Câu hỏi mở đầu trang 173

Đề bài: Trong các thảm thực vật ở đới nóng, rừng nhiệt đới có vai trò hết sức quan trọng đối với môi trường trên Trái Đất. Rừng nhiệt đới có đặc điểm gì? Cần làm gì để bảo vệ rừng nhiệt đới?

Lời giải:

Đây là câu hỏi mở đầu, nội dung sẽ được làm rõ dần trong bài. Em có thể trả lời ngắn gọn như sau:

• Đặc điểm: rừng nhiệt đới phát triển ở nơi có khí hậu nóng và mưa nhiều; rừng gồm nhiều tầng, có nhiều loài cây thân gỗ, dây leo và động vật rất phong phú.
• Cách bảo vệ: mỗi người cần sử dụng tiết kiệm các sản phẩm từ rừng, không chặt phá rừng bừa bãi, đồng thời trồng cây gây rừng để bảo vệ và phát triển rừng.

1. Đặc điểm rừng nhiệt đới

Câu hỏi 1 mục 1 trang 174

Đề bài: Em hãy cho biết nơi phân bố của rừng nhiệt đới.

Lời giải:

Em đọc thông tin trong mục 1 và trả lời:

• Rừng nhiệt đới trải từ vùng Xích đạo đến hết vành đai nhiệt đới ở cả bán cầu Bắc và bán cầu Nam.

Câu hỏi 2 mục 1 trang 174

Đề bài: Dựa vào thông tin trong mục 1 và các hình 1, 2, 3, em hãy:

• Trình bày đặc điểm của rừng nhiệt đới.
• Nêu sự khác nhau của rừng mưa nhiệt đới và rừng nhiệt đới gió mùa.

Lời giải:

Em trả lời theo hai ý.

a) Đặc điểm của rừng nhiệt đới:

• Khí hậu: nhiệt độ trung bình năm trên 21°C, lượng mưa trung bình năm trên 1 700 mm.
• Thực vật: rừng gồm nhiều tầng; có nhiều loài cây thân gỗ, dây leo chằng chịt; phong lan, tầm gửi, địa y bám trên thân cây.
• Động vật: rất phong phú, nhiều loài sống trên cây, leo trèo giỏi như khỉ, vượn,…; nhiều loài chim ăn quả có màu sắc sặc sỡ.

b) Sự khác nhau giữa rừng mưa nhiệt đới và rừng nhiệt đới gió mùa:

• Rừng mưa nhiệt đới: hình thành ở nơi mưa nhiều quanh năm; chủ yếu phân bố ở lưu vực sông A-ma-dôn (Nam Mỹ), lưu vực sông Công-gô (châu Phi) và một phần Đông Nam Á. Rừng rậm rạp, có 4 – 5 tầng.
• Rừng nhiệt đới gió mùa: phát triển ở nơi có một mùa mưa và một mùa khô rõ rệt (Đông Nam Á, Đông Ấn Độ,…). Phần lớn cây trong rừng rụng lá vào mùa khô; cây trong rừng thấp hơn và ít tầng hơn so với rừng mưa nhiệt đới.

2. Bảo vệ rừng nhiệt đới

Câu hỏi mục 2 trang 174

Đề bài: Theo em, cần làm gì để bảo vệ rừng nhiệt đới?

Lời giải:

Em dựa vào nội dung mục 2 và liên hệ thực tế để nêu một số việc cần làm nhằm bảo vệ rừng nhiệt đới:

• Sử dụng các sản phẩm có nguồn gốc từ rừng (như gỗ, giấy,…) một cách tiết kiệm và hợp lí.
• Không chặt phá rừng, đốt rừng bừa bãi; phòng chống cháy rừng.
• Tích cực trồng cây gây rừng để bảo vệ và phát triển rừng.
• Tuyên truyền để mọi người cùng nâng cao ý thức bảo vệ rừng.

Luyện tập và Vận dụng

Bài 1 trang 174

Đề bài: Hãy giải thích vì sao rừng nhiệt đới có nhiều tầng.

Lời giải:

Em dựa vào đặc điểm khí hậu của rừng nhiệt đới để giải thích:

• Rừng nhiệt đới nằm ở nơi có khí hậu nóng và mưa nhiều nên cây cối sinh trưởng, phát triển rất nhanh và mạnh, có nhiều loài cây cùng chen nhau sống.
• Các loài cây có chiều cao khác nhau: cây cao vươn lên trên để đón ánh sáng, cây thấp hơn sống ở phía dưới. Vì vậy rừng được chia thành nhiều tầng, từ tầng cây cao cho đến các tầng cây thấp ở bên dưới.

Bài 2 trang 174

Đề bài: Ở Việt Nam, kiểu rừng nhiệt đới nào chiếm ưu thế? Em hãy tìm hiểu về kiểu rừng đó.

Lời giải:

Em trả lời và tìm hiểu theo gợi ý sau:

• Ở Việt Nam, kiểu rừng chiếm ưu thế là rừng nhiệt đới gió mùa. Đây là vì nước ta nằm trong khu vực Đông Nam Á, có một mùa mưa và một mùa khô rõ rệt.
• Một số nét về kiểu rừng này: phần lớn cây trong rừng rụng lá vào mùa khô; rừng thường thấp và ít tầng hơn so với rừng mưa nhiệt đới.

Thầy Võ Thành Luận

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Lịch Sử & Địa Lí THCS

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Sử-Địa, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ A2

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại THCS Lê Thánh Tôn