Lớp 5 · Toán
Bài 65
Tỉ Số Của Số Lần Lặp Lại Một Sự Kiện
So sánh số lần xảy ra sự kiện với tổng số lần thực hiện
1
Sự kiện và số lần lặp lại
▼
Khi ta thực hiện một hoạt động nhiều lần (ví dụ: tung đồng xu, quay vòng quay, gieo xúc xắc), mỗi kết quả có thể xảy ra gọi là một khả năng (hay sự kiện).
Số lần lặp lại là số lần một khả năng nhất định xảy ra trong tổng số lần thực hiện.
📝 Ví dụ — Tung đồng xu
Rô-bốt tung đồng xu 20 lần. Kết quả:
| Khả năng | Mặt hình 🌟 | Mặt số 🔢 |
|---|---|---|
| Số lần lặp lại | 7 | 13 |
→ "Nhận được mặt hình" xảy ra 7 lần trong tổng 20 lần tung.
💡Chú ý: Tổng số lần lặp lại của tất cả khả năng = Tổng số lần thực hiện.
Ở ví dụ trên: 7 + 13 = 20 ✓
Ở ví dụ trên: 7 + 13 = 20 ✓
2
Tỉ số mô tả số lần lặp lại
▼
Để mô tả mức độ xảy ra của một khả năng, ta dùng tỉ số:
Công thức tỉ số
Tỉ số = $\dfrac{\text{Số lần khả năng xảy ra}}{\text{Tổng số lần thực hiện}}$
• Tử số: số lần sự kiện đang xét xảy ra
• Mẫu số: tổng số lần thực hiện hoạt động
• Tỉ số này luôn ≤ 1 (hoặc viết dưới dạng phân số)
• Mẫu số: tổng số lần thực hiện hoạt động
• Tỉ số này luôn ≤ 1 (hoặc viết dưới dạng phân số)
📝 Áp dụng cho ví dụ tung xu
Tỉ số mô tả "nhận được mặt hình" = $\dfrac{7}{20}$
Tỉ số mô tả "nhận được mặt số" = $\dfrac{13}{20}$
→ Mặt số xuất hiện nhiều hơn (13 > 7) nên tỉ số lớn hơn.
$\dfrac{7}{20}$ < $\dfrac{13}{20}$ → Mặt số xuất hiện nhiều hơn
📌Ý nghĩa tỉ số:
$\dfrac{7}{20}$ nghĩa là: cứ 20 lần tung thì mặt hình xuất hiện khoảng 7 lần.
$\dfrac{7}{20}$ nghĩa là: cứ 20 lần tung thì mặt hình xuất hiện khoảng 7 lần.
3
Các ví dụ khác — Quay vòng quay, rút tất
▼
📝 Ví dụ 2 — Quay vòng quay chọn màu
Lớp 5A quay vòng quay 30 lần để chọn màu áo đồng phục:
| Khả năng | Màu vàng | Màu xanh | Màu đỏ |
|---|---|---|---|
| Số lần | 8 | 17 | 5 |
Tổng: 8 + 17 + 5 = 30 lần ✓
Tỉ số "Màu vàng": $\dfrac{8}{30}$ = $\dfrac{4}{15}$
Tỉ số "Màu xanh": $\dfrac{17}{30}$
Tỉ số "Màu đỏ": $\dfrac{5}{30}$ = $\dfrac{1}{6}$
Màu xanh xuất hiện nhiều nhất → chọn áo màu xanh!
📝 Ví dụ 3 — Rút tất từ hộp
Mi bỏ 1 đôi tất đỏ + 1 đôi tất xanh vào hộp. Mỗi lần rút 2 chiếc rồi bỏ lại. Lặp lại 14 lần:
| Khả năng | 2 chiếc cùng màu | 2 chiếc khác màu |
|---|---|---|
| Số lần | 9 | 5 |
Tỉ số "cùng màu" = $\dfrac{9}{14}$ — Tỉ số "khác màu" = $\dfrac{5}{14}$
Rút cùng màu xảy ra nhiều hơn: $\dfrac{9}{14}$ > $\dfrac{5}{14}$
4
Tổng hợp — Cách giải bài toán
▼
1
Xác định tổng số lần thực hiện (mẫu số).
Cộng tất cả số lần của các khả năng, hoặc đề cho sẵn.
Cộng tất cả số lần của các khả năng, hoặc đề cho sẵn.
2
Xác định số lần sự kiện xảy ra (tử số).
Đọc từ bảng hoặc đếm.
Đọc từ bảng hoặc đếm.
3
Viết tỉ số: $\dfrac{\text{số lần sự kiện}}{\text{tổng số lần}}$.
Rút gọn phân số nếu được.
Rút gọn phân số nếu được.
4
So sánh các tỉ số: tỉ số lớn hơn → sự kiện đó xảy ra thường xuyên hơn.
🎯Kiểm tra nhanh:
• Tổng số lần tất cả khả năng = tổng lần thực hiện.
• Tỉ số luôn ≤ 1 (tử ≤ mẫu).
• Nếu tử = mẫu → sự kiện xảy ra mọi lần (tỉ số = 1).
• Nếu tử = 0 → sự kiện không xảy ra lần nào.
• Tổng số lần tất cả khả năng = tổng lần thực hiện.
• Tỉ số luôn ≤ 1 (tử ≤ mẫu).
• Nếu tử = mẫu → sự kiện xảy ra mọi lần (tỉ số = 1).
• Nếu tử = 0 → sự kiện không xảy ra lần nào.
⚠️Lưu ý: Tỉ số này mô tả kết quả đã xảy ra, không phải dự đoán. Nếu tung thêm lần nữa, kết quả có thể khác!
1
—
Điểm: 0/15
🎲
Sẵn sàng luyện tập chưa?
15 câu: 8 trắc nghiệm · 4 tư duy · 3 tự luận
🏆
Tuyệt vời!
0/15
💡 Gợi ý
Thầy Phan Văn Công
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên