Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Câu hỏi mở đầu trang 116
Đề bài: Chúng ta đang sống trên Trái Đất, một hành tinh trong Vũ Trụ bao la. Chắc hẳn không ít lần chúng ta đặt câu hỏi về nơi mình đang sống: Trái Đất nằm ở đâu trong Vũ Trụ? Trái Đất có hình dạng như thế nào?…
Lời giải:
Đây là câu hỏi mở đầu, nội dung sẽ được làm rõ dần trong bài. Em có thể trả lời ngắn gọn như sau:
- Trái Đất là một hành tinh nằm trong hệ Mặt Trời, chuyển động xung quanh Mặt Trời. Trái Đất nằm ở vị trí thứ ba theo thứ tự xa dần Mặt Trời.
- Trái Đất có dạng hình cầu (khối cầu).
1. Vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời
Câu hỏi mục 1 trang 116
Đề bài: Dựa vào hình 1, em hãy cho biết:
- Trái Đất nằm ở vị trí thứ mấy theo thứ tự xa dần Mặt Trời.
- Ý nghĩa của khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời.
Lời giải:
Em quan sát Hình 1 (tính từ Mặt Trời ra ngoài) và đọc thông tin trong mục 1 để trả lời.
1. Vị trí của Trái Đất:
- Trong hệ Mặt Trời có tám hành tinh chuyển động xung quanh Mặt Trời.
- Tính theo thứ tự xa dần Mặt Trời, Trái Đất nằm ở vị trí thứ ba (sau Thủy tinh và Kim tinh).
2. Ý nghĩa của khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời:
- Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là khoảng cách lí tưởng, giúp Trái Đất nhận được lượng nhiệt và ánh sáng phù hợp để sự sống có thể tồn tại và phát triển.
2. Hình dạng, kích thước của Trái Đất
Câu hỏi mục 2 trang 117
Đề bài: Có bạn cho rằng Trái Đất là một mặt phẳng. Bằng hiểu biết và các thông tin, hình ảnh trong bài, em hãy nêu một số ví dụ để thuyết phục bạn đó rằng Trái Đất có dạng khối cầu.
Lời giải:
Em dựa vào các thông tin, hình ảnh trong bài để nêu ví dụ chứng minh Trái Đất có dạng khối cầu (không phải mặt phẳng):
- Ảnh chụp từ vệ tinh: hình ảnh Trái Đất chụp từ vệ tinh cho thấy Trái Đất có dạng khối cầu.
- Hiện tượng nguyệt thực: khi nguyệt thực, bóng của Trái Đất che Mặt Trăng có dạng hình tròn (cong), chứng tỏ Trái Đất có dạng khối cầu.
- Hành trình đi vòng quanh thế giới: đoàn thám hiểm của Ma-gien-lăng chỉ đi về một phía (phía tây) mà cuối cùng vẫn quay trở về điểm xuất phát. Điều này chỉ có thể xảy ra nếu Trái Đất có dạng khối cầu.
Luyện tập và Vận dụng
Bài 1 trang 117
Đề bài: Dựa vào hình 1, hãy nêu tên các hành tinh theo thứ tự xa dần Mặt Trời.
Lời giải:
Em quan sát Hình 1, bắt đầu từ Mặt Trời và kể tên tám hành tinh lần lượt ra phía ngoài:
- Thủy tinh
- Kim tinh
- Trái Đất
- Hỏa tinh
- Mộc tinh
- Thổ tinh
- Thiên Vương tinh
- Hải Vương tinh
Bài 2 trang 117
Đề bài: Giả sử có người sinh sống ở hành tinh khác, em hãy viết một lá thư khoảng 10 dòng giới thiệu về Trái Đất của chúng ta với họ.
Lời giải:
Đây là bài tập vận dụng, em tự viết lá thư theo cảm nhận của mình. Em có thể dựa vào các ý đã học trong bài để viết, ví dụ:
- Trái Đất là hành tinh thứ ba tính từ Mặt Trời trong hệ Mặt Trời.
- Trái Đất có dạng khối cầu, bán kính Xích đạo khoảng 6 378 km, diện tích bề mặt khoảng 510 triệu km².
- Nhờ có khoảng cách phù hợp với Mặt Trời nên Trái Đất nhận được lượng nhiệt và ánh sáng vừa đủ; đồng thời Trái Đất có lớp vỏ khí bảo vệ, nên là nơi có sự sống tồn tại và phát triển.
Lá thư mẫu (em tham khảo rồi viết lại theo lời của mình):
“Xin chào người bạn ở hành tinh xa xôi!
Mình viết lá thư này để giới thiệu với bạn về ngôi nhà của chúng mình – Trái Đất. Trái Đất là hành tinh thứ ba tính từ Mặt Trời, nằm trong hệ Mặt Trời. Trái Đất có dạng khối cầu, với bán kính Xích đạo khoảng 6 378 km và diện tích bề mặt khoảng 510 triệu km².
Điều đặc biệt nhất ở Trái Đất là có sự sống. Nhờ nằm ở khoảng cách lí tưởng so với Mặt Trời nên Trái Đất nhận được lượng nhiệt và ánh sáng vừa đủ, không quá nóng cũng không quá lạnh. Trái Đất còn có một lớp vỏ khí bao quanh để bảo vệ. Nhờ vậy mà con người, cây cối và muôn loài có thể sinh sống.
Nếu có dịp, mong bạn sẽ ghé thăm Trái Đất của chúng mình nhé!
Người bạn đến từ Trái Đất.”
(Lưu ý: em có thể thêm những điều mình yêu thích ở Trái Đất, như biển, rừng, các mùa,… để lá thư thêm sinh động.)
Thầy Võ Thành Luận
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Lịch Sử & Địa Lí THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Sử-Địa, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ A2
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại THCS Lê Thánh Tôn