Biểu Đồ Cột
Thành phần – Cách vẽ – Đọc và phân tích biểu đồ cột
Ở Bài 39, chúng ta đã biết dùng biểu đồ tranh để biểu diễn dữ liệu bằng hình ảnh. Tuy nhiên, khi số liệu lớn hoặc không chia hết cho giá trị mỗi biểu tượng, biểu đồ tranh trở nên khó vẽ và khó đọc chính xác.
Để khắc phục, người ta sử dụng biểu đồ cột — loại biểu đồ dùng các cột hình chữ nhật có chiều cao tỉ lệ với giá trị số liệu.
| Lớp | 6A | 6B | 6C | 6D |
|---|---|---|---|---|
| Số phong bao | $32$ | $27$ | $35$ | $30$ |
Một biểu đồ cột đầy đủ gồm 4 thành phần:
VD: "Số học sinh các khối trong trường".
VD: tên các lớp, tên loài động vật, các năm…
VD: số học sinh, tốc độ (km/h), GDP (tỉ đô la)…
Các cột phải có chiều rộng bằng nhau và cách đều nhau.
Để vẽ biểu đồ cột từ một bảng thống kê, ta thực hiện 3 bước:
• Trục đứng ghi thang số liệu. Chọn đơn vị trên trục đứng sao cho phù hợp (VD: chia 2, 5 hoặc 10 đơn vị mỗi vạch).
Tất cả các cột phải có chiều rộng bằng nhau và cách đều nhau.
• Giá trị lớn nhất là $8$: chia trục đứng đến $10$, mỗi vạch $2$ đơn vị.
• Giá trị lớn nhất là $35$: chia đến $40$, mỗi vạch $5$ hoặc $10$ đơn vị.
• Nguyên tắc: thang chia nên là số tròn và đủ lớn để bao trùm giá trị cao nhất.
| Môn | Văn | Toán | Lí | Hóa | Sinh | Sử |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Số HS | $8$ | $6$ | $1$ | $2$ | $6$ | $4$ |
• Bước 2: Vẽ 6 cột chiều cao tương ứng $8, 6, 1, 2, 6, 4$.
• Bước 3: Ghi tiêu đề, giá trị lên đỉnh cột, tô màu.
Biểu đồ cột không chỉ để trình bày mà còn giúp phân tích và nhận ra quy luật. Khi đọc biểu đồ cột, ta thực hiện các bước sau:
• Giá trị tăng dần qua các năm: $330 < 370 < 410 < 450$.
• Mỗi năm tăng khoảng $40$ tỉ đô la.
Khi trục ngang của biểu đồ cột biểu diễn thời gian (năm, tháng, tuần…), ta có thể quan sát xu hướng của dữ liệu qua chiều cao các cột.
• Tính tổng tất cả các cột (tổng cả dãy).
• Tính hiệu hai cột (A hơn B bao nhiêu).
• Tính tỉ lệ gấp mấy lần (A gấp B bao nhiêu lần: $A \div B$).
• Tính độ tăng/giảm mỗi kì (hiệu giữa hai kì liên tiếp).
Thử sức với biểu đồ cột!
25 câu: 19 trắc nghiệm · 3 tư duy · 3 tự luận
Tuyệt vời!
Thầy Võ Văn Trung
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Toán, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ A2
Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Du