Cộng, Trừ Số Đo Thời Gian
Cộng trừ giờ-phút, phút-giây — có nhớ và mượn
Quy tắc: Cộng riêng từng đơn vị — giờ cộng giờ, phút cộng phút, giây cộng giây.
Khi tổng phút < 60 (hoặc tổng giây < 60) → viết luôn kết quả.
Khi tổng phút $\geq 60$ (hoặc tổng giây $\geq 60$): ta phải đổi sang đơn vị lớn hơn.
• $60$ phút $= 1$ giờ → giữ lại phần dư, nhớ $1$ giờ
• $60$ giây $= 1$ phút → giữ lại phần dư, nhớ $1$ phút
→ giữ lại $20$ phút, nhớ $1$ giờ
→ giữ lại $15$ giây, nhớ $1$ phút
Cộng xong phần đơn vị nhỏ, nhìn kết quả:
• Nhỏ hơn $60$ → viết luôn, không nhớ
• Từ $60$ trở lên → trừ đi $60$ rồi nhớ $1$ sang đơn vị lớn hơn
Số đo thời gian dùng hệ $60$, không phải hệ $10$ như số tự nhiên.
❌ $80$ phút $= 8{,}0$ giờ (SAI)
✅ $80$ phút $= 1$ giờ $20$ phút (vì $80 = 60 + 20$)
Vì vậy khi nhớ, ta nhớ $1$ nhưng trừ đi $60$ chứ không phải trừ $10$.
Quy tắc: Trừ riêng từng đơn vị, giống phép cộng nhưng dùng phép trừ.
Khi phút (hoặc giây) bị trừ nhỏ hơn số trừ: ta mượn 1 từ đơn vị lớn hơn, đổi ra 60.
• Mượn 1 giờ = thêm 60 phút
• Mượn 1 phút = thêm 60 giây
• Không trừ được giây → mượn 1 phút = 60 giây
• Không trừ được phút → mượn 1 giờ = 60 phút
Giống mượn 1 ở phép trừ số tự nhiên, nhưng mượn 60 (không phải 10)!
Tổng ≥ 60 → đổi, nhớ 1
Không đủ trừ → mượn 60
Ứng dụng thực tế:
Sẵn sàng luyện tập chưa?
20 câu: 12 trắc nghiệm · 5 tư duy · 3 tự luận
Tuyệt vời!
Thầy Phan Văn Công
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên