Thứ Tự Thực Hiện Các Phép Tính
Biểu thức không ngoặc – Có ngoặc $(\ )\to[\ ]\to\{\ \}$ – Tính giá trị biểu thức
Khi gặp biểu thức $5 + 3 \times 2$, ta thử tính theo hai cách:
$= 8 \times 2$
$= \mathbf{16}$
$= 5 + 6$
$= \mathbf{11}$
Hai cách cho hai kết quả khác nhau! Để mọi người cùng ra một kết quả chung, toán học đặt ra quy ước về thứ tự thực hiện các phép tính.
Khi biểu thức không chứa dấu ngoặc, ta thực hiện theo thứ tự ưu tiên giảm dần:
Các phép tính cùng mức ưu tiên (như nhân với chia, hoặc cộng với trừ) thì thực hiện từ trái sang phải.
Không làm $20 + 7$ trước rồi lấy $50 - 27$ vì ta đi từ trái sang phải.
Không làm $6 \cdot 3 = 18$ trước; phải chia trước từ trái sang phải.
Khi biểu thức chứa dấu ngoặc, nguyên tắc chung là tính trong ngoặc trước, ngoài ngoặc sau.
Nếu có nhiều lớp ngoặc lồng nhau, ta tính theo thứ tự từ trong ra ngoài:
Bên trong mỗi ngoặc, ta vẫn áp dụng quy tắc ở Card 2.
$= \{20 + 3 \cdot [10 - 3]\} : 7$
$= \{20 + 3 \cdot 7\} : 7$
$= \{20 + 21\} : 7 = 41 : 7$
Khi biểu thức có chứa chữ (biến), muốn tính giá trị ta thay số vào vị trí của chữ rồi thực hiện phép tính như bình thường.
$= 2 + 3(20 + 12) - 5^2$
$= 2 + 3 \cdot 32 - 25$
$= 2 + 96 - 25$
$= 98 - 25 = \mathbf{73}$
Ví dụ: $2^3 \cdot 17 - 2^3 \cdot 14 = 2^3 \cdot (17 - 14) = 8 \cdot 3 = 24$.
Trong bài toán tìm $x$, ta cần nhớ lại 6 dạng cơ bản để biết cách tìm thành phần chưa biết:
| Vai trò của $x$ | Dạng phương trình | Cách tìm $x$ |
|---|---|---|
| Số hạng | $a + x = b$ | $x = b - a$ |
| Số bị trừ | $x - a = b$ | $x = b + a$ |
| Số trừ | $a - x = b$ | $x = a - b$ |
| Thừa số | $a \cdot x = b$ | $x = b : a$ |
| Số bị chia | $x : a = b$ | $x = b \cdot a$ |
| Số chia | $a : x = b$ | $x = a : b$ |
$345 - x = 740 - 540 = 200$
$x = 345 - 200 = \mathbf{145}$
Lũy thừa → Nhân, Chia → Cộng, Trừ
Cùng mức ưu tiên → tính từ trái sang phải.
$(\ )\to[\ ]\to\{\ \}$
Tính từ trong ra ngoài. Bên trong mỗi ngoặc vẫn áp dụng Quy tắc 1.
Luyện thứ tự phép tính nào!
25 câu: 19 trắc nghiệm · 3 tư duy · 3 tự luận
Tuyệt vời!
Thầy Võ Văn Trung
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Toán, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ A2
Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Du