Câu 1
Hãy kẻ bảng vào vở theo mẫu sau và điền nội dung phù hợp.
| STT | Văn bản | Đề tài | Ấn tượng chung về văn bản |
|---|---|---|---|
| 1 | Bầy chim chìa vôi | Tuổi thơ và thiên nhiên | Sức sống kì diệu của bầy chim chìa vôi; tâm hồn trong sáng, nhân hậu của Mên và Mon. |
| 2 | Đi lấy mật | Tuổi thơ và thiên nhiên | Vẻ đẹp phong phú, hoang sơ của rừng U Minh và tâm hồn trong sáng, tinh tế của nhân vật An. |
| 3 | Ngàn sao làm việc | Tuổi thơ và thiên nhiên | Khung cảnh bầu trời đêm trong trẻo, rộn rã, tươi vui và trí tưởng tượng hồn nhiên, phong phú của trẻ thơ. |
Câu 2
Chủ đề chung của ba văn bản đọc là Bầu trời tuổi thơ. Em thích chi tiết hoặc nhân vật nào trong ba văn bản đó? Hãy cho biết trải nghiệm nào của bản thân giúp em hiểu thêm về chi tiết hoặc nhân vật ấy.
Đây là câu hỏi mở, em có thể chọn một trong các cách sau.
- Cách 1: Em thích nhất nhân vật Mon (Bầy chim chìa vôi) vì tấm lòng yêu thương loài vật. Em từng cứu một chú chim non rơi khỏi tổ, nên em rất đồng cảm với nỗi lo và tình yêu thương mà Mon dành cho bầy chim.
- Cách 2: Em ấn tượng với nhân vật An (Đi lấy mật) vì sự ham học hỏi và khả năng quan sát tinh tế. Em từng theo ông bà về quê khám phá vườn cây, ruộng đồng, nên hiểu được cảm giác háo hức, thích thú của An khi vào rừng.
- Cách 3: Em ấn tượng với chi tiết bầy chim chìa vôi non bay lên trong buổi bình minh. Em từng dậy sớm ngắm cảnh mặt trời mọc, nên cảm nhận được vẻ đẹp kì diệu và sức sống mạnh mẽ mà chi tiết ấy gợi ra.
Câu 3
Hãy chọn một tác phẩm truyện mà em yêu thích và thực hiện các yêu cầu: a. Xác định đề tài; b. Kể tên các nhân vật và nêu đặc điểm tính cách của nhân vật chính; c. Liệt kê các sự việc tiêu biểu của cốt truyện và dựa vào đó tóm tắt nội dung cốt truyện.
Đây là câu hỏi mở, em có thể tham khảo một trong các cách sau.
Cách 1 — Truyện Bức tranh của em gái tôi (Tạ Duy Anh):
- a. Đề tài: tình cảm gia đình (tình anh em).
- b. Nhân vật: người anh (nhân vật “tôi”), Kiều Phương (Mèo), bố mẹ, bé Quỳnh, chú Tiến Lê. Nhân vật chính là người anh: ban đầu ghen tị, mặc cảm khi tài năng hội họa của em được cả nhà quan tâm; cuối cùng ân hận, xúc động khi nhận ra tấm lòng nhân hậu, trong sáng của em.
- c. Các sự việc tiêu biểu: Kiều Phương thích vẽ, hay tự chế màu → tài năng hội họa của em được phát hiện, người anh ghen tị, xa lánh em → Kiều Phương đạt giải với bức tranh vẽ chính người anh, khiến anh xúc động và ân hận.
- Tóm tắt: Kiều Phương là cô bé thích vẽ, thường bí mật tự chế màu. Khi tài năng hội họa của em được mọi người phát hiện, người anh đâm ra ghen tị, mặc cảm và xa lánh em. Đến khi Kiều Phương đạt giải nhất với bức tranh vẽ chính mình, người anh mới nhận ra tấm lòng nhân hậu của em và ân hận về thái độ trước đây.
Cách 2 — Truyện Bầy chim chìa vôi (Nguyễn Quang Thiều):
- a. Đề tài: trẻ em (tuổi thơ và thiên nhiên).
- b. Nhân vật: Mên, Mon (và bố mẹ được nhắc tới). Nhân vật chính là hai anh em Mên và Mon: hồn nhiên, trong sáng, giàu tình yêu thương loài vật — Mon giàu tình cảm, hay lo lắng; Mên chững chạc, có trách nhiệm và quyết đoán.
- c. Các sự việc tiêu biểu: nửa đêm mưa to, Mên và Mon lo bầy chim chìa vôi non ở bãi cát giữa sông bị ngập → hai anh em lấy đò ra sông để cứu bầy chim → bình minh, hai anh em chứng kiến bầy chim non bay lên an toàn và xúc động đến rơi nước mắt.
- Tóm tắt: Một đêm mưa to, nước sông dâng nhanh, Mên và Mon lo bầy chim chìa vôi non ngoài bãi cát sẽ bị chết đuối. Hai anh em quyết định lấy đò ra sông để cứu chim. Đến khi trời sáng, các em tận mắt thấy bầy chim non dũng cảm bứt khỏi dòng nước, bay lên bờ an toàn và xúc động khóc lúc nào không hay.
Thầy Nguyễn Thái Nhật Luật
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Ngữ Văn THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Ngữ Văn, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 8+ năm kinh nghiệm tại THCS Hồng Bàng