Câu 1
Kẻ bảng vào vở theo mẫu và điền thông tin về hai văn bản Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt và Chuyện cơm hến.
| Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt | Chuyện cơm hến | |
|---|---|---|
| Thể loại | Tùy bút | Tản văn |
| Những hình ảnh nổi bật | Cảnh sắc, không khí mùa xuân Hà Nội: mưa riêu riêu, gió lành lạnh, tiếng nhạn kêu, tiếng trống chèo, câu hát huê tình; cảnh sau rằm tháng Giêng (đào phai, cỏ nức hương, trời hết nồm); không khí gia đình đoàn tụ (nhang trầm, đèn nến). | Món cơm hến đặc trưng xứ Huế: cơm nguội, hến, rau sống, bộ đồ màu nhiều gia vị; thói ăn cay của người Huế; hình ảnh chị bán hàng cùng gánh cơm hến và bếp lửa. |
| Đặc điểm lời văn | Giàu chất thơ, uyển chuyển, linh hoạt, đầy cảm xúc; như lời tâm tình, trò chuyện với bạn đọc. | Ngắn gọn nhưng khắc họa rõ đặc điểm món ăn; đậm khẩu ngữ địa phương Huế; như lời trò chuyện, kể chuyện thân mật. |
| Cảm xúc, suy nghĩ của tác giả | Tình yêu thiên nhiên, nỗi nhớ quê hương da diết của người con xa quê; tâm hồn tinh tế, nhạy cảm. | Tình yêu, niềm tự hào với món ăn quê hương; coi đặc sản như một di tích văn hóa cần giữ gìn nguyên vẹn, không cải biên. |
Câu 2
Tìm đọc một số tùy bút, tản văn viết về cảnh sắc, ẩm thực. Chọn một tác phẩm em thích và trả lời các câu hỏi.
Đây là câu hỏi mở, em chọn tác phẩm mình thích để trả lời. Dưới đây là một số gợi ý.
Gợi ý 1 — Cốm Vòng (Vũ Bằng):
- a. Viết về món cốm làng Vòng — đặc sản mùa thu Hà Nội.
- b. Tác giả biểu lộ tình yêu, niềm trân trọng và tự hào với món quà quê dân dã.
- c. Những từ ngữ gợi cảm xúc: “thanh nhã”, “tinh khiết”, “mùi thơm man mác”…
- d. Chi tiết thú vị: cách miêu tả tỉ mỉ công đoạn làm cốm và cách thưởng thức cốm cùng chuối tiêu.
Gợi ý 2 — Người lái đò sông Đà (Nguyễn Tuân):
- a. Viết về vẻ đẹp hung bạo và trữ tình của sông Đà vùng Tây Bắc.
- b. Tác giả biểu lộ sự tự hào, trân trọng trước vẻ hùng vĩ và nên thơ của dòng sông.
- c. Những từ ngữ gợi cảm xúc: nhìn dòng sông như “một cố nhân”; “hùng vĩ của sông Đà”…
- d. Chi tiết thú vị: cảnh người lái đò vượt thác được miêu tả như một trận chiến đầy kịch tính.
Câu 3
Tìm đọc một số văn bản viết về những nét văn hóa truyền thống ở các vùng miền trên đất nước Việt Nam hoặc nước ngoài.
Đây là câu hỏi tự tìm đọc, em có thể tham khảo một số tác phẩm sau:
- Miếng ngon Hà Nội – Vũ Bằng
- Mùi của kí ức – Nguyễn Quang Thiều
- Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân – Minh Nhương
- Nửa vòng trái đất uống một ly trà – Di Li
Thầy Nguyễn Thái Nhật Luật
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Ngữ Văn THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Ngữ Văn, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 8+ năm kinh nghiệm tại THCS Hồng Bàng