Câu hỏi mở đầu trang 187

Đề bài: Hai bạn nhỏ trao đổi với nhau: “Thiên nhiên đang kêu cứu. Chúng ta phải làm gì để bảo vệ thiên nhiên?” – “Có lẽ chúng mình phải đưa vấn đề này ra trao đổi trong lớp.” Vậy chúng ta phải làm gì để bảo vệ thiên nhiên?

Lời giải:

Đây là câu hỏi mở đầu, nội dung sẽ được làm rõ dần trong bài. Em có thể trả lời ngắn gọn như sau:

• Để bảo vệ thiên nhiên, chúng ta cần bảo vệ tự nhiên (giữ gìn đa dạng sinh học, ngăn chặn ô nhiễm và suy thoái môi trường) và khai thác thông minh các tài nguyên thiên nhiên (sử dụng hợp lí, tiết kiệm).
• Mỗi người cũng cần có những việc làm cụ thể hằng ngày để góp phần bảo vệ môi trường.

1. Thế nào là phát triển bền vững?

Câu hỏi mục 1 trang 187

Đề bài: Hãy nêu một số tác động của con người tới thiên nhiên sẽ làm ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ mai sau.

Lời giải:

Em dựa vào nội dung bài học và liên hệ thực tế để nêu một số tác động:

• Khai thác quá nhiều khoáng sản (than, dầu mỏ,…) khiến nguồn tài nguyên này dần cạn kiệt, các thế hệ mai sau sẽ không còn để sử dụng.
• Chặt phá rừng bừa bãi làm suy giảm diện tích rừng và sự đa dạng của các loài sinh vật.
• Xả rác, khí thải, nước thải gây ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí, làm môi trường sống ngày càng xấu đi.

Những tác động này làm tài nguyên suy giảm và môi trường ô nhiễm, khiến các thế hệ tương lai khó có đủ điều kiện tự nhiên trong lành để sinh sống và sản xuất.

2. Bảo vệ tự nhiên và khai thác thông minh các tài nguyên thiên nhiên

Câu hỏi 1 mục 2 trang 188

Đề bài: Em hãy cho biết ý nghĩa của việc bảo vệ tự nhiên và khai thác thông minh tài nguyên thiên nhiên.

Lời giải:

Em dựa vào nội dung mục 2 để trả lời:

• Bảo vệ tự nhiên có ý nghĩa giữ gìn sự đa dạng sinh học, ngăn chặn ô nhiễm và suy thoái môi trường tự nhiên. Nhờ đó, bảo vệ được không gian sống của con người, đảm bảo cho con người tồn tại trong môi trường trong lành, thuận lợi để phát triển kinh tế, xã hội.
• Khai thác thông minh các tài nguyên thiên nhiên là sử dụng tài nguyên hợp lí, tiết kiệm nhằm hạn chế sự suy giảm tài nguyên cả về số lượng và chất lượng, đảm bảo nguồn tài nguyên cho sinh hoạt và sản xuất của con người trong hiện tại cũng như trong tương lai.

Câu hỏi 2 mục 2 trang 188

Đề bài: Để bảo vệ môi trường, mỗi người chúng ta cần phải làm gì?

Lời giải:

Em nêu một số việc mỗi người cần làm để bảo vệ môi trường:

• Không vứt rác bừa bãi; bỏ rác đúng nơi quy định và phân loại rác.
• Tiết kiệm điện, nước trong sinh hoạt hằng ngày.
• Hạn chế dùng túi ni-lông và các đồ nhựa dùng một lần.
• Tích cực trồng và chăm sóc cây xanh.
• Tuyên truyền, nhắc nhở mọi người cùng nhau giữ gìn và bảo vệ môi trường.

Câu hỏi 3 mục 2 trang 188

Đề bài: Dựa vào sơ đồ trên và hình 1, em hãy lấy ví dụ cụ thể về các biện pháp khai thác và sử dụng thông minh tài nguyên thiên nhiên.

Lời giải:

Em dựa vào sơ đồ và hình 1 để lấy ví dụ cho từng nhóm tài nguyên:

• Với khoáng sản: sử dụng tiết kiệm, đồng thời sản xuất các vật liệu thay thế. Ví dụ: dùng các vật liệu thay thế để hạn chế khai thác than, dầu mỏ.
• Với đất trồng, động vật và thực vật: vừa sử dụng vừa khôi phục, tái tạo. Ví dụ: trồng lại rừng sau khi khai thác, cải tạo đất bạc màu thành đất tốt.
• Với năng lượng mặt trời, không khí, nước: sử dụng sao cho tránh làm ô nhiễm, giảm chất lượng. Ví dụ: lắp đặt các tấm pin năng lượng mặt trời để tạo ra điện sạch (như Hình 1).

Luyện tập và Vận dụng

Bài 1 trang 188

Đề bài: Em hãy nêu một số việc có thể làm hằng ngày để bảo vệ môi trường.

Lời giải:

Em nêu một số việc đơn giản, có thể làm hằng ngày:

• Tắt điện, quạt và các thiết bị khi không sử dụng; khóa vòi nước khi dùng xong.
• Bỏ rác đúng nơi quy định và phân loại rác.
• Dùng làn, giỏ hoặc túi vải khi đi chợ thay cho túi ni-lông.
• Trồng và chăm sóc cây xanh ở nhà, ở trường, ở nơi công cộng.
• Giữ gìn vệ sinh chung và nhắc nhở mọi người cùng bảo vệ môi trường.

Bài 2 trang 188

Đề bài: Thu thập thông tin về việc khai thác các tài nguyên thiên nhiên để phát triển bền vững ở địa phương em.

Lời giải:

Đây là bài tập thực hành, em tự thu thập thông tin ở địa phương mình. Gợi ý cách làm:

• Tìm hiểu: ở địa phương em có những tài nguyên thiên nhiên nào (đất, nước, rừng, khoáng sản,…) và chúng đang được khai thác, sử dụng ra sao.
• Thu thập thông tin: hỏi người thân, thầy cô hoặc tìm trên sách, báo, internet về các cách khai thác, sử dụng tài nguyên một cách tiết kiệm, hợp lí ở địa phương (ví dụ: trồng lại rừng, tiết kiệm nước tưới, dùng năng lượng sạch,…).
• Trình bày: ghi lại những thông tin thu thập được và chia sẻ với các bạn trong lớp.

(Lưu ý: mỗi địa phương có những tài nguyên và cách khai thác khác nhau, em hãy dựa vào thực tế nơi mình sinh sống để hoàn thành bài tập.)

Thầy Võ Thành Luận

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Lịch Sử & Địa Lí THCS

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Sử-Địa, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ A2

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại THCS Lê Thánh Tôn