Phép chia phân số – Toán lớp 4 | Lý thuyết & Bài tập

Lớp 4 · Toán Bài 64

Phép Chia Phân Số

Phân số đảo ngược, chia hai phân số và chia với số tự nhiên

1
Phân số đảo ngược

Phân số đảo ngược của một phân số là phân số có tử số và mẫu số đổi chỗ cho nhau.

Ví dụ
25
52

Phân số đảo ngược của $\dfrac{2}{5}$ là $\dfrac{5}{2}$.

Thêm ví dụ
$\dfrac{3}{7}$ → $\dfrac{7}{3}$
$\dfrac{1}{4}$ → $\dfrac{4}{1}$ = 4
$\dfrac{9}{10}$ → $\dfrac{10}{9}$
💡Nhận xét: Tích của một phân số và phân số đảo ngược của nó luôn bằng 1.
$\dfrac{2}{5} \times \dfrac{5}{2} = \dfrac{10}{10} = 1$
2
Chia hai phân số

Muốn chia hai phân số, ta lấy phân số thứ nhất nhân với phân số đảo ngược của phân số thứ hai.

1
Bước 1: Viết phân số đảo ngược của số chia (phân số thứ hai).
2
Bước 2: Đổi phép chia thành phép nhân.
3
Bước 3: Nhân hai phân số (tử × tử, mẫu × mẫu). Rút gọn nếu được.
Ví dụ: $\dfrac{3}{7} \div \dfrac{5}{8} = ?$
Bước 1: Đảo ngược $\dfrac{5}{8}$ → $\dfrac{8}{5}$
Bước 2: Đổi chia → nhân:
$\dfrac{3}{7} \div \dfrac{5}{8} = \dfrac{3}{7} \times \dfrac{8}{5}$
Bước 3: $= \dfrac{3 \times 8}{7 \times 5} = \dfrac{24}{35}$
📌Công thức: $\dfrac{a}{b} \div \dfrac{c}{d} = \dfrac{a}{b} \times \dfrac{d}{c} = \dfrac{a \times d}{b \times c}$
Chia phân số = Nhân với đảo ngược!
3
Chia phân số cho số tự nhiên & ngược lại

Số tự nhiên viết dưới dạng phân số: $n = \dfrac{n}{1}$. Đảo ngược: $\dfrac{1}{n}$.

Phân số ÷ số tự nhiên
$\dfrac{3}{4} \div 2 = \dfrac{3}{4} \times \dfrac{1}{2} = \dfrac{3}{4 \times 2} = \dfrac{3}{8}$

Viết gọn: $\dfrac{3}{4} \div 2 = \dfrac{3}{4 \times 2} = \dfrac{3}{8}$
Số tự nhiên ÷ phân số
$3 \div \dfrac{5}{7} = \dfrac{3}{1} \times \dfrac{7}{5} = \dfrac{3 \times 7}{5} = \dfrac{21}{5}$

Viết gọn: $3 \div \dfrac{5}{7} = \dfrac{3 \times 7}{5} = \dfrac{21}{5}$
🎯Tóm tắt nhanh:
• $\dfrac{a}{b} \div n = \dfrac{a}{b \times n}$  (nhân mẫu với n)
• $n \div \dfrac{a}{b} = \dfrac{n \times b}{a}$  (nhân n với mẫu, giữ tử làm mẫu mới)
4
Mối quan hệ nhân và chia phân số

Phép chia là phép tính ngược của phép nhân. Ta dùng phép chia để tìm thừa số chưa biết.

Ví dụ
Nếu $\dfrac{2}{5} \times \dfrac{3}{4} = \dfrac{6}{20} = \dfrac{3}{10}$

thì $\dfrac{3}{10} \div \dfrac{2}{5} = \dfrac{3}{4}$  và  $\dfrac{3}{10} \div \dfrac{3}{4} = \dfrac{2}{5}$
⚠️Lưu ý: Không được chia cho 0! Phân số $\dfrac{0}{b}$ không có phân số đảo ngược.
1
Điểm: 0/20

Sẵn sàng luyện tập chưa?

20 câu: 12 trắc nghiệm · 4 tư duy · 4 tự luận

💡 Gợi ý
Thầy Phan Văn Công

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên