìn, ta nhìn chữ số hàng chục nghìn rồi so sánh với $5$:

1
Nếu chữ số hàng chục nghìn $< 5$ (tức là $0, 1, 2, 3, 4$):
Làm tròn xuống: giữ nguyên chữ số hàng trăm nghìn, các hàng phía sau viết $0$.

$2\,712\,615$$2\,700\,000$
Chữ số hàng chục nghìn = $\mathbf{1} < 5$ → giữ $7$ ở hàng trăm nghìn, phía sau = $0$.
2
Nếu chữ số hàng chục nghìn $\geq 5$ (tức là $5, 6, 7, 8, 9$):
Làm tròn lên: tăng chữ số hàng trăm nghìn thêm $1$, các hàng phía sau viết $0$.

$2\,890\,000$$2\,900\,000$
Chữ số hàng chục nghìn = $\mathbf{9} \geq 5$ → tăng $8$ lên $9$, phía sau = $0$.
📌Tóm tắt quy tắc:
Nhìn chữ số hàng chục nghìn:
• $0, 1, 2, 3, 4$ → làm tròn xuống (giữ nguyên).
• $5, 6, 7, 8, 9$ → làm tròn lên (tăng thêm 1).
Rồi tất cả các hàng phía sau hàng trăm nghìn → viết $0$.
3
Minh họa trên trục số

Trên trục số, số cần làm tròn nằm giữa hai số tròn trăm nghìn. Ta chọn số tròn gần hơn.

Ví dụ: Làm tròn $2\,712\,615$
Trục số:
$\underbrace{2\,700\,000}_{\text{tròn dưới}}$ ← $2\,712\,615$ → $\underbrace{2\,800\,000}_{\text{tròn trên}}$

$2\,712\,615$ gần $2\,700\,000$ hơn (vì hàng chục nghìn $= 1 < 5$).
→ Làm tròn: $\approx \mathbf{2\,700\,000}$.
Ví dụ: Làm tròn $18\,490\,000$
$\underbrace{18\,400\,000}_{\text{tròn dưới}}$ ← $18\,490\,000$ → $\underbrace{18\,500\,000}_{\text{tròn trên}}$

Hàng chục nghìn $= 9 \geq 5$ → Làm tròn lên.
→ $\approx \mathbf{18\,500\,000}$.
🎯Mẹo: Tưởng tượng số nằm trên trục. Nó gần đầu nào hơn thì làm tròn về đầu đó. Chữ số hàng chục nghìn chính là "la bàn" chỉ hướng.
4
Mở rộng: Làm tròn đến hàng chục nghìn

Cách làm tròn đến hàng chục nghìn cũng tương tự, chỉ khác ở chỗ ta nhìn sang chữ số hàng nghìn (hàng ngay bên phải hàng chục nghìn) rồi so sánh với $5$.

1
Nếu chữ số hàng nghìn $< 5$ ($0, 1, 2, 3, 4$):
Làm tròn xuống, giữ nguyên chữ số hàng chục nghìn.
2
Nếu chữ số hàng nghìn $\geq 5$ ($5, 6, 7, 8, 9$):
Làm tròn lên, tăng chữ số hàng chục nghìn thêm $1$.
3
Sau đó, tất cả các hàng phía sau hàng chục nghìn (nghìn, trăm, chục, đơn vị) đều viết chữ số $0$.
Ví dụ 1 — Làm tròn lên
Làm tròn $189\,835\,388$ đến hàng chục nghìn.

Xác định hàng: $189\,8\mathbf{3}\mathbf{5}\,388$
• Chữ số hàng chục nghìn là $\mathbf{3}$
• Chữ số hàng nghìn là $\mathbf{5}$

Vì $5 \geq 5$ nên làm tròn lên: tăng $3$ thành $4$.
→ $189\,835\,388 \approx \mathbf{189\,840\,000}$
Ví dụ 2 — Làm tròn xuống
Làm tròn $5\,122\,381$ đến hàng chục nghìn.

Xác định hàng: $5\,1\mathbf{2}\mathbf{2}\,381$
• Chữ số hàng chục nghìn là $\mathbf{2}$
• Chữ số hàng nghìn là $\mathbf{2}$

Vì $2 < 5$ nên làm tròn xuống: giữ nguyên chữ số $2$.
→ $5\,122\,381 \approx \mathbf{5\,120\,000}$
🔑Quy tắc chung cho mọi hàng: Muốn làm tròn đến hàng nào, ta nhìn chữ số ở hàng liền bên phải hàng đó.
• Chữ số đó $< 5$ → giữ nguyên (làm tròn xuống).
• Chữ số đó $\geq 5$ → tăng thêm $1$ (làm tròn lên).
Cuối cùng, mọi hàng phía sau đều viết chữ số $0$.
📌Dễ nhầm: Khi làm tròn đến hàng chục nghìn thì nhìn hàng nghìn, còn khi làm tròn đến hàng trăm nghìn thì nhìn hàng chục nghìn. Hãy xác định đúng hai hàng này trước khi so sánh với $5$.
5
Ứng dụng thực tế

Làm tròn số được dùng rộng rãi trong đời sống:

1
Giá tiền: Xe máy giá $18\,490\,000$ đ → nói "khoảng $18\,500\,000$ đ".
2
Dân số: Tỉnh có $1\,167\,900$ người → "khoảng $1\,200\,000$ người".
3
Sản lượng: Công ty bán $3\,254\,964$ xe → "khoảng $3\,300\,000$ xe".
⚠️Chú ý: Kết quả làm tròn là số gần đúng, không phải số chính xác. Trong bài thi, cần ghi rõ "khoảng" hoặc dùng ký hiệu $\approx$ (xấp xỉ).
1
Điểm: 0/20
🎯

Sẵn sàng luyện tập chưa?

20 câu: 12 trắc nghiệm · 5 tư duy · 3 tự luận

💡 Gợi ý
Thầy Phan Văn Công

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên