Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Câu hỏi mở đầu trang 125
Đề bài: Quan sát Hình 24.1 và cho biết: Khi người lái quay vành lái sẽ tác động đến bánh xe sau hay bánh xe trước? Tác động như thế nào?
Lời giải:
Quan sát Hình 24.1, khi người lái quay vành lái sẽ tác động đến hai bánh xe trước (còn gọi là bánh xe dẫn hướng).
Cách tác động: Vành lái quay → thông qua các trục, cơ cấu lái và các thanh đòn → làm hai bánh xe trước quay sang trái hoặc sang phải theo chiều quay của vành lái, giúp xe chuyển hướng theo mong muốn.
I. Cấu tạo và nguyên lí hoạt động
Câu hỏi Khám phá trang 125
Đề bài: Hãy cho biết các bộ phận chính và vai trò của chúng trong hệ thống lái.
Lời giải:
Quan sát Hình 24.2, hệ thống lái gồm 3 bộ phận chính:
| Bộ phận | Vai trò |
|---|---|
| Cơ cấu lái | Tạo ra tỉ số truyền chính của hệ thống lái, giúp người lái dễ dàng quay bánh xe dẫn hướng đến các góc mong muốn. |
| Dẫn động lái | Truyền chuyển động quay từ vành lái đến cơ cấu lái, và từ cơ cấu lái đến các bánh xe dẫn hướng. |
| Trợ lực lái | Giảm nhẹ lực cần tác dụng lên vành lái, giúp người lái điều khiển xe dễ dàng hơn. |
Luyện tập trang 129
Đề bài: Hãy cho biết những chi tiết tạo nên tỉ số truyền chính trong hệ thống lái trên Hình 24.3.
Lời giải:
Quan sát Hình 24.3, chi tiết tạo nên tỉ số truyền chính của hệ thống lái là cặp chi tiết ăn khớp gồm:
- Bánh răng (2)
- Thanh răng (3)
Giải thích: Bánh răng và thanh răng ăn khớp với nhau trong cơ cấu lái. Đây chính là bộ phận tạo ra tỉ số truyền chính của hệ thống lái, biến chuyển động quay của vành lái thành chuyển động tịnh tiến của thanh răng, từ đó làm quay bánh xe dẫn hướng.
II. Sử dụng và bảo dưỡng
Câu hỏi Khám phá trang 129
Đề bài: Hãy cho biết:
- Khi nào cần đưa xe đi kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống lái.
- Các mục kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống lái.
Lời giải:
a) Khi nào cần đưa xe đi kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống lái:
- Khi đến định kì bảo dưỡng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường như:
- Lực điều khiển vành lái nặng hơn bình thường.
- Độ rơ lỏng của vành lái lớn hơn bình thường.
- Xe không còn khả năng tự ổn định hướng chuyển động thẳng trên đường bằng phẳng.
- Đèn cảnh báo tình trạng kĩ thuật bất thường của hệ thống lái bật sáng trên bảng thông tin tín hiệu của xe.
b) Các mục kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống lái:
- Kiểm tra và điều chỉnh độ rơ lỏng của vành lái.
- Kiểm tra mức dầu trợ lực lái (bổ sung dầu nếu cần).
- Kiểm tra hoạt động của hệ thống trợ lực lái.
- Kiểm tra các khớp nối (và điều chỉnh nếu cần).
Vận dụng
Vận dụng trang 129
Đề bài: Hãy quan sát Hình 24.3 và cho biết cần quay vành lái theo chiều nào để xe chuyển động tiến hướng sang bên phải, lùi sang bên trái.
Lời giải:
a) Để xe chuyển động tiến hướng sang bên phải:
- Cần quay vành lái sang bên phải (theo chiều kim đồng hồ, nhìn từ vị trí người lái).
- Khi đó: bánh răng (2) quay → thanh răng (3) dịch chuyển → thông qua các thanh đòn (4) làm hai bánh xe dẫn hướng (5) quay sang phải → xe tiến sang phải.
b) Để xe chuyển động lùi sang bên trái:
- Cần quay vành lái sang bên phải (theo chiều kim đồng hồ).
- Giải thích: Khi xe lùi, hướng chuyển động của xe ngược với hướng bánh xe dẫn hướng. Do đó, muốn xe lùi về bên trái thì bánh xe dẫn hướng phải quay sang bên phải → vành lái cũng quay sang bên phải.
→ Kết luận: Cả hai trường hợp (tiến sang phải và lùi sang trái) đều cần quay vành lái sang bên phải.
ThS. Hồ Thị Thư
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Công Nghệ THPT
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Công nghệ, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ STEM, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Hoàng Hoa Thám