Thu Thập, Phân Loại, Sắp Xếp Các Số Liệu
Cách thu thập dữ liệu, lập bảng số liệu và đọc bảng
Thu thập số liệu là quá trình ghi lại các thông tin, dữ liệu về một vấn đề nào đó. Ví dụ: cân nặng trái cây, điểm kiểm tra, chiều cao học sinh, số lượng sản phẩm,…
Sau khi thu thập, ta được một dãy số liệu (còn gọi là dãy dữ liệu). Dãy này thường chưa có thứ tự, khó đọc.
• Đo đạc trực tiếp (cân, đo chiều dài, đo nhiệt độ)
• Khảo sát, hỏi ý kiến (mức độ hài lòng, sở thích)
• Ghi chép từ sổ sách (điểm thi, doanh thu, số học sinh)
Phân loại là chia số liệu thành các nhóm (loại) theo một tiêu chí nhất định.
Bước 2: Chia thành các nhóm (khoảng giá trị)
Bước 3: Đếm số liệu thuộc mỗi nhóm
Bước 4: Lập bảng số liệu
Áp dụng cho dãy 10 quả ở trên:
| Loại | S (300–380 g) | M (381–460 g) | L (461–600 g) |
|---|---|---|---|
| Các quả | 350, 310, 330 | 420, 395, 450 | 480, 510, 465, 520 |
| Số lượng | 3 | 3 | 4 |
3 + 3 + 4 = 10 quả ✓ (đúng bằng 10 quả thu thập).
Sắp xếp là đặt số liệu theo thứ tự (từ bé đến lớn hoặc ngược lại) để dễ đọc.
Bảng số liệu trình bày dữ liệu rõ ràng, có hàng/cột, giúp so sánh nhanh.
| Số điểm | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
|---|---|---|---|---|---|
| Số bạn | 0 | 0 | 6 | 8 | 6 |
→ Điểm 4 xuất hiện nhiều nhất (8 bạn). Không có bạn nào chấm 1 hoặc 2 điểm.
Sau khi lập bảng, ta cần biết đọc bảng để trả lời các câu hỏi.
So sánh các số trong hàng "Số lượng", tìm số lớn nhất và số bé nhất.
Cộng tất cả số lượng của các nhóm lại với nhau.
Lấy số lớn trừ đi số bé.
Lấy số lượng của nhóm chia cho tổng, rồi nhân với $100$.
• Mỗi số liệu chỉ thuộc đúng một nhóm (các nhóm không chồng chéo lên nhau).
• Luôn kiểm tra lại: tổng số lượng các nhóm phải bằng tổng số liệu ban đầu.
• Đọc kĩ khoảng giá trị: "từ $300$ g đến $380$ g" là bao gồm cả $300$ g và $380$ g.
Trong ví dụ khảo sát mức hài lòng: điểm $4$ xuất hiện $8$ lần — nhiều hơn điểm $3$ và điểm $5$ (cùng $6$ lần).
Sẵn sàng luyện tập chưa?
20 câu: 10 trắc nghiệm · 5 tư duy · 5 tự luận
Tuyệt vời!
Thầy Phan Văn Công
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên