Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Hướng dẫn trả lời câu hỏi
Câu 1 (trang 127 SGK)
Kẻ bảng vào vở theo mẫu và điền các thông tin về hai văn bản Cô Tô, Hang Én.
| Nội dung | Cô Tô | Hang Én |
|---|---|---|
| Hành trình khám phá của người kể chuyện | Cảnh Cô Tô được quan sát, miêu tả từ trên cao xuống thấp và vào thời điểm sau trận bão (ngày thứ năm, thứ sáu trên đảo). | Hang Én được khám phá theo trình tự từ ngoài vào trong và theo thời gian: từ ban ngày đến khi bóng tối trùm kín lòng hang, rồi tới sáng hôm sau. |
| Những thông tin xác thực được ghi chép (địa danh, con người, số liệu…) | Đảo Thanh Luân, giếng nước ngọt; bãi đá nuôi sáu mươi vạn con hải sâm; 18 thuyền lớn nhỏ ra khơi đánh cá; anh hùng Châu Hòa Mãn. | Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng; tộc người A-rem; lòng hang rộng nhất khoảng 110 m², trần hang cao tương đương tòa nhà 40 tầng (120 m); đá phải trải qua hàng trăm triệu năm bào mòn, bồi đắp. |
| Những biện pháp nghệ thuật nổi bật | So sánh, nhân hóa, liệt kê; ngôn ngữ điêu luyện, giàu hình ảnh. | So sánh, nhân hóa, liệt kê; từ ngữ giàu sức gợi, giàu cảm xúc. |
Câu 2 (trang 127 SGK)
Tìm đọc thêm các tác phẩm kí hoặc thơ viết về các vùng miền của đất nước. Chỉ ra một vài nét tương đồng và khác biệt của những tác phẩm đó với các tác phẩm đã học trong bài.
Một số tác phẩm có thể tìm đọc:
- Kí: “Ai đã đặt tên cho dòng sông?” (Hoàng Phủ Ngọc Tường) viết về sông Hương xứ Huế; “Sông Đà” (Nguyễn Tuân) viết về vùng Tây Bắc.
- Thơ: “Việt Nam quê hương ta” (Nguyễn Đình Thi); “Bài ca quê hương” (Tố Hữu); “Hà Nội” (Trần Đăng Khoa) viết về Thủ đô.
So sánh với các tác phẩm đã học (Cô Tô, Hang Én, Cửu Long Giang ta ơi):
- Nét tương đồng: đều viết về vẻ đẹp của thiên nhiên và con người ở một vùng miền cụ thể của đất nước; đều thể hiện tình yêu, niềm tự hào của tác giả đối với quê hương, xứ sở; đều sử dụng nhiều hình ảnh sinh động và các biện pháp tu từ giàu sức gợi.
- Nét khác biệt: mỗi tác phẩm viết về một vùng đất, một đối tượng riêng (biển đảo, hang động, dòng sông…); khác nhau về thể loại (kí hay thơ), về cách quan sát, cách dùng từ ngữ và giọng điệu riêng của từng tác giả.
II. Gợi ý mở rộng
Qua Bài 5 “Những nẻo đường xứ sở”, em được đi qua nhiều miền đất của Tổ quốc: từ biển đảo Cô Tô, hang Én ở Phong Nha – Kẻ Bàng đến dòng sông Mê Kông trù phú của Nam Bộ. Mỗi văn bản là một bức tranh thiên nhiên tươi đẹp, gắn liền với cuộc sống con người và chan chứa tình yêu quê hương, đất nước. Đọc thêm các tác phẩm kí, thơ cùng chủ đề sẽ giúp em thêm hiểu, thêm yêu và tự hào về vẻ đẹp muôn màu của đất nước mình.
Thầy Nguyễn Thái Nhật Luật
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Ngữ Văn THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Ngữ Văn, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 8+ năm kinh nghiệm tại THCS Hồng Bàng