Câu hỏi mở đầu trang 105

Đề bài: Hoạ sĩ Mớt-ta-pha (người Pháp) sau khi tìm hiểu về cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã rất cảm phục và quyết định tái hiện chân dung Người. Câu chuyện của hoạ sĩ người Pháp như trên là một ví dụ cho thấy dấu ấn sâu đậm của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong lòng nhân dân thế giới. Vì sao thế giới đánh giá cao những cống hiến và giá trị tư tưởng, văn hoá của Chủ tịch Hồ Chí Minh? Vì sao Chủ tịch Hồ Chí Minh “sống mãi” trong lòng dân tộc Việt Nam?

Lời giải:

• Thế giới đánh giá cao Chủ tịch Hồ Chí Minh vì Người đã cống hiến trọn đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc Việt Nam, đồng thời góp phần vào cuộc đấu tranh chung của các dân tộc vì hoà bình, độc lập, dân chủ và tiến bộ xã hội.
• Chủ tịch Hồ Chí Minh “sống mãi” trong lòng dân tộc Việt Nam vì Người là lãnh tụ vĩ đại, đã dành trọn cuộc đời cho độc lập dân tộc, tự do và hạnh phúc của nhân dân; là tấm gương sáng về đạo đức, phong cách cho mọi thế hệ noi theo.

1. Chủ tịch Hồ Chí Minh trong lòng nhân dân thế giới

Câu hỏi 1 trang 107

Đề bài: Khai thác thông tin và Tư liệu 1 trong mục, cho biết vì sao UNESCO và nhân dân thế giới đánh giá cao những cống hiến và giá trị tư tưởng, văn hoá của Chủ tịch Hồ Chí Minh?

Lời giải:

UNESCO và nhân dân thế giới đánh giá cao Chủ tịch Hồ Chí Minh vì những lí do sau:

• Là biểu tượng xuất sắc về sự tự khẳng định dân tộc, đã cống hiến trọn đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc Việt Nam.
• Góp phần vào cuộc đấu tranh chung của các dân tộc vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.
• Có nhiều đóng góp quan trọng trên các lĩnh vực văn hoá, giáo dục, nghệ thuật.
• Tư tưởng của Người là sự kết tinh của truyền thống văn hoá hàng nghìn năm của dân tộc Việt Nam, đồng thời là hiện thân của khát vọng các dân tộc mong muốn được khẳng định bản sắc văn hoá của mình.

→ Vì vậy, năm 1987, UNESCO đã thông qua Nghị quyết vinh danh Chủ tịch Hồ Chí Minh là Anh hùng giải phóng dân tộc và Nhà văn hoá kiệt xuất của Việt Nam.

Câu hỏi 2 trang 107

Đề bài: Nêu một vài ví dụ về dấu ấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong lòng nhân dân thế giới.

Lời giải:

Dấu ấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong lòng nhân dân thế giới được thể hiện qua nhiều hình thức:

• Tượng và tượng đài tưởng niệm tại nhiều quốc gia: Lào, Phi-líp-pin, Thái Lan, Xin-ga-po, Ấn Độ, Mông Cổ (châu Á); Pháp, Nga, Hung-ga-ri (châu Âu); Chi-lê, Ác-hen-ti-na, Cu-ba, Mê-hi-cô, Pa-na-ma (châu Mỹ),…
• Quảng trường, đường phố, trường học mang tên Hồ Chí Minh tại nhiều nước, ví dụ: Con đường mang tên Hồ Chí Minh ở Ấn Độ, Quảng trường và tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Liên bang Nga.
• Công trình di tích tưởng niệm tại nơi Người từng hoạt động: Khách sạn Ca-tơn (Anh), Nhà số 9 Thủ đô Pa-ri (Pháp), Nhà số 248 – 250 đường Văn Minh, Quảng Châu (Trung Quốc), Khu di tích Hồ Chí Minh tại Liễu Châu, Quảng Tây (Trung Quốc),…
• Các tác phẩm nghệ thuật: như bức chân dung của hoạ sĩ Mớt-ta-pha (người Pháp) tặng Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp năm 2016.

2. Hồ Chí Minh “sống mãi” trong lòng nhân dân Việt Nam

Câu hỏi 1 trang 109

Đề bài: Vì sao Chủ tịch Hồ Chí Minh “sống mãi” trong lòng nhân dân Việt Nam?

Lời giải:

Chủ tịch Hồ Chí Minh “sống mãi” trong lòng nhân dân Việt Nam vì:

• Đã cống hiến trọn đời cho độc lập dân tộc, tự do và hạnh phúc của nhân dân.
• Là nhà cách mạng, nhà văn hoá lớn với những đóng góp trên nhiều lĩnh vực.
• Cuộc đời Người là tấm gương đạo đức lớn với phong cách cá nhân độc đáo: giản dị, khiêm tốn, gần gũi với nhân dân.
• Tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người đã trở thành tài sản tinh thần vô giá của Đảng Cộng sản Việt Nam và toàn dân tộc.

→ Vì vậy, mỗi người Việt Nam đều yêu quý, kính trọng và biết ơn Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Câu hỏi 2 trang 109

Đề bài: Khai thác thông tin và Tư liệu 2 trong mục, hãy nêu những dấu ấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong lòng nhân dân Việt Nam.

Lời giải:

Về các công trình tưởng niệm:

• Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bảo tàng Hồ Chí Minh được xây dựng theo nguyện vọng của nhân dân cả nước.
• Hệ thống bảo tàng và di tích lưu niệm đã phát triển với 14 chi nhánh trong cả nước.
• Nhân dân lập nhiều đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh ở nhiều nơi.
• Trong kháng chiến chống Mỹ, tuyến đường chi viện chiến lược trên bộ và trên biển đều mang tên đường Hồ Chí Minh.

Về đặt tên:

• Năm 1976, Quốc hội khoá VI quyết định đổi tên thành phố Sài Gòn thành Thành phố Hồ Chí Minh.
• Nhiều đường phố, trường học trong cả nước mang tên Người.

Về văn học – nghệ thuật:

• Chủ tịch Hồ Chí Minh trở thành nguồn cảm hứng sáng tác cho nhiều tác phẩm âm nhạc, thơ ca, kịch, nhiếp ảnh, hội hoạ,… (ví dụ: bài thơ Sáng tháng Năm của Tố Hữu, Quê hương Việt Bắc của Nguyễn Đình Thi).

Về học tập tư tưởng, đạo đức, phong cách:

• Ngày 7 – 11 – 2006, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị 06-CT/TW về cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.
• Ngày 15 – 5 – 2016, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị 05-CT/TW về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”.

Luyện tập – Vận dụng

Luyện tập trang 109

Đề bài: “Cuộc đời 79 mùa Xuân của Chủ tịch Hồ Chí Minh là biểu tượng cao đẹp nhất của chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Người là kết tinh rạng ngời của đạo đức, trí tuệ, khí phách, lương tri của dân tộc và thời đại.” (Diễn văn của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng tại Lễ kỉ niệm 130 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh). Trên cơ sở nhận định trên, hãy phân tích nguyên nhân nhân dân Việt Nam và bạn bè thế giới trân trọng, tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Lời giải:

Đối với nhân dân Việt Nam:

• Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cống hiến trọn đời cho độc lập dân tộc, tự do và hạnh phúc của nhân dân.
• Là người sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, Mặt trận Việt Minh, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.
• Lãnh đạo thắng lợi Cách mạng tháng Tám 1945 và hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ.
• Là tấm gương sáng về đạo đức, phong cách: giản dị, khiêm tốn, yêu thương nhân dân.
• Tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người là tài sản tinh thần vô giá của toàn dân tộc.

Đối với bạn bè thế giới:

• Là biểu tượng xuất sắc về sự tự khẳng định dân tộc, góp phần vào cuộc đấu tranh chung của các dân tộc vì hoà bình, độc lập, dân chủ và tiến bộ xã hội.
• Có nhiều đóng góp trên các lĩnh vực văn hoá, giáo dục, nghệ thuật.
• Là hiện thân cho khát vọng khẳng định bản sắc văn hoá của các dân tộc bị áp bức trên thế giới.
• Được UNESCO vinh danh (1987) là Anh hùng giải phóng dân tộc và Nhà văn hoá kiệt xuất.

→ Chính vì vậy, cả nhân dân Việt Nam và bạn bè quốc tế đều trân trọng, tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Vận dụng trang 109

Đề bài: Sưu tầm tư liệu từ sách, báo, internet về cuộc đời, tư tưởng và đạo đức Hồ Chí Minh, hãy viết một bài luận ngắn đề xuất các giải pháp để cuộc vận động “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” thực sự có hiệu quả.

Lời giải:

Bài luận tham khảo:

Cuộc vận động “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” được triển khai từ Chỉ thị 06-CT/TW (2006) và tiếp tục với Chỉ thị 05-CT/TW (2016). Để cuộc vận động thực sự có hiệu quả, cần triển khai đồng bộ các giải pháp sau:

Một là – Đổi mới hình thức tuyên truyền:

• Đa dạng hoá hình thức: phim tài liệu, sách nói, mạng xã hội, video ngắn,… phù hợp với giới trẻ.
• Tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về cuộc đời và tư tưởng Bác trong trường học, cơ quan.

Hai là – Gắn với hành động cụ thể:

• Học tập Bác phải đi đôi với làm theo Bác trong công việc, học tập hằng ngày.
• Mỗi cá nhân đặt ra mục tiêu cụ thể: rèn luyện đức tính giản dị, tiết kiệm, trung thực, trách nhiệm.

Ba là – Nêu gương của cán bộ, đảng viên:

• Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu đi đầu trong học tập và làm theo Bác.
• Kịp thời biểu dương những tấm gương điển hình, phê bình những biểu hiện tiêu cực.

Bốn là – Đưa nội dung vào giáo dục:

• Đưa tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh vào chương trình học ở các cấp.
• Tổ chức tham quan Bảo tàng, Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh và các di tích lưu niệm.

Năm là – Kiểm tra, đánh giá thường xuyên:

• Định kì đánh giá kết quả thực hiện tại từng cơ quan, đơn vị.
• Gắn kết quả học tập và làm theo Bác với đánh giá cán bộ, đảng viên.

Kết luận: Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh không chỉ là nhiệm vụ mà còn là niềm tự hào của mỗi người Việt Nam, góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Cô Ngô Thị Ánh Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Lịch Sử THPT

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Lịch sử, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 7+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Kim Liên