Bài tập toán 6 Bài 18: Hình tam giác đều. Hình vuông. Hình lục giác đều

Lớp 6 · Toán Bài 18

Hình Tam Giác Đều — Hình Vuông — Hình Lục Giác Đều

Nhận biết – Tính chất – Cách vẽ – Chu vi & Diện tích

1
Hình tam giác đều

Hình tam giác đều là hình tam giác có ba cạnh bằng nhau. Trong thực tế, ta gặp hình tam giác đều ở biển báo giao thông cảnh báo, kệ trang trí, mặt bên của kim tự tháp,...

Tam giác đều ABC với ba cạnh bằng nhau bằng a

Xét tam giác đều $ABC$:

Ba đỉnh: $A$, $B$, $C$.
Ba cạnh: $AB$, $BC$, $CA$.
Ba góc: góc $A$, góc $B$, góc $C$.
🎯Tính chất tam giác đều:
• Ba cạnh bằng nhau: $AB = BC = CA$.
• Ba góc bằng nhau và mỗi góc bằng $60°$.
Các bước vẽ tam giác đều cạnh $a$
1
Bước 1: Vẽ đoạn thẳng AB dài a
Vẽ đoạn $AB = a$.
2
Bước 2: Tại A vẽ tia Ax tạo với AB một góc 60 độ
Tại $A$, dùng ê ke vẽ tia $Ax$ với góc $60°$.
3
Bước 3: Tam giác đều ABC hoàn chỉnh
Tại $B$, vẽ tia $By$ với góc $60°$. Giao $Ax$ và $By$ là $C$.
💡Kiểm tra: Sau khi vẽ, dùng thước thẳng đo ba cạnh (phải bằng nhau) và thước đo góc đo ba góc (đều bằng $60°$) để xác nhận hình đã vẽ đúng.
2
Hình vuông

Hình vuông xuất hiện rất phổ biến: ô bàn cờ, viên gạch lát nền, khung tranh, mặt đáy kim tự tháp Kheops,...

Hình vuông ABCD với bốn cạnh bằng a và hai đường chéo AC, BD nét đứt

Xét hình vuông $ABCD$:

Bốn đỉnh: $A$, $B$, $C$, $D$.
Bốn cạnh: $AB$, $BC$, $CD$, $DA$.
Bốn góc: góc $A$, góc $B$, góc $C$, góc $D$.
Hai đường chéo: $AC$ và $BD$ (vẽ nét đứt).
🎯Tính chất hình vuông:
• Bốn cạnh bằng nhau: $AB = BC = CD = DA$.
• Bốn góc bằng nhau, mỗi góc bằng $90°$.
• Hai đường chéo bằng nhau: $AC = BD$.
Các bước vẽ hình vuông cạnh $a$
1
Bước 1: Vẽ đoạn AB dài a
Vẽ $AB = a$.
2
Bước 2: Tại A dựng đường vuông góc với AB, lấy D sao cho AD = a
Tại $A$, dựng đường vuông góc và xác định $D$ với $AD = a$.
3
Bước 3: Hình vuông ABCD hoàn chỉnh cạnh a
Làm tương tự tại $B$ để được $C$. Nối $CD$ được hình vuông.
3
Hình lục giác đều

Hình lục giác đều là hình có sáu cạnh bằng nhausáu góc bằng nhau. Trong tự nhiên, hình lục giác đều xuất hiện ở bề mặt tổ ong — cấu trúc giúp tiết kiệm nguyên liệu và tận dụng tối đa không gian.

Lục giác đều ABCDEF với ba đường chéo chính AD, BE, CF cắt nhau tại tâm O

Xét lục giác đều $ABCDEF$:

Sáu đỉnh: $A, B, C, D, E, F$.
Sáu cạnh: $AB, BC, CD, DE, EF, FA$.
Ba đường chéo chính: $AD, BE, CF$ (nối hai đỉnh đối diện, đi qua tâm $O$).
🎯Tính chất lục giác đều:
• Sáu cạnh bằng nhau.
• Sáu góc bằng nhau, mỗi góc bằng $120°$.
• Ba đường chéo chính bằng nhau và cắt nhau tại tâm $O$.
Mối liên hệ: 6 tam giác đều = 1 lục giác đều
Lục giác đều được chia thành 6 tam giác đều bằng nhau khi nối tâm O với sáu đỉnh
Nếu nối tâm $O$ với sáu đỉnh của lục giác đều, ta được 6 tam giác đều bằng nhau.
📌Ghi nhớ quan trọng: $6$ hình tam giác đều ghép lại tạo thành $1$ hình lục giác đều. Tính chất này giúp giải nhanh các bài tập về lục giác đều.
4
Chu vi và Diện tích

Với mỗi hình, ta có công thức tính chu vi (độ dài đường bao quanh) và diện tích (phần mặt phẳng hình chiếm) riêng.

Tam giác đều cạnh $a$:
Chu vi $P = a + a + a = 3a$
Hình vuông cạnh $a$:
Chu vi $P = 4a$
Diện tích $S = a \times a = a^2$
Lục giác đều cạnh $a$:
Chu vi $P = 6a$
Ví dụ 1: Hình vuông cạnh $5$ cm
• Chu vi: $P = 4 \times 5 = 20$ (cm).
• Diện tích: $S = 5 \times 5 = 25$ (cm$^2$).
Ví dụ 2: Lục giác đều cạnh $3$ cm
• Chu vi: $P = 6 \times 3 = 18$ (cm).
💡Công thức ngược: Khi biết chu vi và muốn tìm cạnh, ta làm phép chia:
• Tam giác đều: $a = \dfrac{P}{3}$
• Hình vuông: $a = \dfrac{P}{4}$
• Lục giác đều: $a = \dfrac{P}{6}$
5
Bảng so sánh ba hình

Tam giác đều, hình vuông và lục giác đều đều thuộc nhóm đa giác đều — tức các hình có tất cả cạnh bằng nhautất cả góc bằng nhau.

Hình Số cạnh Mỗi góc Chu vi
Tam giác đều $3$ $60°$ $3a$
Hình vuông $4$ $90°$ $4a$
Lục giác đều $6$ $120°$ $6a$
🎯Quy luật dễ nhớ:
Số cạnh tăng: $3 \to 4 \to 6$
Mỗi góc tăng: $60° \to 90° \to 120°$ (mỗi lần tăng thêm $30°$).
⚠️Sai lầm thường gặp:
• Nhầm góc tam giác đều là $90°$ → Sai, phải là $60°$.
• Nhầm góc lục giác đều là $60°$ → Sai, phải là $120°$. ($60°$ là góc của 6 tam giác đều bên trong).
• Nhầm hình thoi là hình vuông → Hình vuông phải có 4 góc $90°$. Hình thoi chỉ cần 4 cạnh bằng nhau, góc có thể khác.
1
Điểm: 0/20
📐

Khám phá hình học nào!

20 câu: 14 trắc nghiệm · 3 tư duy · 3 tự luận

💡 Gợi ý
Thầy Võ Văn Trung

Thầy Võ Văn Trung

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán THCS

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Toán, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ A2

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Du