Phép trừ phân số – Toán lớp 4 | Lý thuyết & Bài tập

Lớp 4 · Toán Bài 61

Phép Trừ Phân Số

Trừ phân số cùng mẫu, khác mẫu và rút gọn rồi trừ

1
Trừ hai phân số cùng mẫu số

Muốn trừ hai phân số có cùng mẫu số, ta trừ tử số của phân số thứ nhất cho tử số của phân số thứ hai và giữ nguyên mẫu số.

Ví dụ: $\dfrac{7}{8} - \dfrac{2}{8} = ?$
Ban đầu: $\dfrac{7}{8}$
Bớt $\dfrac{2}{8}$ (gạch chéo) → Còn $\dfrac{5}{8}$
$\dfrac{7}{8} - \dfrac{2}{8} = \dfrac{7 - 2}{8} = \dfrac{5}{8}$
💡Công thức: $\dfrac{a}{c} - \dfrac{b}{c} = \dfrac{a - b}{c}$
Trừ tử, giữ nguyên mẫu!
📌Lưu ý: Kết quả cần rút gọn nếu được. Ví dụ: $\dfrac{9}{12} - \dfrac{3}{12} = \dfrac{6}{12} = \dfrac{1}{2}$.
2
Trừ hai phân số khác mẫu số

Muốn trừ hai phân số khác mẫu số, ta quy đồng mẫu số rồi trừ hai phân số có cùng mẫu số.

1
Bước 1: Quy đồng mẫu số hai phân số.
2
Bước 2: Trừ hai phân số cùng mẫu (trừ tử, giữ mẫu).
3
Bước 3: Rút gọn kết quả (nếu được).
Ví dụ 1: $\dfrac{7}{8} - \dfrac{1}{4} = ?$
Bước 1: 8 : 4 = 2 → mẫu số chung = 8. Quy đồng: $\dfrac{1}{4} = \dfrac{2}{8}$
Bước 2: $\dfrac{7}{8} - \dfrac{2}{8} = \dfrac{7 - 2}{8} = \dfrac{5}{8}$
Ví dụ 2: $\dfrac{3}{4} - \dfrac{1}{3} = ?$
Bước 1: mẫu số chung = 4 × 3 = 12
$\dfrac{3}{4} = \dfrac{9}{12}$    $\dfrac{1}{3} = \dfrac{4}{12}$
Bước 2: $\dfrac{9}{12} - \dfrac{4}{12} = \dfrac{5}{12}$
🎯Giống phép cộng: Bước quy đồng hoàn toàn giống phép cộng. Chỉ khác là bước 2 ta trừ tử thay vì cộng tử.
3
Rút gọn rồi trừ

Nếu phân số chưa tối giản, nên rút gọn trước rồi mới trừ → mẫu số chung nhỏ hơn, tính nhanh hơn.

Ví dụ: $\dfrac{8}{14} - \dfrac{2}{7} = ?$
Rút gọn: $\dfrac{8}{14} = \dfrac{8:2}{14:2} = \dfrac{4}{7}$
Trừ: $\dfrac{4}{7} - \dfrac{2}{7} = \dfrac{4 - 2}{7} = \dfrac{2}{7}$
⚠️Nhớ: Luôn kiểm tra kết quả có rút gọn được không. Phân số tối giản mới là đáp án cuối cùng!
4
Mối quan hệ cộng và trừ phân số

Phép trừ là phép tính ngược của phép cộng. Nếu biết tổng và một số hạng, ta tìm số hạng kia bằng phép trừ.

Ví dụ
Nếu $\dfrac{2}{5} + \dfrac{3}{5} = 1$
thì $1 - \dfrac{2}{5} = \dfrac{3}{5}$ và $1 - \dfrac{3}{5} = \dfrac{2}{5}$
💡Ứng dụng: Khi bài toán cho biết tổng hai phần (ví dụ: dùng hết $\dfrac{7}{12}$ tấm vải, phần rau chiếm $\dfrac{1}{3}$), ta dùng phép trừ để tìm phần còn lại.
1
Điểm: 0/20

Sẵn sàng luyện tập chưa?

20 câu: 12 trắc nghiệm · 4 tư duy · 4 tự luận

💡 Gợi ý
Thầy Phan Văn Công

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên