Bài 16: Các đơn vị đo diện tích – Toán 5 | Lý thuyết & Bài tập

Lớp 5 · Toán Bài 16

Các Đơn Vị Đo Diện Tích

Hệ thống km², ha, m², dm², cm², mm² và cách đổi đơn vị

1
Bảng đơn vị đo diện tích

Chúng ta đã học 6 đơn vị đo diện tích, sắp xếp từ lớn đến bé:

Lớn hơn m²GiữaBé hơn m²
km²hadm²cm²mm²
1 km²
= 100 ha
1 ha
= 10 000
1 m²
= 100 dm²
1 dm²
= 100 cm²
1 cm²
= 100 mm²
1 mm²
= $\dfrac{1}{100}$ cm²

🔑 Năm mối quan hệ cần thuộc lòng:

$1\,\text{km}^2 = 100\,\text{ha}$
$1\,\text{ha} = 10\,000\,\text{m}^2$
$1\,\text{m}^2 = 100\,\text{dm}^2$
$1\,\text{dm}^2 = 100\,\text{cm}^2$
$1\,\text{cm}^2 = 100\,\text{mm}^2$
💡Nhận xét: Hầu hết các cặp đơn vị đứng cạnh nhau đều gấp kém nhau 100 lần. Đây là quy tắc chính giúp em đổi đơn vị.
⚠️Một trường hợp ngoại lệ phải nhớ kĩ: cặp ha và m² gấp kém nhau 10 000 lần, chứ không phải 100 lần.
$1\,\text{ha} = 10\,000\,\text{m}^2$  (không phải $100\,\text{m}^2$)
Vì vậy khi đổi giữa ha và m², em phải nhân hoặc chia cho $10\,000$.
📌Vì sao lại là 100? Hai đơn vị độ dài đứng cạnh nhau gấp nhau $10$ lần (ví dụ $1\,\text{m} = 10\,\text{dm}$). Mà diện tích $=$ dài $\times$ rộng, nên:
$1\,\text{m}^2 = 10\,\text{dm} \times 10\,\text{dm} = 100\,\text{dm}^2$
🎯Suy ra thêm: Từ hai mối quan hệ $1\,\text{km}^2 = 100\,\text{ha}$ và $1\,\text{ha} = 10\,000\,\text{m}^2$, ta tính được:
$1\,\text{km}^2 = 100 \times 10\,000 = 1\,000\,000\,\text{m}^2$
2
Quy tắc vàng: ×100 và ÷100

Khi đổi giữa hai đơn vị liền kề:

🔑 Quy tắc

Đổi từ đơn vị LỚN → NHỎ: NHÂN 100
Đổi từ đơn vị NHỎ → LỚN: CHIA 100

Ví dụ 1: Đổi $5\,\text{m}^2$ sang $\text{dm}^2$

1
m² → dm²: đổi từ lớn sang nhỏ
2
m² và dm² liền kề nhau → nhân 100
3
$5 \times 100 = 500$
Vậy $5\,\text{m}^2 = 500\,\text{dm}^2$

Ví dụ 2: Đổi $800\,\text{cm}^2$ sang $\text{dm}^2$

1
cm² → dm²: đổi từ nhỏ sang lớn
2
cm² và dm² liền kề → chia 100
3
$800 \div 100 = 8$
Vậy $800\,\text{cm}^2 = 8\,\text{dm}^2$
🎯Nếu cách nhau 2 bậc? Nhân hoặc chia 100 × 100 = 10 000.
Ví dụ: m² → cm² cách 2 bậc (m²→dm²→cm²), nên $1\,\text{m}^2 = 10\,000\,\text{cm}^2$.
⚠️Sai lầm hay gặp: Nhầm ×10 thay vì ×100. Nhớ: đây là đơn vị diện tích (bình phương), không phải độ dài!
3
Đổi đơn vị cách nhau nhiều bậc

Khi hai đơn vị không đứng cạnh nhau, ta đổi lần lượt qua từng bậc trung gian. Cách này luôn đúng và không sợ nhầm.

Ví dụ 1: Đổi $3\,\text{m}^2$ sang $\text{cm}^2$
1
Đường đi: m² → dm² → cm², tức cách nhau $2$ bậc.
2
Bậc thứ nhất: $3\,\text{m}^2 = 3 \times 100 = 300\,\text{dm}^2$
3
Bậc thứ hai: $300\,\text{dm}^2 = 300 \times 100 = 30\,000\,\text{cm}^2$
Vậy $3\,\text{m}^2 = 30\,000\,\text{cm}^2$
(Làm gộp: nhân $100 \times 100 = 10\,000$)
Ví dụ 2: Đổi $2\,\text{km}^2$ sang $\text{m}^2$
1
Đường đi: km² → ha → m²
2
Bậc thứ nhất: $2\,\text{km}^2 = 2 \times 100 = 200\,\text{ha}$
3
Bậc thứ hai: $200\,\text{ha} = 200 \times 10\,000 = 2\,000\,000\,\text{m}^2$
(Nhớ: ha sang m² thì nhân $10\,000$, không phải $100$!)
Vậy $2\,\text{km}^2 = 2\,000\,000\,\text{m}^2$

📋 Bảng các phép đổi hay dùng:

Phép đổiNhân / chia vớiVí dụ
m² → cm²Nhân $10\,000$$5\,\text{m}^2 = 50\,000\,\text{cm}^2$
cm² → m²Chia $10\,000$$70\,000\,\text{cm}^2 = 7\,\text{m}^2$
dm² → mm²Nhân $10\,000$$3\,\text{dm}^2 = 30\,000\,\text{mm}^2$
km² → m²Nhân $1\,000\,000$$4\,\text{km}^2 = 4\,000\,000\,\text{m}^2$
m² → km²Chia $1\,000\,000$$9\,000\,000\,\text{m}^2 = 9\,\text{km}^2$
🎯Mẹo kiểm tra kết quả: Đổi sang đơn vị bé hơn thì con số phải lớn lên; đổi sang đơn vị lớn hơn thì con số phải nhỏ đi. Nếu ngược lại là em đã nhầm giữa nhân và chia.
⚠️Sai lầm hay gặp: Đổi $\text{ha}$ sang $\text{m}^2$ mà chỉ nhân $100$. Phải nhân $10\,000$ mới đúng, vì $1\,\text{ha} = 10\,000\,\text{m}^2$.
4
Đổi đơn vị phức hợp (có 2 đơn vị)

Đôi khi đề bài cho số đo có 2 đơn vị, ví dụ: $3\,\text{m}^2\;7\,\text{dm}^2$. Cách đổi:

Ví dụ: Đổi $3\,\text{m}^2\;7\,\text{dm}^2$ sang $\text{dm}^2$

1
Đổi phần m² sang dm²: $3\,\text{m}^2 = 3 \times 100 = 300\,\text{dm}^2$
2
Giữ nguyên phần dm²: $7\,\text{dm}^2$
3
Cộng lại: $300 + 7 = 307\,\text{dm}^2$
$3\,\text{m}^2\;7\,\text{dm}^2 = 307\,\text{dm}^2$

Ví dụ ngược: Đổi $615\,\text{dm}^2$ sang $...\,\text{m}^2\;...\,\text{dm}^2$

1
Chia 615 cho 100: $615 \div 100 = 6$ dư $15$
2
Phần nguyên = $6\,\text{m}^2$, phần dư = $15\,\text{dm}^2$
$615\,\text{dm}^2 = 6\,\text{m}^2\;15\,\text{dm}^2$
🎯Mẹo: Đổi phức hợp → đơn: đổi phần lớn rồi cộng phần nhỏ.
Đổi đơn → phức hợp: chia lấy phần nguyên và phần dư.
1
Điểm: 0/25
📐

Sẵn sàng luyện tập chưa?

25 câu: 15 trắc nghiệm · 5 tư duy · 5 tự luận

💡 Gợi ý
Thầy Phan Văn Công

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên