Nhân, Chia Với 10, 100, 1 000, ...
Quy tắc thêm bớt chữ số 0, đổi đơn vị đo khối lượng
Quy tắc: Khi nhân một số tự nhiên với $10$, $100$, $1\,000$, ... ta chỉ cần viết thêm một, hai, ba, ... chữ số $0$ vào bên phải số đó.
Ta có: $36 \times 10 = 10 \times 36$
Nhẩm: $1$ chục $\times$ $36$ $=$ $36$ chục $= 360$.
→ Viết thêm $1$ chữ số $0$ vào bên phải $36$: $36\mathbf{0}$
Vậy $36 \times 10 = \mathbf{360}$.
→ Viết thêm $2$ chữ số $0$.
$36 \times 1\,000 = \mathbf{36\,000}$
→ Viết thêm $3$ chữ số $0$.
Nhân với $100$ → thêm $2$ chữ số $0$
Nhân với $1\,000$ → thêm $3$ chữ số $0$
Quy tắc ngược lại: Khi chia một số tròn chục, tròn trăm, tròn nghìn, ... cho $10$, $100$, $1\,000$, ... ta chỉ cần bỏ bớt một, hai, ba, ... chữ số $0$ ở bên phải số đó.
$3\,600 : 100 = \mathbf{36}$ (bỏ $2$ chữ số $0$)
$36\,000 : 1\,000 = \mathbf{36}$ (bỏ $3$ chữ số $0$)
Chia cho $100$ → bỏ $2$ chữ số $0$ bên phải
Chia cho $1\,000$ → bỏ $3$ chữ số $0$ bên phải
Ví dụ: $4\,500 : 100 = 45$ ✓ (bỏ $2$ số $0$)
Nhưng $4\,530 : 100$ thì không áp dụng được quy tắc này (vì cuối không tròn $00$).
Nhờ nhân/chia với $10$, $100$, $1\,000$, ta đổi được các đơn vị đo khối lượng:
| Đơn vị | Quan hệ | Cách đổi |
|---|---|---|
| $1$ yến | $= 10$ kg | Nhân/chia $10$ |
| $1$ tạ | $= 100$ kg $= 10$ yến | Nhân/chia $100$ |
| $1$ tấn | $= 1\,000$ kg $= 10$ tạ | Nhân/chia $1\,000$ |
$80$ kg $= 80 : 10 = \mathbf{8}$ yến
$8\,000$ kg $= 8\,000 : 1\,000 = \mathbf{8}$ tấn
$400$ yến $= 400 : 10 = \mathbf{40}$ tạ (vì $1$ tạ $= 10$ yến)
Ví dụ: kg → tạ (nhỏ → lớn) → chia $100$. Tạ → kg (lớn → nhỏ) → nhân $100$.
Khi gặp phép nhân có chứa cặp thừa số cho tích tròn $10$, $100$, $1\,000$, ta nhóm chúng lại để tính nhanh:
$= 2\,136 \times (5 \times 2)$
$= 2\,136 \times 10$
$= \mathbf{21\,360}$
$5 \times 3\,598 \times 2$
$= (5 \times 2) \times 3\,598$
$= 10 \times 3\,598$
$= \mathbf{35\,980}$
$5 \times 2 = 10$ $25 \times 4 = 100$ $50 \times 2 = 100$
$125 \times 8 = 1\,000$ $250 \times 4 = 1\,000$ $500 \times 2 = 1\,000$
Sẵn sàng luyện tập chưa?
20 câu: 10 trắc nghiệm · 5 tư duy · 5 tự luận
Tuyệt vời!

Thầy Phan Văn Công
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên
