Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Câu hỏi mở đầu trang 133
Đề bài: Núi lửa và động đất là hai dạng thiên tai gây ra nhiều thảm họa kinh hoàng trong lịch sử nhân loại. Động đất và núi lửa diễn ra như thế nào và nguyên nhân do đâu?
Lời giải:
Đây là câu hỏi mở đầu, nội dung sẽ được làm rõ dần trong bài. Em có thể trả lời ngắn gọn như sau:
- Núi lửa xảy ra ở những nơi vỏ Trái Đất bị đứt gãy, các dòng mac-ma theo khe nứt phun trào lên bề mặt.
- Động đất là những rung chuyển đột ngột, mạnh mẽ của vỏ Trái Đất.
- Cả hai hiện tượng này đều có nguyên nhân chủ yếu từ sự dịch chuyển của các mảng kiến tạo và hoạt động ở bên trong lòng Trái Đất.
1. Núi lửa
Câu hỏi mục 1 trang 133
Đề bài:
- Quan sát hình 1 và đọc thông tin trong mục 1, em hãy mô tả hiện tượng núi lửa và nêu nguyên nhân hình thành núi lửa.
- Theo em, núi lửa phun trào sẽ gây ra những hậu quả gì?
Lời giải:
1. Mô tả hiện tượng núi lửa và nguyên nhân hình thành:
Em quan sát Hình 1 và đọc thông tin mục 1 để trả lời:
- Mô tả hiện tượng: khi núi lửa hoạt động, các dòng mac-ma (dung nham) nóng chảy từ lò mac-ma ở dưới sâu theo ống phun trào lên, thoát ra ngoài qua miệng núi lửa, kèm theo tro bụi bốc lên cao.
- Nguyên nhân hình thành: núi lửa hình thành ở những nơi vỏ Trái Đất bị đứt gãy. Tại đó, các dòng mac-ma theo các khe nứt của vỏ Trái Đất phun trào lên bề mặt (cả trên lục địa và đại dương) tạo thành núi lửa.
2. Hậu quả của núi lửa phun trào:
- Núi lửa phun trào gây thiệt hại cho các vùng lân cận: tro bụi và dung nham vùi lấp các thành thị, làng mạc, ruộng nương, gây thiệt hại về người và tài sản.
- Tuy nhiên, núi lửa cũng có mặt có lợi: các vùng đất đỏ phì nhiêu do dung nham bị phong hóa rất thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp.
2. Động đất
Câu hỏi mục 2 trang 134
Đề bài:
- Quan sát hình 2 và thông tin trong mục 2, em hãy nêu hậu quả do động đất gây ra.
- Quan sát các hình sau, hãy cho biết những hành động đúng khi động đất xảy ra.
Lời giải:
1. Hậu quả do động đất gây ra:
Em quan sát Hình 2 và đọc thông tin mục 2 để nêu hậu quả:
- Động đất làm cho nhà cửa, đường sá, cầu cống,… bị nứt, đổ vỡ, sụp đổ.
- Động đất gây thiệt hại về người và tài sản. Vì động đất thường lan truyền trên một diện tích rộng lớn nên hậu quả càng nặng nề.
2. Những hành động đúng khi động đất xảy ra:
Dựa vào các hình, những hành động đúng khi có động đất là:
- Chui xuống gầm bàn để tránh đồ vật rơi vào người.
- Không đi thang máy (vì có thể bị kẹt khi mất điện).
- Không đi ô tô.
- Dùng tay (hoặc vật cứng) che, bảo vệ đầu.
Luyện tập và Vận dụng
Bài 1 trang 134
Đề bài: Nếu đang trong lớp học mà có động đất xảy ra, em sẽ làm gì để bảo vệ mình?
Lời giải:
Nếu đang ở trong lớp học mà có động đất, em nên bình tĩnh và làm theo các cách sau:
- Nhanh chóng chui xuống gầm bàn học để tránh đồ vật rơi trúng người.
- Dùng tay (hoặc cặp sách) che và bảo vệ đầu.
- Tránh xa cửa kính, đồ vật dễ đổ; không chen lấn, xô đẩy.
- Khi hết rung lắc, bình tĩnh đi theo hướng dẫn của thầy cô ra nơi trống trải, an toàn; không sử dụng thang máy.
Bài 2 trang 134
Đề bài: Em hãy tìm kiếm thông tin về thảm họa do một trận động đất hoặc núi lửa gây ra trên thế giới và chia sẻ trước lớp.
Lời giải:
Đây là bài tập tìm hiểu thông tin, em tự sưu tầm và chia sẻ. Em có thể tham khảo ví dụ ngay trong bài học:
- Ví dụ về núi lửa: năm 1815, núi lửa Tam-bô-ra ở In-đô-nê-xi-a phun trào. Hậu quả là có hơn 70 nghìn người chết sau khi thảm họa xảy ra, chủ yếu do nạn đói vì mất mùa, bệnh dịch và không khí bị ô nhiễm.
- Khi chia sẻ, em nên nêu rõ: tên và thời gian xảy ra thảm họa, nơi xảy ra, và hậu quả mà nó gây ra.
Thầy Võ Thành Luận
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Lịch Sử & Địa Lí THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Sử-Địa, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ A2
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại THCS Lê Thánh Tôn