I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả – Tác phẩm

• Tác giả: Nhật Văn.
• Xuất xứ: đăng trên báo điện tử Quảng Bình, ngày 21/7/2014.
• Thể loại: văn bản thông tin.
• Phương thức biểu đạt: thuyết minh.

Giải thích nhanh:

• Văn bản thông tin là văn bản chủ yếu dùng để cung cấp thông tin về một sự vật, sự việc, con người,… một cách chính xác, khách quan.
• Sa-pô là đoạn văn ngắn nằm ngay dưới nhan đề, giới thiệu khái quát nội dung và thu hút người đọc. Ví dụ: câu “Đó là Hồ Khanh, người phát hiện ra hang Sơn Đoòng và rất nhiều hang động ấn tượng khác.” chính là sa-pô của bài viết này.

2. Bố cục (3 phần)

• Phần 1 (từ đầu đến “phát hiện ra những hang động đẹp”): giới thiệu chung về Hồ Khanh.
• Phần 2 (tiếp đến “chuyến thử nghiệm hang Sơn Đoòng…”): dấu ấn Hồ Khanh trong công việc khám phá hang động.
• Phần 3 (còn lại): đam mê phiêu lưu, khám phá của Hồ Khanh.

3. Giá trị nội dung và nghệ thuật

• Nội dung: kể lại câu chuyện có thật về Hồ Khanh — người đã phát hiện, khám phá ra hang Sơn Đoòng và nhiều hang động khác; qua đó cho thấy khi có đam mê, ý chí và khát vọng, con người có thể biến ước mơ thành hiện thực.
• Nghệ thuật: kể sự việc theo trình tự thời gian, kết hợp miêu tả chi tiết, cụ thể; giới thiệu về một nhân vật và sự việc có thật.

II. Sau khi đọc – Trả lời câu hỏi

Câu 1

Hãy nhận xét về nhan đề của văn bản. Theo em, việc đặt nhan đề cho một văn bản thông tin phải đảm bảo yêu cầu cơ bản gì?

• Nhận xét nhan đề: “Dấu ấn Hồ Khanh” ngắn gọn, khái quát được nội dung văn bản — đó là những dấu ấn (đóng góp đáng nhớ) mà Hồ Khanh tạo nên trong việc phát hiện và khám phá hang động.
• Yêu cầu khi đặt nhan đề văn bản thông tin: phải ngắn gọn, súc tích, rõ ý và thể hiện được nội dung chính của văn bản.

Câu 2

Văn bản trên đã đưa tới những thông tin cơ bản nào về nhân vật Hồ Khanh?

• Quê quán: thôn Phong Nha, xã Sơn Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình.
• Nghề nghiệp: thợ sơn tràng chuyên nghiệp.
• Tính cách: tò mò, thích khám phá.
• Thành tích: là người phát hiện ra hang Sơn Đoòng và nhiều hang động ấn tượng khác.

Câu 3

Tìm ở đoạn đầu của văn bản chi tiết thể hiện “dấu ấn Hồ Khanh” trong công cuộc khám phá hang động ở Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng.

Chi tiết: “Đó là Hồ Khanh, người phát hiện ra hang Sơn Đoòng và rất nhiều hang động ấn tượng khác.” Câu này (sa-pô của bài viết) cho người đọc biết dấu ấn của Hồ Khanh chính là việc phát hiện ra hang động lớn nhất thế giới.

Câu 4

Thời điểm và sự kiện quan trọng nào đã làm thay đổi cuộc đời của Hồ Khanh?

Khoảng năm 1989, trong một lần đi rừng gặp mưa, Hồ Khanh ghé vào một hang đá để trú chân và cảm nhận được bầu không khí mát mẻ lạ thường, nghe rõ tiếng gió rít qua vách đá. Phát hiện này đã làm thay đổi cuộc đời anh: đến năm 2009, anh dẫn đoàn thám hiểm Hoàng gia Anh trở lại hang đó và trở thành người đầu tiên phát hiện ra hang Sơn Đoòng – hang động cao và rộng nhất thế giới.

Câu 5

Theo em, phẩm chất quan trọng nhất để trở thành một nhà thám hiểm là gì?

Câu hỏi mở, em có thể chọn một trong các cách sau:

• Cách 1: Theo em, phẩm chất quan trọng nhất là sự ham hiểu biết và say mê khám phá thế giới tự nhiên. Chính niềm say mê đó đã giúp Hồ Khanh kiên trì tìm kiếm và phát hiện ra hang Sơn Đoòng.
• Cách 2: Theo em, phẩm chất quan trọng nhất là lòng dũng cảm và sự kiên trì, không ngại khó khăn, gian khổ. Nhờ vậy, nhà thám hiểm mới dám dấn thân vào những nơi hiểm trở để tìm ra điều mới mẻ.

III. Viết kết nối với đọc

Viết đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu) kể lại hành trình khám phá hang Sơn Đoòng của Hồ Khanh bằng ngôi kể thứ nhất.

Đoạn văn tham khảo 1:

Năm 1989, trong một lần đi rừng gặp mưa, tôi tình cờ ghé vào một hang đá để trú chân. Vừa tới cửa hang, tôi cảm nhận một luồng không khí mát lạnh lạ thường phả ra, kèm tiếng gió rít qua vách đá nghe đến rợn người. Linh cảm đây là một hang động đặc biệt, nhưng vì đi một mình và không có đồ bảo hộ nên tôi chưa dám vào sâu. Suốt nhiều năm sau, tôi vẫn đau đáu nhớ về cái hang kì lạ ấy. Mãi đến năm 2009, tôi mới dẫn đoàn thám hiểm hang động Hoàng gia Anh quay lại nơi đó. Cái hang khổng lồ ấy về sau được đặt tên là Sơn Đoòng – hang động lớn nhất thế giới. Đó là chuyến đi đáng nhớ nhất trong cuộc đời tôi.

Đoạn văn tham khảo 2:

Tôi là Hồ Khanh, một người thợ sơn tràng ở vùng Phong Nha. Trong những chuyến đi rừng, tôi luôn tò mò chiêm ngưỡng vẻ đẹp của các hang động đá vôi. Một lần trú mưa năm 1989, tôi phát hiện một hang đá mát lạnh khác thường, nhưng rồi cuộc sống mưu sinh khiến tôi tạm gác lại. Nhờ sự động viên của ông Hô-oát Lim-bơ, tôi quyết tâm một mình vào rừng tìm lại lối vào hang. Sau bao ngày vất vả, tôi đã dẫn được đoàn thám hiểm Hoàng gia Anh đến khám phá. Càng vào sâu, vẻ đẹp kì vĩ của hang càng khiến chúng tôi sửng sốt. Hang ấy chính là Sơn Đoòng – niềm tự hào lớn nhất trong cuộc đời tôi.

Thầy Nguyễn Thái Nhật Luật

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Ngữ Văn THCS

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Ngữ Văn, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 8+ năm kinh nghiệm tại THCS Hồng Bàng