Dòng Điện – Nguồn Điện
Khái niệm dòng điện, nguồn điện, vật dẫn điện và vật cách điện
Thí nghiệm dẫn dắt: Dùng hai điện nghiệm A và B:
- Điện nghiệm A đã được tích điện (hai lá xoè ra).
- Điện nghiệm B chưa tích điện (hai lá cụp lại).
- Khi nối hai quả cầu của A và B bằng thanh kim loại: hai lá của A giảm độ xoè, hai lá của B xoè ra.
→ Các hạt mang điện đã chuyển dịch từ A sang B qua thanh kim loại. Trong thanh kim loại đã có dòng điện.
▸ Phân biệt: chuyển động hỗn loạn vs có hướng
▸ Dòng điện trong dây dẫn kim loại
Trong dây dẫn kim loại, dòng điện là dòng các electron tự do dịch chuyển có hướng.
→ Chiều quy ước này ngược với chiều dịch chuyển thực tế của các electron trong dây kim loại.
▸ Một số nguồn điện thường dùng:
▸ Đặc điểm chung của mọi nguồn điện
Mọi nguồn điện đều có hai cực:
- Cực dương, kí hiệu (+).
- Cực âm, kí hiệu (−).
▸ So sánh pin và acquy
| Đặc điểm | Pin | Acquy |
|---|---|---|
| Kích thước | Gọn, nhẹ, dễ di chuyển | Cồng kềnh, nặng hơn |
| Dòng điện | Nhỏ hơn | Lớn, mạnh hơn |
| Thời gian dùng | Ngắn hơn | Dài hơn |
| Khi hết điện | Đa số phải bỏ | Có thể nạp lại (sạc) |
• Nguồn điện tạo ra và cung cấp dòng điện: pin, acquy, đinamo…
• Dụng cụ tiêu thụ điện sử dụng năng lượng điện để hoạt động: quạt, đèn, tivi, nồi cơm điện…
Để có dòng điện chạy qua các thiết bị điện, cần đồng thời hai điều kiện:
- ① Có nguồn điện (pin, acquy…).
- ② Mạch điện phải kín: thiết bị nối liền với cả hai cực của nguồn bằng dây dẫn, không bị hở.
Sơ đồ một mạch điện đơn giản:
• Hết pin → không có nguồn → không có dòng điện.
• Đứt dây, hở công tắc, bóng đèn cháy → mạch hở → không có dòng điện.
Thí nghiệm: mắc mạch điện gồm nguồn pin, bóng đèn, công tắc và kẹp nối. Lần lượt kẹp các vật khác nhau vào mạch để kiểm tra:
Vật cách điện: không cho dòng điện chạy qua.
▸ Phân loại các vật thường gặp:
| Vật DẪN điện ✓ | Vật CÁCH điện ✗ |
|---|---|
| Đồng, nhôm, sắt, thép (kim loại) | Nhựa, cao su |
| Ruột bút chì (than chì) | Gỗ khô |
| Nước muối, nước acid | Thuỷ tinh, sứ |
| Đoạn dây nhôm, dây đồng | Không khí khô |
▸ Ứng dụng vật cách điện trong đời sống
Năm 1800, nhà bác học Volta đã chế tạo ra pin điện đầu tiên trên thế giới.
▸ Cấu tạo pin Volta:
- Hai bản kim loại: một bản đồng (Cu) và một bản kẽm (Zn).
- Cả hai bản được nhúng trong bình đựng dung dịch acid loãng.
Do tác dụng hoá học giữa kim loại và dung dịch acid:
- Bản đồng trở thành cực dương (+).
- Bản kẽm trở thành cực âm (−).
- Khi nối hai cực bằng dây dẫn → trong dây dẫn có dòng điện.
Bài lý thuyết chi tiết bao gồm: phân tích sâu các thí nghiệm, mở rộng về dòng điện trong kim loại, các dạng bài tập có lời giải đầy đủ, sơ đồ tư duy và nhiều ví dụ thực tế khác.
Đầy đủ định nghĩa, phân loại, các bài tập có lời giải, sơ đồ tư duy và nhiều ví dụ minh hoạ thực tế.
Cùng luyện bài Dòng điện – Nguồn điện!
20 câu: 15 trắc nghiệm · 3 đúng/sai · 2 tự luận
Tuyệt vời!
Cô Trần Thị Thanh Thảo
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu