Bài 15: Ki-lô-mét vuông, Héc-ta – Toán 5 | Lý thuyết & Bài tập

Lớp 5 · Toán Bài 15

Ki-lô-mét Vuông. Héc-ta

Đơn vị đo diện tích lớn: km², ha và cách đổi đơn vị

1
Ki-lô-mét vuông (km²) là gì?

Khi nào dùng km²? Khi đo diện tích rất lớn như: diện tích một tỉnh, một thành phố, một quốc gia, một khu rừng, một vùng biển,… ta dùng đơn vị ki-lô-mét vuông.

📐 Định nghĩa

Ki-lô-mét vuông là diện tích của một hình vuông có cạnh dài 1 km.

Viết tắt: km²

Cách viết: Viết số rồi viết "km²" phía sau. Ví dụ: $822\,\text{km}^2$, $5\,054\,\text{km}^2$.

Cách đọc: Đọc số rồi đọc "ki-lô-mét vuông". Ví dụ:

$822\,\text{km}^2$ → đọc: "tám trăm hai mươi hai ki-lô-mét vuông"
$0{,}54\,\text{km}^2$ → đọc: "không phẩy năm mươi tư ki-lô-mét vuông"
💡Ghi nhớ: Dấu "²" (bình phương) nghĩa là "vuông". Viết km² chứ không viết km2 hay KM².
🌍Thực tế: Diện tích Việt Nam khoảng $331\,344\,\text{km}^2$. Diện tích TP. Hà Nội khoảng $3\,359\,\text{km}^2$.
2
Đổi giữa km² và m² — Từng bước
⚠️Công thức quan trọng:
$1\,\text{km}^2 = 1\,000\,000\,\text{m}^2$ (một triệu mét vuông)

Tại sao lại là 1 000 000? Vì $1\,\text{km} = 1\,000\,\text{m}$, mà diện tích hình vuông = cạnh × cạnh, nên:

$1\,\text{km}^2 = 1\,\text{km} \times 1\,\text{km} = 1\,000\,\text{m} \times 1\,000\,\text{m} = 1\,000\,000\,\text{m}^2$

🔄 Cách đổi km² → m²: Nhân với 1 000 000

VD
$3\,\text{km}^2 = ?\,\text{m}^2$
Cách làm: $3 \times 1\,000\,000 = 3\,000\,000\,\text{m}^2$
→ Viết thêm 6 chữ số 0 vào sau số 3.
VD
$7\,\text{km}^2\,500\,\text{m}^2 = ?\,\text{m}^2$
Cách làm: Đổi phần km² trước: $7 \times 1\,000\,000 = 7\,000\,000$
Rồi cộng phần m²: $7\,000\,000 + 500 = 7\,000\,500\,\text{m}^2$

🔄 Cách đổi m² → km²: Chia cho 1 000 000

VD
$5\,000\,000\,\text{m}^2 = ?\,\text{km}^2$
Cách làm: $5\,000\,000 \div 1\,000\,000 = 5\,\text{km}^2$
→ Bỏ bớt 6 chữ số 0 ở cuối.
VD
$8\,450\,000\,\text{m}^2 = ?\,\text{km}^2$
Cách làm: $8\,450\,000 \div 1\,000\,000 = 8{,}45\,\text{km}^2$
→ Dời dấu phẩy sang trái 6 chữ số.
🎯Mẹo nhớ: km² → m²: thêm 6 số 0. m² → km²: bớt 6 số 0. Số 6 là vì $10^6 = 1\,000\,000$.
3
Héc-ta (ha) là gì?

Khi nào dùng ha? Khi đo diện tích đất trong nông nghiệp, lâm nghiệp (ruộng lúa, vườn cây, khu rừng,...) người ta thường dùng đơn vị héc-ta.

📐 Định nghĩa

Héc-ta là diện tích của một hình vuông có cạnh dài 100 m.

Viết tắt: ha

Tại sao $1\,\text{ha} = 10\,000\,\text{m}^2$?

$1\,\text{ha} = 100\,\text{m} \times 100\,\text{m} = 10\,000\,\text{m}^2$
💡Ghi nhớ: Héc-ta nằm giữa m² và km². Nó lớn hơn m² nhưng nhỏ hơn km².
$\text{m}^2 \;\leftarrow\; \text{ha} \;\leftarrow\; \text{km}^2$
🌳Thực tế: Vườn quốc gia Cúc Phương rộng khoảng $22\,200\,\text{ha}$. Một sân bóng đá tiêu chuẩn khoảng $0{,}7\,\text{ha}$.
4
Bảng đổi đơn vị: km² ↔ ha ↔ m²
📋3 công thức cần nhớ:
① $1\,\text{km}^2 = 1\,000\,000\,\text{m}^2$
② $1\,\text{ha} = 10\,000\,\text{m}^2$
③ $1\,\text{km}^2 = 100\,\text{ha}$

Cách suy ra công thức ③:

$1\,\text{km}^2 = 1\,000\,000\,\text{m}^2$
$1\,\text{ha} = 10\,000\,\text{m}^2$
→ $1\,\text{km}^2 = 1\,000\,000 \div 10\,000 = 100\,\text{ha}$

📝 Tóm tắt cách đổi:

Phép đổiCách làmVí dụ
km² → haNhân 100$5\,\text{km}^2 = 500\,\text{ha}$
ha → km²Chia 100$300\,\text{ha} = 3\,\text{km}^2$
km² → m²Nhân 1 000 000$2\,\text{km}^2 = 2\,000\,000\,\text{m}^2$
m² → km²Chia 1 000 000$4\,000\,000\,\text{m}^2 = 4\,\text{km}^2$
ha → m²Nhân 10 000$6\,\text{ha} = 60\,000\,\text{m}^2$
m² → haChia 10 000$50\,000\,\text{m}^2 = 5\,\text{ha}$

📝 Ví dụ giải chi tiết:

Đổi 64 800 ha = ? km²
1
Xác định phép đổi: ha → km² → chia cho 100
2
$64\,800 \div 100 = 648$
3
Vậy $64\,800\,\text{ha} = 648\,\text{km}^2$
🎯Mẹo: Đổi từ đơn vị lớn → nhỏ thì nhân. Đổi từ đơn vị nhỏ → lớn thì chia.
Thang: km² (lớn nhất) → ha (giữa) → m² (nhỏ nhất)
1
Điểm: 0/25
📐

Sẵn sàng luyện tập chưa?

25 câu: 15 trắc nghiệm · 5 tư duy · 5 tự luận

💡 Gợi ý
Thầy Phan Văn Công

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên