Câu 1 trang 117

Đề bài: Trình bày sự cần thiết phải bảo vệ môi trường trong chăn nuôi.

Lời giải:

Cần phải bảo vệ môi trường trong chăn nuôi vì:

• Trong chất thải chăn nuôi và xác vật nuôi có nhiều vi sinh vật gây hại:
  • Làm giảm sức đề kháng của vật nuôi.
  • Tăng tỉ lệ mắc bệnh, dễ bùng phát dịch bệnh.
  • Tăng chi phí phòng, trị bệnh → giảm hiệu quả kinh tế.
• Chất thải chăn nuôi chứa ion kim loại nặng và các chất ô nhiễm khác:
  • Gây ô nhiễm nguồn nước, đất và không khí.
  • Ảnh hưởng đến hệ sinh vật đất và nước → mất cân bằng sinh thái.
• Ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ con người, đặc biệt là người dân sống gần khu chăn nuôi.

→ Vì vậy, bảo vệ môi trường trong chăn nuôi là việc rất cần thiết để phát triển chăn nuôi bền vững.

Câu 2 trang 117

Đề bài: Nêu một số nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi và biện pháp khắc phục. Liên hệ với thực tiễn chăn nuôi ở gia đình, địa phương em.

Lời giải:

a) Nguyên nhân gây ô nhiễm:

• Chất thải chăn nuôi: phân, nước tiểu, khí thải, thức ăn thừa, bao bì đựng thức ăn, chất thải thú y (vỏ thuốc, kim tiêm,…), đệm lót chuồng.
• Xác vật nuôi chết không được thu gom, xử lí đúng quy định.

b) Biện pháp khắc phục:

c) Liên hệ ở gia đình, địa phương em:

• Nhiều hộ vẫn thải phân, nước tiểu trực tiếp ra mương, ao → gây mùi hôi, ô nhiễm nước.
• Một số hộ vứt xác gia cầm chết ra kênh, ao → lây lan dịch bệnh.
• Bao bì cám, vỏ thuốc thú y vứt bừa bãi quanh chuồng.
• Đã có nhiều hộ khắc phục bằng cách: xây hầm biogas, dùng đệm lót sinh học, trồng cây xanh quanh chuồng, xây chuồng xa nhà ở.

Câu 3 trang 117

Đề bài: Mô tả một số biện pháp phổ biến trong xử lí chất thải chăn nuôi. Liên hệ với thực tiễn xử lí chất thải chăn nuôi ở gia đình, địa phương em.

Lời giải:

a) Một số biện pháp phổ biến:

• 1. Khí sinh học (biogas) và hồ sinh học:
  • Chất thải được đưa vào hầm biogas → lên men kị khí → tạo khí sinh học (làm chất đốt, chạy máy phát điện), bùn thải (làm phân bón), nước thải (đưa vào hồ sinh học để xử lí tiếp).
• 2. Ủ phân compost:
  • Ủ phân vật nuôi và chất độn chuồng → phân bón hữu cơ giàu dinh dưỡng.
  • Nhiệt độ đống ủ có thể đạt 70 °C → tiêu diệt mầm bệnh.
• 3. Xử lí nhiệt (đốt):
  • Đốt chất thải rắn ở nhiệt độ cao → giảm kích thước, diệt cả bào tử vi khuẩn.
  • Tận dụng nhiệt cho lò hơi, lò sưởi.
• 4. Lọc khí thải:
  • Trong chuồng kín, không khí được lọc bụi, mùi, ammonia trước khi thải ra ngoài.
  • Chi phí cao, phù hợp với trang trại lớn.

b) Liên hệ ở gia đình, địa phương em:

• Nhiều hộ nuôi lợn, bò xây hầm biogas → có khí đốt phục vụ nấu ăn, thắp sáng.
• Hộ nuôi bò, gà thường ủ phân với trấu để bón cho rau, cây ăn quả.
• Hộ nuôi gà dùng đệm lót sinh học (trấu + men vi sinh) → giảm mùi, giảm dọn phân.
• Trang trại lớn kết hợp biogas + hồ sinh học để xử lí triệt để chất thải.

Câu 4 trang 117

Đề bài: Nêu một số ứng dụng công nghệ sinh học trong bảo vệ môi trường và xử lí chất thải chăn nuôi. Lựa chọn biện pháp phù hợp với thực tiễn của gia đình và địa phương em.

Lời giải:

a) Ứng dụng công nghệ sinh học:

Nhóm 1 – Giảm phát sinh chất thải từ vật nuôi:

• Chế phẩm vi sinh (probiotics) → cân bằng hệ vi sinh đường ruột, tăng tiêu hoá, giảm chất thải.
• Enzyme, amino acid bổ sung vào khẩu phần → tăng hiệu quả tiêu hoá.
• Với gia súc nhai lại: bổ sung lipid, acid hữu cơ, tannin, thức ăn ủ chua → giảm khí methane từ dạ cỏ.

Nhóm 2 – Xử lí chất thải:

• Đệm lót vi sinh: vi sinh vật có lợi phân giải phân, nước tiểu ngay tại chuồng → giảm mùi hôi, giảm ruồi muỗi.
• Chế phẩm vi sinh dùng trong ủ phân, hầm biogas, hồ sinh học → đẩy nhanh phân huỷ, tiêu diệt mầm bệnh.

b) Lựa chọn biện pháp phù hợp với gia đình, địa phương em:

Ở gia đình và địa phương em phổ biến chăn nuôi lợn, gà, bò quy mô nhỏ. Em chọn các biện pháp sau:

• Dùng đệm lót sinh học cho chuồng gà, chuồng lợn → giảm mùi hôi, giảm công dọn phân, phù hợp chi phí thấp.
• Bổ sung chế phẩm probiotics vào thức ăn → vật nuôi khoẻ, giảm chất thải, giảm bệnh đường ruột.
• Ủ phân bò, phân gà với chế phẩm vi sinh (EM) → làm phân bón cho vườn rau, cây ăn quả.
• Rắc chế phẩm EM vào chuồng và hố chứa phân → khử mùi hôi.
• Xây hầm biogas nhỏ (nếu nuôi lợn từ 10 con trở lên) → có khí đốt và phân bón.

→ Các biện pháp này đơn giản, chi phí thấp, phù hợp với hộ chăn nuôi nhỏ và mang lại hiệu quả rõ rệt: giảm ô nhiễm môi trường, giảm chi phí, tăng thu nhập từ phân bón hữu cơ.

ThS. Hồ Thị Thư

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Công Nghệ THPT

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Công nghệ, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ STEM, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Hoàng Hoa Thám