Bài tập toán 6 Bài 42: Kết quả có thể và sự kiện trong trò chơi, thí nghiệm

Lớp 6 · Toán Bài 42

Kết Quả Có Thể Và Sự Kiện

Trong trò chơi, thí nghiệm – Liệt kê kết quả – Xác định sự kiện

1
Tính không đoán trước

Trong cuộc sống, có rất nhiều trò chơi và thí nghiệm mà ta không thể biết trước chính xác kết quả sẽ là gì.

Các trò chơi không đoán trước được kết quả
Gieo xúc xắc — không biết mặt nào xuất hiện.
S
Tung đồng xu — không biết sấp hay ngửa.
1
2
3
Rút bi từ túi — không biết bi màu nào.
💡Chính tính không đoán trước này tạo nên sự hấp dẫn cho các trò chơi. Tuy không biết chính xác kết quả, ta vẫn có thể liệt kê tất cả các kết quả có khả năng xảy ra.
2
Kết quả có thể là gì?

Khi thực hiện một trò chơi hoặc thí nghiệm, tất cả các kết quả mà trò chơi hay thí nghiệm đó có khả năng xảy ra được gọi là kết quả có thể.

Một số ví dụ quen thuộc
Ví dụ 1: Gieo một con xúc xắc
Kết quả có thể
$\{1; 2; 3; 4; 5; 6\}$ — có $6$ kết quả
Ví dụ 2: Tung một đồng xu
S
N
Kết quả có thể
$\{$Sấp, Ngửa$\}$ — có $2$ kết quả
Ví dụ 3: Chơi oẳn tù tì (búa - kéo - giấy)
Kết quả có thể
$\{$Búa, Kéo, Giấy$\}$ — có $3$ kết quả
⚠️Lưu ý quan trọng: Kết quả có thể là tất cả những gì CÓ KHẢ NĂNG xảy ra, KHÔNG phải những gì đã xảy ra.
Ví dụ: Gieo xúc xắc $7$ lần được $1, 4, 5, 1, 1, 3, 5$ → tập kết quả có thể vẫn là $\{1; 2; 3; 4; 5; 6\}$, không phải $\{1; 3; 4; 5\}$. Mặt $2$ và $6$ tuy chưa xuất hiện nhưng vẫn có khả năng xảy ra.
3
Sự kiện là gì?

Khi thực hiện trò chơi hoặc thí nghiệm, ta thường quan tâm đến một điều kiện hoặc tình huống nào đó. Những điều kiện/tình huống này được gọi là sự kiện.

Ví dụ về các sự kiện
Sự kiện A
"Số chấm xuất hiện là số chẵn"
Sự kiện B
"Rút được thẻ ghi số $5$"
Sự kiện C
"Tú thắng cuộc"

Sau khi trò chơi/thí nghiệm được thực hiện và có kết quả cụ thể, một sự kiện có thể:

Xảy ra — nếu kết quả thực tế thỏa mãn điều kiện của sự kiện.
Không xảy ra — nếu kết quả thực tế không thỏa mãn điều kiện.
Ví dụ minh họa
🎲 Kết quả thực tế: Gieo xúc xắc được mặt $4$ chấm
4 chấm
• Sự kiện "Số chấm là số chẵn" → $4$ là số chẵn → ✓ Xảy ra
• Sự kiện "Số chấm lớn hơn $5$" → $4 < 5$ → ✗ Không xảy ra
• Sự kiện "Số chấm không phải $6$" → $4 \ne 6$ → ✓ Xảy ra
4
Cách liệt kê kết quả có thể

Để liệt kê các kết quả có thể, ta thực hiện 3 bước:

1
Xác định rõ trò chơi/thí nghiệm đang thực hiện là gì.
2
Xác định tất cả các kết quả có khả năng xảy ra (không phải chỉ những gì đã xảy ra).
3
Liệt kê đầy đủ, không bỏ sót, không trùng lặp. Đếm tổng số kết quả có thể.
Ví dụ: Lấy ngẫu nhiên $1$ viên bi từ hộp
Hộp có $5$ bi: $2$ đỏ, $2$ xanh, $1$ vàng
Đ
Đ
X
X
V
Kết quả có thể
$\{$Đỏ, Xanh, Vàng$\}$ — có $3$ kết quả
Lưu ý: Dù có $2$ bi đỏ và $2$ bi xanh, ta vẫn chỉ tính là $3$ loại kết quả (ba màu khác nhau). Ta quan tâm đến màu bi chứ không phải từng viên bi cụ thể.
📌Nếu đề hỏi "kết quả có thể để sự kiện A xảy ra": Chỉ liệt kê những kết quả thỏa mãn điều kiện của sự kiện A, không liệt kê tất cả.
Ví dụ: Gieo xúc xắc, các kết quả để sự kiện "Số chấm là số chẵn" xảy ra là $\{2; 4; 6\}$ (chứ không phải $\{1;2;3;4;5;6\}$).
5
Xác định sự kiện xảy ra hay không

Để xác định một sự kiện có xảy ra hay không, ta thực hiện 3 bước:

1
Xác định kết quả thực tế của trò chơi/thí nghiệm (đề bài cho sẵn).
2
Đọc rõ điều kiện của sự kiện cần xét.
3
Kiểm tra kết quả thực tế có thỏa mãn điều kiện không:
• Thỏa mãn → Xảy ra
• Không thỏa mãn → Không xảy ra
🔑Phân biệt "hoặc" và "và" trong sự kiện:
• Sự kiện "A hoặc B": chỉ cần một trong hai điều kiện đúng là sự kiện xảy ra.
• Sự kiện "A B": cả hai điều kiện phải đúng thì sự kiện mới xảy ra.
Ví dụ áp dụng
Mũi tên vòng quay chỉ vào ô số $3$.
Sự kiện $1$: "Mũi tên chỉ vào ô $3$ hoặc $5$"
Kết quả thực tế là $3$ → thỏa mãn (đúng $1$ trong $2$)
✓ Xảy ra
Sự kiện $2$: "Mũi tên chỉ vào ô $4$"
Kết quả thực tế là $3 \ne 4$
✗ Không xảy ra
Sự kiện $3$: "Mũi tên chỉ vào ô có số lớn hơn $5$"
Kết quả thực tế là $3 < 5$
✗ Không xảy ra
⚠️Sai lầm thường gặp: Trả lời cảm tính không đối chiếu. Luôn viết ra 2 dòng:
(1) Kết quả thực tế = …
(2) Điều kiện sự kiện = …
Rồi đối chiếu.
1
Điểm: 0/25
🎲

Khám phá trò chơi thống kê!

25 câu: 19 trắc nghiệm · 3 tư duy · 3 tự luận

💡 Gợi ý
Thầy Võ Văn Trung

Thầy Võ Văn Trung

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán THCS

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Toán, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ A2

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Du