Bài 14: So sánh các số có nhiều chữ số | Lý thuyết, Bài tập Toán 4

Lớp 4 · Toán Bài 14

So Sánh Các Số Có Nhiều Chữ Số

Quy tắc so sánh, sắp xếp số có nhiều chữ số

1
Quy tắc 1: So sánh số chữ số

Khi so sánh hai số tự nhiên, ta áp dụng quy tắc đầu tiên:

Số nào có nhiều chữ số hơn thì lớn hơn.
Ví dụ
$278\,992\,000$ có $9$ chữ số
$278\,999$ có $6$ chữ số

$9 > 6$ → $278\,992\,000 > 278\,999$
Ví dụ
$200\,000\,000$ có $9$ chữ số
$99\,999\,999$ có $8$ chữ số

$9 > 8$ → $200\,000\,000 > 99\,999\,999$
(Dù $99\,999\,999$ "trông" toàn số $9$, nhưng ít chữ số hơn!)
💡Mẹo: Đếm số chữ số trước. Nếu khác nhau → xong ngay, không cần so sánh từng hàng.
2
Quy tắc 2: Cùng số chữ số – so sánh từng hàng

Nếu hai số có cùng số chữ số, ta so sánh từng cặp chữ số ở cùng một hàng, từ trái sang phải. Tại hàng nào khác nhau trước, số nào có chữ số lớn hơn thì lớn hơn.

1
Bước 1: So sánh chữ số hàng cao nhất (bên trái nhất).
Nếu khác → kết luận ngay.
2
Bước 2: Nếu bằng nhau → chuyển sang hàng kế tiếp bên phải.
Tiếp tục cho đến khi gặp cặp chữ số khác nhau.
3
Bước 3: Nếu tất cả chữ số đều giống nhau → hai số bằng nhau.
Ví dụ
So sánh $\mathbf{37}\,338\,449$ và $\mathbf{37}\,839\,449$

Cùng $8$ chữ số. So sánh từ trái:
• Hàng chục triệu: $3 = 3$ ✓
• Hàng triệu: $7 = 7$ ✓
• Hàng trăm nghìn: $\mathbf{3} < \mathbf{8}$ ← khác nhau!

→ $37\,338\,449 < 37\,839\,449$
📌Lỗi thường gặp: So sánh chữ số cuối cùng trước! Sai! Phải so sánh từ trái sang phải (từ hàng cao nhất).
Ví dụ: $37\,003\,847$ và $23\,938\,399$: dù số thứ hai kết thúc bằng $9 > 7$, nhưng hàng chục triệu $3 > 2$ → $37\,003\,847 > 23\,938\,399$.
3
So sánh với biểu thức tổng

Đôi khi một vế là biểu thức tổng (dạng phân tích). Khi đó ta tính giá trị vế đó trước, rồi mới so sánh.

Ví dụ
$3\,405\,000$ □ $3\,000\,000 + 400\,000 + 5\,000$

Vế phải: $3\,000\,000 + 400\,000 + 5\,000 = 3\,405\,000$

→ $3\,405\,000 = 3\,405\,000$ → Điền dấu $\mathbf{=}$
🎯Mẹo: Nếu vế phải là dạng phân tích (các số tròn cộng lại), hãy ghép nhanh thành số rồi so sánh, không cần cộng từng bước.
4
Sắp xếp các số

Khi cần sắp xếp nhiều số theo thứ tự tăng dần (từ bé đến lớn) hoặc giảm dần (từ lớn đến bé), ta:

1
Phân nhóm theo số chữ số. Nhóm ít chữ số hơn → bé hơn.
2
Trong cùng nhóm: so sánh từng cặp từ trái sang phải.
Ví dụ: Sắp xếp giảm dần
$1\,000\,000\,000$ ($10$ chữ số)
$380\,999\,999$ ($9$ chữ số)
$380\,000\,982$ ($9$ chữ số)
$99\,999\,999$ ($8$ chữ số)

So sánh hai số $9$ chữ số: hàng trăm triệu $= 3 = 3$, hàng chục triệu $= 8 = 8$, hàng triệu $= 0 = 0$, hàng trăm nghìn $= 9 > 0$.
→ $380\,999\,999 > 380\,000\,982$.

Giảm dần: $1\,000\,000\,000 > 380\,999\,999 > 380\,000\,982 > 99\,999\,999$.
⚠️Nhớ: Sắp xếp tăng dần: bé nhất đứng trước → lớn nhất đứng cuối.
Sắp xếp giảm dần: lớn nhất đứng trước → bé nhất đứng cuối.
5
Tìm số lớn nhất, bé nhất khi ghép chữ số

Cho một bộ thẻ chữ số, ta cần ghép tất cả các thẻ đó thành một số lớn nhất hoặc bé nhất. Cách làm dựa trên nhận xét: chữ số ở hàng càng cao thì càng quyết định độ lớn của số.

1
Muốn số lớn nhất: xếp các chữ số theo thứ tự giảm dần, chữ số lớn nhất đặt ở hàng cao nhất.
2
Muốn số bé nhất: xếp các chữ số theo thứ tự tăng dần, nhưng chữ số đứng đầu không được là $0$.
→ Đặt chữ số khác $0$ bé nhất lên đầu, rồi mới đến tất cả các chữ số $0$, sau đó xếp phần còn lại tăng dần.
Ví dụ — Bộ thẻ $8$; $0$; $0$; $9$; $1$; $7$; $0$; $3$; $8$
Trước hết, xếp lại chín chữ số theo thứ tự tăng dần:
$0$; $0$; $0$; $1$; $3$; $7$; $8$; $8$; $9$
(bộ thẻ có ba chữ số $0$ và hai chữ số $8$)

Số lớn nhất: xếp ngược lại, từ lớn đến bé:
$9$; $8$; $8$; $7$; $3$; $1$; $0$; $0$; $0$
→ $\mathbf{988\,731\,000}$

Số bé nhất: chữ số khác $0$ bé nhất là $1$ nên đặt $1$ lên đầu,
tiếp theo là ba chữ số $0$, rồi đến $3$; $7$; $8$; $8$; $9$:
$1$; $0$; $0$; $0$; $3$; $7$; $8$; $8$; $9$
→ $\mathbf{100\,037\,889}$
🔑Vì sao chữ số đầu không được là $0$? Nếu đặt $0$ lên đầu thì chữ số đó không có ý nghĩa, số sẽ bị mất một hàng. Ví dụ $013\,789$ thực chất chỉ là $13\,789$, không còn đủ sáu chữ số như yêu cầu.
📌Cách kiểm tra lại: Đếm xem số vừa ghép có dùng đúng và đủ tất cả các thẻ hay không. Nếu bộ thẻ có hai chữ số $8$ thì số ghép được cũng phải có đúng hai chữ số $8$.
1
Điểm: 0/20
⚖️

Sẵn sàng luyện tập chưa?

20 câu: 12 trắc nghiệm · 5 tư duy · 3 tự luận

💡 Gợi ý
Thầy Phan Văn Công

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên