Câu hỏi mở đầu trang 113

Đề bài: Trong cuộc sống hằng ngày, nhiều lúc các em sẽ gặp tình huống hỏi đường từ những khách du lịch hoặc người từ nơi khác đến. Vậy làm thế nào để các em có thể giúp họ đến đúng nơi họ muốn tới mà không phải trực tiếp dẫn đi?

Lời giải:

Đây là câu hỏi mở đầu, nội dung sẽ được làm rõ dần trong bài. Em có thể trả lời ngắn gọn như sau:

• Để giúp họ mà không phải trực tiếp dẫn đi, em có thể vẽ một lược đồ trí nhớ về đường đi hoặc mô tả lại đường đi cho họ.
• Khi đó, em ghi rõ điểm xuất phát, nơi cần đến, hướng đi, khoảng cách và các điểm mốc dễ nhận biết trên đường (như ngã ba, ngã tư, chợ, cây xăng,…). Dựa vào lược đồ hoặc lời mô tả đó, họ có thể tự tìm đến nơi mình muốn.

2. Vẽ lược đồ trí nhớ

a) Vẽ lược đồ trí nhớ đường đi

Câu hỏi mục 2 trang 113

Đề bài: Em hãy mô tả đường đi từ nhà em tới trường và trình bày trước lớp.

Lời giải:

Đây là bài thực hành, mỗi bạn sẽ có một đường đi riêng. Em làm theo các bước sau:

• Hồi tưởng điểm xuất phát (nhà em) và điểm kết thúc (trường).
• Xác định hướng đi và khoảng cách từ nhà đến trường.
• Nhớ lại các điểm mốc chính trên đường (ngã ba, ngã tư, chợ, cây xăng, công viên,…) và khoảng cách giữa chúng.
• Mô tả lần lượt theo thứ tự từ nhà đến trường.

Ví dụ mẫu (theo cách mô tả trong SGK):

“Từ nhà đi về bên trái theo hướng tây khoảng 1 km thì gặp trường Tiểu học, rồi đến một ngã tư; sau đó rẽ phải đi khoảng 500 m gặp một ngã tư nữa; đi qua ngã tư này khoảng 250 m là đến trường Trung học cơ sở.”

Em thay các chi tiết trên bằng đường đi thực tế của mình rồi trình bày trước lớp.

b) Vẽ lược đồ một khu vực

Câu hỏi mục 2 trang 113 (tiếp theo)

Đề bài: Em hãy mô tả trường em qua trí nhớ của mình và trình bày trước lớp.

Lời giải:

Đây là bài thực hành, em mô tả ngôi trường của mình. Em làm theo các bước sau:

• Hồi tưởng tổng thể khu vực trường gồm những đối tượng nào (cổng trường, nhà hiệu bộ, các dãy phòng học, sân trường, nhà để xe, nhà đa năng, sân bóng,…).
• Xác định vị trí, hướng và khoảng cách của các đối tượng đó so với nhau.
• Mô tả lần lượt, rõ ràng từng phần.

Ví dụ mẫu (theo cách mô tả trong SGK):

“Trường gồm nhà hiệu bộ ở giữa; bên trái nhà hiệu bộ là nhà A (cho học sinh khối 8 và khối 9), bên phải là nhà B (cho học sinh khối 6 và khối 7), hai nhà có kích thước bằng nhau; sau nhà B là sân bóng và nhà đa năng; xung quanh trường có tường bao; cổng trường đối diện nhà hiệu bộ.”

Em thay bằng đặc điểm thực tế của trường mình rồi trình bày trước lớp.

(Nhà hiệu bộ là trung tâm của trường, toà chính)

Luyện tập và Vận dụng

Bài 1 trang 114

Đề bài: Vẽ sơ đồ trường em đang học.

Lời giải:

Đây là bài thực hành vẽ, em tự vẽ sơ đồ ngôi trường của mình. Em làm theo gợi ý sau:

• Hồi tưởng các đối tượng chính trong trường: cổng trường, nhà hiệu bộ (phòng ban giám hiệu), các dãy phòng học, sân trường, nhà để xe, nhà đa năng hoặc sân bóng, căng tin,…
• Xác định vị trí và hướng: sắp xếp các đối tượng đúng với vị trí thực tế của trường (đối tượng nào ở giữa, bên trái, bên phải, phía sau,…).
• Vẽ sơ đồ: dùng các hình đơn giản (hình chữ nhật, hình vuông,…) để thể hiện từng đối tượng, ghi tên bên cạnh mỗi hình; vẽ thêm một mũi tên chỉ hướng bắc cho dễ định hướng.

Bài 2 trang 114

Đề bài: Hãy vẽ lược đồ trí nhớ để chỉ đường cho một người bạn của em đến nhà một người bạn khác.

Lời giải:

Đây là bài thực hành, em chọn một quãng đường quen thuộc rồi vẽ lược đồ trí nhớ để chỉ đường. Em có thể dựa vào ví dụ trong SGK để làm:

• Xác định điểm xuất phát và điểm đến: nơi người bạn đang đứng và nhà của người bạn cần đến.
• Ghi rõ hướng và khoảng cách chung: ví dụ nhà bạn cách nơi đứng khoảng 2 km về hướng đông bắc.
• Vẽ lần lượt các đoạn đường và điểm mốc:
  • Từ nơi đứng đi về hướng bắc khoảng 500 m, gặp một ngã ba; đối diện ngã ba là chợ.
  • Từ ngã ba rẽ phải, đi thẳng khoảng 300 m thì có cây xăng ở bên phải.
  • Từ cây xăng đi thẳng khoảng 700 m sẽ gặp một ngã tư.
  • Từ ngã tư rẽ trái, đi thẳng khoảng 500 m nữa là tới; nhà bạn nằm ở bên trái đường.
• Hoàn thiện lược đồ: thể hiện các điểm mốc (ngã ba, chợ, cây xăng, ngã tư), vẽ mũi tên chỉ hướng đi và ghi khoảng cách giữa các điểm.

(Lưu ý: em có thể thay bằng quãng đường thật giữa nhà hai người bạn mà em biết để lược đồ thêm gần gũi và dễ làm theo.)

Thầy Võ Thành Luận

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Lịch Sử & Địa Lí THCS

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Sử-Địa, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ A2

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại THCS Lê Thánh Tôn