Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Câu hỏi mở đầu
Câu hỏi mở đầu (trang 108)
Đề bài: Các em có biết vì sao những “cây nấm” nhỏ bé này lại được coi là những sinh vật to lớn nhất trên Trái Đất không?
Lời giải:
Phần “cây nấm” mà ta nhìn thấy nhô lên trên mặt đất thực ra chỉ là một bộ phận rất nhỏ của cây nấm (phần dùng để sinh sản).
Phần lớn cơ thể nấm là các sợi nấm nằm ẩn ở dưới mặt đất (hoặc trong thân cây, trong đất mục…). Các sợi nấm này có thể lan rộng ra một diện tích rất lớn.
Vì vậy, nếu tính toàn bộ cơ thể nấm (cả phần sợi nấm ẩn bên dưới) thì nấm là một trong những sinh vật to lớn nhất trên Trái Đất, dù phần ta nhìn thấy bên trên lại rất nhỏ bé.
I. Đa dạng nấm
Câu hỏi mục I (trang 108)
Đề bài: Quan sát Hình 32.1, nhận xét về hình dạng của các loại nấm. Hãy kể tên một số loại nấm mà em biết.
Lời giải:
Nhận xét về hình dạng các loại nấm trong Hình 32.1:
a) Nấm kim châm: gồm nhiều sợi nhỏ, dài, mọc thành chùm.
b) Nấm mốc: nhỏ li ti, trông như một lớp bột mịn phủ trên bề mặt.
c) Nấm men: có dạng hình tròn hoặc bầu dục, rất nhỏ, phải quan sát bằng kính hiển vi mới thấy.
d) Nấm linh chi: có dạng tán (giống cái ô, cái mũ), to và dễ nhìn thấy bằng mắt thường.
→ Nhận xét chung: Hình dạng và kích thước của các loại nấm rất đa dạng, mỗi loại một khác nhau.
Một số loại nấm em biết: nấm hương, nấm rơm, nấm sò, nấm kim châm, nấm mỡ, mộc nhĩ, nấm linh chi, nấm men, nấm mốc,…
II. Vai trò của nấm
Câu hỏi 1 mục II (trang 109)
Đề bài: Dựa vào thông tin trên, trình bày vai trò của nấm trong tự nhiên và trong đời sống con người.
Lời giải:
Vai trò của nấm trong tự nhiên:
Nấm tham gia vào quá trình phân huỷ chất thải và xác động vật, thực vật thành các chất đơn giản. Nhờ đó, nấm cung cấp chất cho cây xanh và làm sạch môi trường.
Vai trò của nấm trong đời sống con người:
- Nhiều loại nấm được dùng trực tiếp làm thức ăn.
- Một số loại nấm được dùng làm thuốc, như nấm linh chi, đông trùng hạ thảo,…
- Trong công nghiệp chế biến thực phẩm: nấm men dùng để sản xuất bánh mì, bia, rượu,…; nấm mốc dùng để sản xuất tương,…
Câu hỏi 2 mục II (trang 109)
Đề bài: Nêu tên các loại nấm em biết và tác dụng của chúng rồi hoàn thành bảng theo mẫu sau.
Lời giải:
| Vai trò của nấm đối với con người | Tên các loại nấm |
|---|---|
| Dùng làm thực phẩm | Nấm hương, nấm rơm, nấm sò, nấm kim châm, nấm mỡ, mộc nhĩ,… |
| Dùng trong công nghiệp chế biến thực phẩm | Nấm men (làm bánh mì, bia, rượu), nấm mốc (làm tương),… |
| Dùng làm dược liệu | Nấm linh chi, đông trùng hạ thảo,… |
Câu hỏi 3 mục II (trang 109)
Đề bài: Một số loại nấm được trồng làm thực phẩm (Hình 32.2). Trong kĩ thuật trồng nấm, người trồng thường xuyên phải tưới nước sạch cho nấm. Em hãy giải thích vì sao cần tưới nước cho nấm. Nếu lượng nước tưới không đủ hoặc nước tưới kém vệ sinh thì điều gì sẽ xảy ra?
Lời giải:
Vì sao cần tưới nước cho nấm:
Nấm sinh sống và phát triển tốt ở những nơi nóng ẩm. Vì vậy, người trồng phải tưới nước thường xuyên để giữ đủ độ ẩm, giúp nấm sinh trưởng và phát triển tốt.
Nếu lượng nước tưới không đủ:
Nấm bị thiếu độ ẩm nên sẽ chậm phát triển, còi cọc, thậm chí có thể bị chết, làm năng suất thu hoạch thấp.
Nếu nước tưới kém vệ sinh:
Nước bẩn có thể mang theo các mầm bệnh khiến nấm bị nhiễm bệnh, hư hỏng. Nếu dùng những cây nấm này làm thức ăn thì có thể gây hại cho sức khoẻ con người.
III. Một số bệnh do nấm
Câu hỏi 1 mục III (trang 110)
Đề bài: Dựa vào kiến thức về điều kiện phát triển của nấm, em hãy đưa ra biện pháp phòng tránh bệnh do nấm gây ra ở người.
Lời giải:
Nấm phát triển mạnh ở những nơi nóng ẩm và bệnh nấm dễ lây khi tiếp xúc trực tiếp với da người bệnh. Dựa vào đó, ta có một số biện pháp phòng tránh bệnh do nấm ở người như sau:
- Giữ vệ sinh cơ thể sạch sẽ, lau khô người sau khi tắm hoặc khi ra nhiều mồ hôi, tránh để cơ thể ẩm ướt.
- Giữ quần áo và nơi ở luôn khô ráo, sạch sẽ.
- Không dùng chung đồ dùng cá nhân (khăn mặt, quần áo, giày dép,…) với người khác để tránh lây bệnh nấm da như hắc lào, lang ben.
- Không tiếp xúc trực tiếp với vùng da bị bệnh của người hoặc động vật mắc bệnh nấm.
- Khi bị bệnh, cần dùng thuốc kháng nấm theo hướng dẫn để điều trị.
Câu hỏi 2 mục III (trang 110)
Đề bài: Giải thích vì sao khi mua đồ ăn, thức uống chúng ta phải quan tâm đến màu sắc và hạn sử dụng.
Lời giải:
Nhiều loại nấm mốc có chứa độc tố. Đồ ăn, thức uống để lâu hoặc bảo quản không tốt rất dễ bị nấm mốc làm hư hỏng, đổi màu, lên mốc. Nếu ăn phải những thực phẩm bị mốc thì sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ, làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư.
Vì vậy, khi mua đồ ăn, thức uống ta cần quan tâm đến:
- Màu sắc: để nhận biết thực phẩm có còn tươi ngon hay đã bị mốc, hư hỏng, đổi màu hay không.
- Hạn sử dụng: để chọn được thực phẩm còn dùng được, tránh mua phải đồ đã quá hạn vì những đồ đó dễ bị nấm mốc và hư hỏng.
Cô Trần Thị Thanh Thảo
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu