Hoạt động (trang 34 – 35)

Bài 1 (trang 34)

Đề bài: Hình nào là khối trụ? Hình nào là khối cầu?

Lời giải:

Em nhớ lại: khối trụ giống hộp sữa, lon nước (có hai mặt tròn phẳng ở hai đầu); khối cầu giống quả bóng (tròn đều). Em xem từng hình:

• Hình A là hình chóp (cái nón), không phải khối trụ hay khối cầu.
• Hình B tròn đều như quả bóng nên là khối cầu.
• Hình C hơi dẹt (bầu dục), không phải khối cầu.
• Hình D có hai đầu tròn phẳng như lon nước nên là khối trụ.

Vậy: hình D là khối trụ, hình B là khối cầu.

Bài 2 (trang 34)

Đề bài:

a) Mỗi vật sau có dạng khối gì?

b) Hãy nêu tên một số đồ vật có dạng khối trụ hoặc khối cầu mà em biết.

Lời giải:

a) Em xem hình dạng từng vật rồi nối với đúng tên khối:

• Ống tre có dạng khối trụ.
• Hộp gỗ (dạng ống) có dạng khối trụ.
• Ống nhựa có dạng khối trụ.
• Quả bóng chuyền có dạng khối cầu.
• Quả địa cầu có dạng khối cầu.

b) Em kể thêm một số đồ vật quen thuộc:

• Đồ vật có dạng khối trụ: hộp sữa, lon nước ngọt, ống nước, cây bút chì tròn, …
• Đồ vật có dạng khối cầu: quả bóng đá, quả bóng bàn, viên bi, …

Bài 3 (trang 35)

Đề bài: Quan sát tranh rồi chỉ ra hình có dạng khối trụ, hình có dạng khối cầu.

Lời giải:

Em quan sát bức tranh dưới biển và tìm các bộ phận, đồ vật có dạng khối trụ, khối cầu:

• Hình có dạng khối trụ gồm: đầu, hai cẳng tay và hai cẳng chân của rô-bốt, cùng lon nước ngọt — tất cả có $6$ khối trụ.
• Hình có dạng khối cầu gồm: hai đầu râu, hai cầu vai và thân của rô-bốt, cùng chiếc tàu lặn hình cầu — tất cả có $6$ khối cầu.

Luyện tập (trang 35 – 36)

Bài 1 (trang 35)

Đề bài: Số?

Trong bức tranh có:

a) … đèn lồng dạng khối trụ.

b) … đèn lồng dạng khối cầu.

Lời giải:

Em quan sát tranh phố đèn lồng, đếm riêng từng loại:

• Đèn lồng dài, hai đầu tròn phẳng là đèn lồng dạng khối trụ; đèn lồng tròn như quả bóng là đèn lồng dạng khối cầu.

a) Có $7$ đèn lồng dạng khối trụ (là $7$ đèn lồng màu xanh lá cây).

b) Có $12$ đèn lồng dạng khối cầu (gồm $6$ đèn lồng màu đỏ và $6$ đèn lồng màu da cam).

Bài 2 (trang 35)

Đề bài: Chọn hình thích hợp đặt vào dấu “?”.

Lời giải:

Em nhìn dãy hình để tìm quy luật: cứ ba khối lặp lại theo đúng thứ tự khối cầu – khối trụ – khối hộp chữ nhật, rồi lại tiếp tục như thế.

Đến chỗ dấu “?”, trước nó là khối cầu, sau nó là khối hộp chữ nhật, nên hình còn thiếu ở giữa phải là khối trụ.

Vậy chọn đáp án B (khối trụ).

Bài 3 (trang 36)

Đề bài: Bạn khối cầu sẽ rơi vào khoang ghi phép tính có kết quả lớn nhất. Khoang đó có dạng khối trụ hay khối cầu?

Lời giải:

Em tính nhẩm kết quả phép tính ở mỗi khoang:

• Khoang A: $2 \times 1 = 2$.
• Khoang B: $5 : 5 = 1$.
• Khoang C: $5 \times 1 = 5$.
• Khoang D: $2 \times 5 = 10$.

So sánh các kết quả: $1 < 2 < 5 < 10$, kết quả lớn nhất là $10$ ở khoang D.

Vậy bạn khối cầu rơi vào khoang D, và khoang D có dạng khối trụ.

Bài 4 (trang 36)

Đề bài: Nếu xếp các hộp có dạng khối trụ theo cách dưới đây thì D sẽ cần bao nhiêu hộp?

Lời giải:

Em đếm số hộp ở mỗi hình để tìm quy luật:

• Hình A có $1$ hộp.
• Hình B có $1 + 2 = 3$ hộp.
• Hình C có $1 + 2 + 3 = 6$ hộp.

Cứ mỗi hình thêm một hàng ở dưới nhiều hơn hàng trước $1$ hộp. Vậy hình D thêm một hàng $4$ hộp:

$$1 + 2 + 3 + 4 = 10 {\;} (\text{hộp})$$

Vậy hình D cần $10$ hộp.

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên