1. Xác định phương hướng bằng la bàn

Câu hỏi mục 1 trang 126

Đề bài: Sử dụng la bàn trong lớp học, xác định hướng cửa lớp, hướng cổng trường.

Lời giải:

Đây là bài thực hành với la bàn. Em làm theo các bước sau:

• Đặt la bàn thăng bằng trên mặt phẳng, tránh xa các vật bằng kim loại để không làm ảnh hưởng tới kim nam châm.
• Mở chốt hãm cho kim chuyển động; chờ đến khi kim đứng yên thì đầu kim chỉ hướng bắc (đầu kim này thường có màu đậm hơn). Như vậy em đã xác định được hướng bắc – nam, từ đó suy ra các hướng còn lại.
• Đứng tại cửa lớp (hoặc cổng trường), nhìn theo hướng cửa (cổng) mở ra, rồi đối chiếu với kim la bàn để biết cửa lớp, cổng trường quay về hướng nào.

(Lưu ý: mỗi lớp học, mỗi trường có vị trí khác nhau nên kết quả hướng cụ thể sẽ khác nhau. Em thực hành tại lớp mình để có kết quả đúng với thực tế.)

2. Xác định phương hướng dựa vào quan sát hiện tượng tự nhiên

Câu hỏi mục 2 trang 126

Đề bài: Quan sát hình vẽ, mô tả lại cách xác định phương hướng qua việc quan sát Mặt Trời mọc.

Lời giải:

Em nhớ lại: Mặt Trời mọc ở hướng đông. Vì vậy, để xác định phương hướng, em quay mặt về phía Mặt Trời mọc, khi đó:

• Hướng trước mặt là hướng Đông.
• Hướng đằng sau lưng là hướng Tây.
• Hướng bên tay trái là hướng Bắc.
• Hướng bên tay phải là hướng Nam.

Từ bốn hướng chính này, em có thể suy ra các hướng còn lại.

Luyện tập và Vận dụng

Bài 1 trang 127

Đề bài: Hãy nêu một số cách xác định phương hướng ngoài thực tế.

Lời giải:

Dựa vào nội dung bài học, em nêu một số cách xác định phương hướng ngoài thực tế:

• Dùng la bàn: đặt la bàn thăng bằng, chờ kim đứng yên để xác định hướng bắc – nam, từ đó suy ra các hướng khác.
• Dựa vào Mặt Trời mọc và lặn: Mặt Trời mọc ở hướng đông và lặn ở hướng tây, từ đó xác định được các hướng còn lại.
• Dựa vào sao Bắc Cực: ở bán cầu Bắc, vào ban đêm, nếu tìm thấy sao Bắc Cực trên bầu trời thì đó là hướng bắc.
• Quan sát động, thực vật trong tự nhiên: ví dụ dựa vào hướng chim di cư, hoặc dựa vào hoa hướng dương (loài hoa này khi nở thường quay về phía Mặt Trời).

(Lưu ý: cách dùng la bàn cho kết quả chính xác hơn, còn các cách quan sát tự nhiên chỉ giúp xác định phương hướng một cách tương đối.)

Bài 2 trang 127

Đề bài: Quan sát Mặt Trời hoặc sử dụng la bàn, hãy xác định khi đi từ nhà đến trường, trước tiên em phải đi về hướng nào.

Lời giải:

Đây là bài thực hành, mỗi bạn sẽ có một kết quả riêng tùy theo nhà và trường của mình. Em làm theo gợi ý sau:

• Cách 1 – quan sát Mặt Trời: vào buổi sáng, em đứng ở trước nhà, quay mặt về phía Mặt Trời mọc để xác định hướng đông; từ đó suy ra các hướng còn lại. Sau đó nhìn xem con đường đi tới trường nằm về hướng nào so với nhà.
• Cách 2 – dùng la bàn: đặt la bàn thăng bằng, chờ kim đứng yên để xác định hướng bắc – nam; rồi xác định hướng của con đường đi từ nhà đến trường.
• Ghi lại hướng mà em phải đi đầu tiên khi ra khỏi nhà để tới trường (ví dụ: hướng đông, hướng nam,…).

Thầy Võ Thành Luận

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Lịch Sử & Địa Lí THCS

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Sử-Địa, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ A2

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại THCS Lê Thánh Tôn