Bài 19: Phép cộng số thập phân – Toán 5 | Lý thuyết & Bài tập

Lớp 5 · Toán Bài 19

Phép Cộng Số Thập Phân

Đặt tính, cộng và các tính chất của phép cộng số thập phân

1
Cách cộng hai số thập phân

Để cộng hai số thập phân, ta làm theo 3 bước:

1
Đặt tính: Viết số này dưới số kia sao cho các dấu phẩy thẳng cột (tức các chữ số cùng hàng thẳng nhau).
2
Cộng: Thực hiện phép cộng như cộng hai số tự nhiên (từ phải sang trái, nhớ khi ≥ 10).
3
Đặt dấu phẩy: Viết dấu phẩy ở kết quả thẳng cột với dấu phẩy của hai số hạng.
Ví dụ: 2,74 + 1,58 = ?

Bước 1 — Đặt tính: Viết thẳng cột theo dấu phẩy:

2,7 4
+1,5 8
4,3 2

Bước 2 — Cộng từ phải sang trái:

Hàng phần trăm: $4 + 8 = 12$ → viết 2, nhớ 1
Hàng phần mười: $7 + 5 + 1 = 13$ → viết 3, nhớ 1
Hàng đơn vị: $2 + 1 + 1 = 4$

Bước 3 — Đặt dấu phẩy thẳng cột → 4,32

💡Nhớ: Dấu phẩy ở kết quả phải thẳng hàng với dấu phẩy của hai số hạng. Đây là điểm khác biệt duy nhất so với cộng số tự nhiên!
2
Khi số chữ số thập phân khác nhau

Nếu hai số có số chữ số thập phân khác nhau, ta thêm số 0 vào cuối số có ít chữ số thập phân hơn cho bằng nhau, rồi cộng bình thường.

Ví dụ: 35,8 + 6,47 = ?
1
35,8 có 1 chữ số thập phân; 6,47 có 2 chữ số → thêm 0: 35,80
2
Đặt tính thẳng cột, cộng: 0+7=7; 8+4=12 viết 2 nhớ 1; 5+6+1=12 viết 2 nhớ 1; 3+0+1=4
3
Kết quả: 42,27
Ví dụ: 53 + 4,6 = ? (số nguyên + số thập phân)
1
Viết 53 thành 53,0 (thêm dấu phẩy và số 0)
2
53,0 + 4,6: 0+6=6; 3+4=7; 5+0=5 → 57,6
⚠️Sai lầm phổ biến: Không thẳng dấu phẩy, ví dụ viết:
  6,53
+ 12,8
= 78,1 ← SAI!
Em đã quên thẳng dấu phẩy, cộng thành 653 + 128 = 781.
Đáp án đúng: 6,53 + 12,80 = 19,33
3
Tính chất giao hoán và kết hợp

Phép cộng số thập phân cũng có các tính chất giống phép cộng số tự nhiên:

🔄Tính chất giao hoán: $a + b = b + a$
Ví dụ: $37,5 + 4,6 = 4,6 + 37,5 = 42,1$
→ Đổi chỗ hai số hạng, tổng không đổi.
🔗Tính chất kết hợp: $(a + b) + c = a + (b + c)$
Ví dụ: $(5 + 2,7) + 7,3 = 5 + (2,7 + 7,3) = 5 + 10 = 15$
→ Nhóm lại cho tiện tính.

Áp dụng: Tính bằng cách thuận tiện

Ví dụ: 3,5 + 8,24 + 6,5
1
Nhận xét: $3,5 + 6,5 = 10$ (cặp tròn!)
2
Nhóm: $(3,5 + 6,5) + 8,24 = 10 + 8,24$
3
$= 18,24$
🎯Mẹo tìm cặp tròn: Hai số thập phân cộng lại = số tròn khi phần thập phân của chúng cộng lại = 0 hoặc = 1.
Ví dụ: 0,54 + 0,46 = 1,00;   2,8 + 7,2 = 10,0
1
Điểm: 0/25
🧮

Sẵn sàng luyện tập chưa?

25 câu: 15 trắc nghiệm · 5 tư duy · 5 tự luận

💡 Gợi ý
Thầy Phan Văn Công

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên