Lớp 5 · Toán
Bài 59
Vận Tốc Của Một Chuyển Động Đều
Công thức v = s : t và cách đổi đơn vị vận tốc
1
Vận tốc là gì?
▼
Chuyển động đều là chuyển động mà vật đi được quãng đường bằng nhau trong những khoảng thời gian bằng nhau.
Vận tốc cho biết mỗi đơn vị thời gian, vật di chuyển được bao xa. Vận tốc càng lớn thì chuyển động càng nhanh.
📝 Ví dụ trong sách
• Chim én bay 210 km trong 2 giờ → Trung bình mỗi giờ bay: 210 : 2 = 105 km
→ Vận tốc chim én: 105 km/h (đọc: 105 ki-lô-mét trên giờ)
• Chuột túi chạy 70 m trong 5 giây → Mỗi giây chạy: 70 : 5 = 14 m
→ Vận tốc chuột túi: 14 m/s (đọc: 14 mét trên giây)
💡Cách tính vận tốc: Lấy quãng đường chia cho thời gian.
2
Công thức tính vận tốc
▼
Công thức vận tốc
v = s : t
• v là vận tốc
• s là quãng đường
• t là thời gian
• Đơn vị vận tốc = đơn vị quãng đường / đơn vị thời gian
• s là quãng đường
• t là thời gian
• Đơn vị vận tốc = đơn vị quãng đường / đơn vị thời gian
Từ công thức chính, suy ra:
Ba công thức liên quan
v = s : t
s = v × t
t = s : v
s = v × t
t = s : v
📌Cách nhớ: Che đại lượng cần tìm, hai đại lượng còn lại:
• Che v → s : t (chia)
• Che s → v × t (nhân)
• Che t → s : v (chia)
• Che v → s : t (chia)
• Che s → v × t (nhân)
• Che t → s : v (chia)
3
Đơn vị vận tốc & Cách đổi
▼
Đơn vị vận tốc được ghép từ đơn vị quãng đường và đơn vị thời gian:
| Quãng đường | Thời gian | Đơn vị vận tốc |
|---|---|---|
| km | giờ (h) | km/h (km/giờ) |
| m | giây (s) | m/s (m/giây) |
| m | phút | m/phút |
Đổi km/h sang m/s:
📝 Ví dụ — Đổi 72 km/h sang m/s
72 km/h nghĩa là đi 72 km trong 1 giờ.
Bước 1: Đổi km → m: 72 km = 72 000 m
Bước 2: Đổi giờ → giây: 1 giờ = 3 600 giây
Bước 3: v = 72 000 : 3 600 = 20 m/s
72 km/h = 20 m/s
🎯Mẹo đổi nhanh:
• km/h → m/s: nhân 1 000, chia 3 600 (hoặc chia 3,6)
• m/s → km/h: nhân 3 600, chia 1 000 (hoặc nhân 3,6)
• km/h → m/s: nhân 1 000, chia 3 600 (hoặc chia 3,6)
• m/s → km/h: nhân 3 600, chia 1 000 (hoặc nhân 3,6)
4
Cách giải bài toán vận tốc
▼
1
Xác định dữ kiện: Đề cho quãng đường (s) và thời gian (t) bằng bao nhiêu?
2
Kiểm tra đơn vị: s và t phải phù hợp nhau (km đi với giờ, m đi với giây hoặc phút). Đổi nếu cần!
3
Áp dụng công thức: v = s : t. Tính ra kết quả.
4
Viết đơn vị: Ghi đúng đơn vị vận tốc (km/h, m/s, m/phút).
📝 Ví dụ — Đổi thời gian trước khi tính
Xe đạp đi 500 m trong 1 phút 40 giây. Tính v (m/s).
Bước 1: Đổi thời gian: 1 phút 40 giây = 60 + 40 = 100 giây
Bước 2: v = 500 : 100 = 5 m/s
Vận tốc xe đạp: 5 m/s
⚠️Sai lầm thường gặp:
❌ Quên đổi đơn vị thời gian (dùng "1 phút 40 giây" chia luôn → sai!)
❌ Nhầm đơn vị (s tính bằng km nhưng t bằng giây → ra km/s, không hợp lý!)
✅ Luôn kiểm tra đơn vị trước khi chia.
❌ Quên đổi đơn vị thời gian (dùng "1 phút 40 giây" chia luôn → sai!)
❌ Nhầm đơn vị (s tính bằng km nhưng t bằng giây → ra km/s, không hợp lý!)
✅ Luôn kiểm tra đơn vị trước khi chia.
1
—
Điểm: 0/20
🏎️
Sẵn sàng luyện tập chưa?
20 câu: 12 trắc nghiệm · 5 tư duy · 3 tự luận
🏆
Tuyệt vời!
0/20
💡 Gợi ý
Thầy Phan Văn Công
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên