Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Câu hỏi mở đầu trang 45
Đề bài: Hình 9.1 mô tả bản vẽ của một chi tiết. Em hãy cho biết các bước để gia công chi tiết đó. Biết rằng phôi hình trụ có đường kính 25 mm dài 40 mm.
Lời giải:
a) Phân tích chi tiết ở Hình 9.1:
Chi tiết gồm 3 bậc trụ nối tiếp với kích thước:
- Bậc Ø20 dài 10 mm (có vát mép 2 × 45°).
- Bậc Ø15 dài 15 mm.
- Bậc Ø10 dài 5 mm (có vát mép 2 × 45°).
- Tổng chiều dài chi tiết: 30 mm.
b) Các bước gia công (phôi Ø25 × 40 mm):
| Bước | Tên bước | Máy | Dao |
|---|---|---|---|
| 1 | Kẹp phôi lên mâm cặp máy tiện, khoả mặt đầu | Tiện | Dao đầu cong |
| 2 | Tiện trụ Ø20 dài 10 mm | Tiện | Dao vai |
| 3 | Tiện trụ Ø15 dài 15 mm | Tiện | Dao vai |
| 4 | Tiện trụ Ø10 dài 5 mm | Tiện | Dao vai |
| 5 | Vát mép 2 × 45° ở đầu Ø10 | Tiện | Dao đầu cong |
| 6 | Đảo đầu, khoả mặt đầu, vát mép 2 × 45° ở đầu Ø20 | Tiện | Dao đầu cong |
| 7 | Kiểm tra kích thước sản phẩm | – | – |
II. Các bước lập quy trình công nghệ gia công chi tiết
Câu hỏi Khám phá trang 48
Đề bài: Quan sát các Hình từ 9.3 đến 9.8 và cho biết trong các bước gia công đã sử dụng mấy loại dao tiện khác nhau.
Lời giải:
Đối chiếu Bảng 9.1 với các Hình 9.3 đến 9.8, ta có:
| Hình | Bước | Tên bước | Dao sử dụng |
|---|---|---|---|
| 9.3 | 1 | Tiện (khoả) mặt đầu | Dao đầu cong |
| 9.4 | 2 | Tiện trụ 100 dài 20 mm | Dao vai |
| 9.5 | 3 | Vát mép | Dao đầu cong |
| 9.6 | 4 | Đảo đầu, tiện (khoả) mặt đầu thứ hai | Dao đầu cong |
| 9.7 | 5 | Tiện trụ 50 dài 20 mm và tiện vai bậc | Dao vai |
| 9.8 | 6 | Vát mép hai đầu trụ | Dao đầu cong |
→ Kết luận: Trong 6 bước gia công (Hình 9.3 → 9.8) đã sử dụng 2 loại dao tiện khác nhau:
- Dao đầu cong (dùng ở các bước 1, 3, 4, 6): để khoả mặt đầu và vát mép.
- Dao vai (dùng ở các bước 2, 5): để tiện trụ và tiện vai bậc.
Vận dụng
Vận dụng trang 48
Đề bài: Hãy quan sát xưởng gia công cơ khí nơi em sống sau đó lựa chọn một chi tiết có quy trình công nghệ gia công đơn giản và kể tên trình tự các bước gia công chi tiết đó.
Lời giải:
Ví dụ tham khảo — Quy trình gia công một chi tiết đơn giản: Trục bậc
a) Mô tả chi tiết:
Chi tiết là trục bậc gồm 2 phần có đường kính khác nhau (Ø20 và Ø15), dùng làm trục truyền trong máy móc đơn giản.
- Vật liệu: thép C45.
- Phôi: hình trụ Ø25 × 60 mm.
b) Trình tự các bước gia công:
| Bước | Tên bước | Máy | Dao |
|---|---|---|---|
| 1 | Kẹp phôi lên mâm cặp, khoả mặt đầu | Tiện | Dao đầu cong |
| 2 | Tiện phần trụ Ø20 | Tiện | Dao vai |
| 3 | Tiện phần trụ Ø15 | Tiện | Dao vai |
| 4 | Vát mép 2 × 45° ở đầu trụ | Tiện | Dao đầu cong |
| 5 | Đảo đầu, khoả mặt đầu thứ hai | Tiện | Dao đầu cong |
| 6 | Vát mép 2 × 45° ở đầu còn lại | Tiện | Dao đầu cong |
| 7 | Kiểm tra kích thước và chất lượng sản phẩm | – | – |
c) Một số chi tiết đơn giản khác các em có thể quan sát ở xưởng:
- Bu lông, đai ốc: tiện thân + tiện ren (hoặc taro).
- Trục xe đạp: tiện khoả mặt đầu + tiện trụ + vát mép.
- Chốt định vị: tiện khoả mặt đầu + tiện trụ + vát mép hai đầu.
- Bạc lót (ống lót): tiện mặt ngoài + khoan lỗ + tiện mặt trong.
ThS. Hồ Thị Thư
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Công Nghệ THPT
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Công nghệ, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ STEM, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Hoàng Hoa Thám