Câu hỏi mở đầu trang 53

Đề bài: Trong quá trình phát triển, các quốc gia sơ kì ở Đông Nam Á đã dần tạo lập được những cơ sở đưa đến sự ra đời của các vương quốc phong kiến đầu tiên. Những nền tảng kinh tế đã được tạo dựng vững chắc như thế nào để tạo ra bước phát triển mới cho Đông Nam Á trong giai đoạn thịnh vượng sau này?

Lời giải:

Đây là câu hỏi mở đầu, nội dung sẽ được làm rõ dần trong bài. Em có thể trả lời ngắn gọn như sau:

• Trên nền tảng của các quốc gia sơ kì, từ thế kỉ VII đến thế kỉ X, ở Đông Nam Á đã hình thành các vương quốc phong kiến đầu tiên.
• Nền tảng kinh tế của các vương quốc này dựa trên hai thế mạnh: nông nghiệp trồng lúa nước và hoạt động thương mại biển (buôn bán các sản vật, đặc biệt là gia vị). Đây chính là cơ sở để Đông Nam Á phát triển thịnh vượng hơn trong giai đoạn sau.

1. Sự hình thành các vương quốc phong kiến

Câu hỏi mục 1 trang 53

Đề bài: Quan sát lược đồ hình 1 (tr.52) và thông tin trong bài học, em hãy nêu tên và xác định nơi hình thành các quốc gia phong kiến Đông Nam Á.

Lời giải:

Từ thế kỉ VII đến thế kỉ X, ở khu vực Đông Nam Á đã hình thành một số quốc gia phong kiến. Em nêu tên và nơi hình thành của từng quốc gia:

• Đại Cồ Việt của người Việt – ở Bắc Việt Nam.
• Sri Kse-tra của người Môn và Pa-gan của người Miến – ở lưu vực sông I-ra-oa-đi (Mi-an-ma ngày nay).
• Đva-ra-va-ti của người Môn – ở lưu vực sông Chao Phray-a (Thái Lan ngày nay).
• Chân Lạp của người Khơ-me – ở vùng trung lưu sông Mê Công.
• Sri Vi-giay-a của người Mã Lai – trên đảo Xu-ma-tơ-ra (In-đô-nê-xi-a).
• Ka-lin-ga của người In-đô-nê-xi-a – trên đảo Gia-va.

2. Hoạt động kinh tế ở các vương quốc phong kiến Đông Nam Á từ thế kỉ VII đến thế kỉ X

Câu hỏi 1 mục 2 trang 54

Đề bài: Khai thác tư liệu trên và cho biết thương nhân nước ngoài bị hấp dẫn bởi những sản vật nào của Vương quốc Sri Vi-giay-a?

Lời giải:

Theo nhận xét của một nhà địa lí Ả Rập về Vương quốc Sri Vi-giay-a, thương nhân nước ngoài bị hấp dẫn bởi nhiều sản vật quý của vương quốc này, đó là:

• Nhiều loại dầu thơm và cây thuốc mà các nơi khác không có.
• Các sản vật do đất đai sản sinh ra như: long não, trầm hương, đinh hương, đàn hương, đậu khấu, sa nhân,…

Câu hỏi 2 mục 2 trang 54

Đề bài: Hãy trình bày hoạt động kinh tế chính của các vương quốc phong kiến Đông Nam Á từ thế kỉ VII đến thế kỉ X.

Lời giải:

Hoạt động kinh tế chính của các vương quốc phong kiến Đông Nam Á gồm hai hướng chính:

• Nông nghiệp: nhiều vương quốc lấy nông nghiệp làm ngành kinh tế chính, chủ yếu nằm ở vùng lục địa (như Chăm-pa, Chân Lạp), ở lưu vực sông Chao Phray-a (Thái Lan) và lưu vực sông I-ra-oa-đi (Mi-an-ma ngày nay).
• Thương mại biển: một số quốc gia chủ yếu dựa vào hoạt động thương mại biển như Sri Vi-giay-a, Ka-lin-ga, Ma-ta-ram. Nhờ nguồn sản vật phong phú, đặc biệt là gia vị, các vương quốc này đóng góp nhiều mặt hàng chủ lực trên tuyến buôn bán đường biển kết nối Á – Âu (sau này gọi là Con đường gia vị).

Quá trình giao lưu thương mại còn làm xuất hiện những thương cảng sầm uất như Đại Chiêm (Chăm-pa), Pa-lem-bang (Sri Vi-giay-a).

Luyện tập và Vận dụng

Bài 1 trang 54

Đề bài: Các vương quốc phong kiến Đông Nam Á đã phát huy những lợi thế nào để phát triển kinh tế?

Lời giải:

Các vương quốc phong kiến Đông Nam Á đã phát huy những lợi thế sau:

• Lợi thế về đất đai và sông ngòi: các đồng bằng màu mỡ ở lưu vực những con sông lớn (sông Chao Phray-a, sông I-ra-oa-đi, sông Mê Công,…) giúp phát triển nông nghiệp trồng lúa nước.
• Lợi thế về vị trí ven biển và nguồn sản vật: nhiều vương quốc nằm gần biển, lại có nguồn sản vật phong phú, đặc biệt là gia vị, nên phát triển mạnh hoạt động thương mại biển trên tuyến đường Á – Âu.

Bài 2 trang 54

Đề bài: Hoạt động giao lưu thương mại đã tác động như thế nào đến sự phát triển kinh tế các quốc gia phong kiến Đông Nam Á?

Lời giải:

Hoạt động giao lưu thương mại đã tác động lớn đến kinh tế các vương quốc phong kiến Đông Nam Á:

• Thúc đẩy kinh tế các vương quốc trong khu vực ngày càng phát triển.
• Làm xuất hiện những thương cảng sầm uất như Đại Chiêm (Chăm-pa), Pa-lem-bang (Sri Vi-giay-a).
• Những thương cảng này trở thành điểm kết nối kinh tế, văn hóa giữa các châu lục.

Bài 3 trang 54

Đề bài: Có một câu chuyện thú vị như sau: Vào thế kỉ X, 1 pao nghệ tây (khoảng 4 lạng) có giá ngang với 1 con ngựa, 1 pao gừng có giá ngang 1 con bò. Từ câu chuyện trên và thông tin trong bài học, hãy viết một đoạn văn ngắn (từ 3 – 5 câu) mô tả sự hấp dẫn của nguồn gia vị ở các vương quốc Đông Nam Á đối với thương nhân nước ngoài.

Lời giải (gợi ý):

Em có thể viết một đoạn văn ngắn như sau:

Vào thế kỉ X, gia vị ở Đông Nam Á có giá trị vô cùng lớn: chỉ 1 pao nghệ tây đã đổi được 1 con ngựa, còn 1 pao gừng có giá ngang một con bò. Điều đó cho thấy các loại gia vị như hạt tiêu, hoa hồi, nhục đậu khấu, quế, gừng,… của Đông Nam Á được thương nhân nước ngoài rất ưa chuộng. Chính nguồn gia vị phong phú này đã hấp dẫn nhiều thương nhân tìm đến Đông Nam Á để buôn bán. Nhờ đó, các vương quốc Đông Nam Á trở thành nơi cung cấp những mặt hàng chủ lực trên tuyến đường biển Á – Âu, sau này được gọi là Con đường gia vị.

Thầy Võ Thành Luận

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Lịch Sử & Địa Lí THCS

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Sử-Địa, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ A2

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại THCS Lê Thánh Tôn