Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
- I. Từ vựng quan trọng trong bài
- II. READING – Đọc hiểu
- Bài đọc (Reading Text)
- Task 1: Read the article – Choose the best option A, B, C, or D
- III. SPEAKING – Nói
- Task 2: Imagine a job that may be popular in the future
- IV. LISTENING – Nghe
- Task 3: Fill in each blank with no more than TWO words
- V. WRITING – Viết
- Task 4: Write an email (100–120 words) about an organisation which protects the ocean
Review 4 – Skills ôn tập bốn kỹ năng của ba đơn vị 10–11–12:
- Reading (Đọc): Đọc bài báo về loài xâm lấn (invasive species).
- Speaking (Nói): Thảo luận nhóm về nghề nghiệp phổ biến trong tương lai.
- Listening (Nghe): Nghe hội thoại giữa Trang và Tom về các thiết bị điện tử mới.
- Writing (Viết): Viết email về tổ chức bảo vệ đại dương Save the Oceans.
I. Từ vựng quan trọng trong bài
| Từ vựng | Phiên âm | Loại từ | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|---|
| invasive species | /ɪnˈveɪsɪv ˈspiːʃiːz/ | (n) | loài xâm lấn |
| silver carp | /ˈsɪlvə kɑːp/ | (n) | cá trắm bạc |
| water hyacinth | /ˈwɔːtə ˈhaɪəsɪnθ/ | (n) | lục bình (bèo tây) |
| paddlefish | /ˈpædlˌfɪʃ/ | (n) | cá mũi kiếm |
| take over | /teɪk ˈəʊvə/ | (phr.v) | chiếm lĩnh, lấn át |
| dying out | /ˈdaɪɪŋ aʊt/ | (phrase) | tuyệt chủng dần |
| overfishing | /ˌəʊvəˈfɪʃɪŋ/ | (n) | đánh bắt quá mức |
| promote | /prəˈməʊt/ | (v) | thúc đẩy, khuyến khích |
| campaign | /kæmˈpeɪn/ | (n) | chiến dịch |
| elegant | /ˈelɪɡənt/ | (adj) | thanh lịch, tao nhã |
II. READING – Đọc hiểu
Bài đọc (Reading Text)
Invasive species are the foreign plants or animals which come into a place and badly affect it. Invasive species can harm local living things and people’s health.
In the 1970s, fish farmers brought silver carp into the United States with the hope to improve water quality in fish ponds. Many carp then escaped into the Mississippi River. They have gradually taken over the resources of paddlefish in the river. Their population have grown so rapidly that paddlefish don’t have enough food and are dying out.
Water hyacinth, which is native to South America, came to Africa in the 1980s. At first, people planted it for its beautiful purple flowers. Since then, the plant has spread very quickly and covered Lake Victoria, the largest lake in Africa. Water hyacinth blocks the flow of lake water and creates homes for mosquitoes and insects.
Since invasive species cause many types of problems, there should be stricter laws to stop people from taking plants and animals to a new place.
Dịch toàn bài:
Loài xâm lấn là các loài thực vật hoặc động vật ngoại lai xâm nhập vào một nơi và gây hại cho nơi đó. Loài xâm lấn có thể gây hại cho các sinh vật bản địa và sức khỏe con người.
Vào những năm 1970, người nuôi cá đã đưa cá trắm bạc vào Hoa Kỳ với hy vọng cải thiện chất lượng nước trong ao cá. Nhiều con cá sau đó đã thoát ra sông Mississippi. Chúng đã dần lấn át nguồn thức ăn của cá mũi kiếm trong sông. Quần thể của chúng đã tăng trưởng nhanh đến mức cá mũi kiếm không có đủ thức ăn và đang dần tuyệt chủng.
Lục bình, có nguồn gốc từ Nam Mỹ, đến châu Phi vào những năm 1980. Lúc đầu, mọi người trồng nó vì những bông hoa tím đẹp. Từ đó, cây đã lan rộng rất nhanh và phủ kín Hồ Victoria, hồ lớn nhất ở châu Phi. Lục bình chặn dòng chảy của nước hồ và tạo môi trường sống cho muỗi và côn trùng.
Vì loài xâm lấn gây ra nhiều loại vấn đề, nên cần có các luật nghiêm ngặt hơn để ngăn mọi người đưa động thực vật đến một nơi mới.
Task 1: Read the article – Choose the best option A, B, C, or D
(Đọc bài báo – Chọn đáp án đúng nhất)
Câu 1: What is the article mainly about?
- A. Definition of invasive species.
- B. Some troubles caused by invasive species.
- C. How local environments affect new species.
- D. The impact of invasive animals on local people.
Phân tích:
- A sai: Định nghĩa về loài xâm lấn chỉ xuất hiện ở đoạn mở đầu, không phải nội dung chính toàn bài.
- C sai: Bài nói về loài xâm lấn ảnh hưởng đến môi trường, không phải ngược lại.
- D sai: Bài đề cập đến ảnh hưởng của loài xâm lấn đến sinh vật bản địa là chủ yếu, không chỉ tập trung vào con người.
- B đúng: Cả hai đoạn thân bài đều kể về tác hại cụ thể của loài xâm lấn: cá trắm bạc làm cá mũi kiếm tuyệt chủng; lục bình chặn dòng nước, tạo nơi sống cho muỗi.
Đáp án: B
Câu 2: How do silver carp affect paddlefish in the Mississippi River?
- A. They eat paddlefish.
- B. They become food for the paddlefish.
- C. They use up most of the paddlefish’s food.
- D. They make the river water dirty.
Phân tích:
- Bài đọc: “They have gradually taken over the resources of paddlefish in the river… paddlefish don’t have enough food.” → cá trắm bạc chiếm lấy nguồn thức ăn của cá mũi kiếm.
- A sai: Bài không nói cá trắm bạc ăn cá mũi kiếm.
- B sai: Cá trắm bạc không phải thức ăn của cá mũi kiếm.
- D sai: Bài không đề cập đến việc làm ô nhiễm nước.
- C đúng: “taken over the resources” = lấn át nguồn tài nguyên/thức ăn → cá mũi kiếm không đủ ăn → “use up most of the paddlefish’s food”.
Đáp án: C
Câu 3: People in Africa first used water hyacinth as a type of _______.
- A. decorative plant
- B. herb medicine
- C. fish food
- D. insect killer
Phân tích:
- Bài đọc: “At first, people planted it for its beautiful purple flowers.” → người ta trồng lục bình vì hoa đẹp → dùng làm cây trang trí.
- B, C, D sai: Bài không đề cập đến bất kỳ công dụng nào khác.
- A đúng: Trồng vì hoa đẹp → decorative plant (cây cảnh, cây trang trí).
Đáp án: A
Câu 4: Which of the following is true about water hyacinth in Lake Victoria?
- A. It is poisonous to local people.
- B. It feeds the paddlefish in the lake.
- C. It helps clean up the lake water.
- D. It allows mosquito populations to increase.
Phân tích:
- Bài đọc: “Water hyacinth blocks the flow of lake water and creates homes for mosquitoes and insects.” → lục bình tạo môi trường sống cho muỗi → muỗi có nơi sinh sản → quần thể tăng lên.
- A sai: Bài không đề cập đến lục bình có độc.
- B sai: Hồ Victoria không có cá mũi kiếm (paddlefish sống ở sông Mississippi).
- C sai: Lục bình chặn dòng chảy, không làm sạch nước.
- D đúng: “creates homes for mosquitoes” → cho phép muỗi sinh sống và tăng quần thể.
Đáp án: D
Câu 5: The text suggests preventing the spread of invasive species by _______.
- A. introducing stricter laws
- B. taking animals to a new place
- C. raising people’s awareness
- D. growing new types of plants
Phân tích:
- Đoạn cuối bài đọc: “there should be stricter laws to stop people from taking plants and animals to a new place.”
- B sai: Đây là nguyên nhân gây ra vấn đề, không phải giải pháp.
- C sai: Bài không đề cập đến nâng cao nhận thức.
- D sai: Bài không đề cập đến trồng giống cây mới.
- A đúng: “stricter laws” = luật nghiêm ngặt hơn → giải pháp được đề xuất trong bài.
Đáp án: A
Bảng tổng hợp đáp án Task 1
| Câu | Đáp án | Dẫn chứng trong bài |
|---|---|---|
| 1 | B | Cả bài kể tác hại của hai loài xâm lấn cụ thể |
| 2 | C | “taken over the resources… don’t have enough food” |
| 3 | A | “planted it for its beautiful purple flowers” → cây trang trí |
| 4 | D | “creates homes for mosquitoes and insects” |
| 5 | A | “there should be stricter laws” |
III. SPEAKING – Nói
Task 2: Imagine a job that may be popular in the future
(Tưởng tượng một nghề có thể phổ biến trong tương lai)
Bốn câu hỏi thảo luận:
- What may be a popular job in the future?
- What type(s) of training does it require?
- What skill(s) do you need to do it?
- What personal qualities are necessary to do the job well?
Bài nói mẫu – Drone Operator (Người điều khiển máy bay không người lái)
Hello everyone. We will talk about a promising future job: a drone operator. It is expected to rise due to their increasing use in agriculture, construction, and delivery services. To become a drone operator, one might need to obtain many certificates and gain experience through flight training programmes or internships. Key skills include strong hand-eye coordination, spatial awareness, proficiency in drone technologies, problem-solving, and quick decision-making. Personal qualities such as responsibility, safety-consciousness, detail-orientedness, and good communication are also essential for this job. Thanks for listening.
Bảng gợi ý thông tin cho bài nói
| Nghề tương lai | Training | Skills | Personal qualities |
|---|---|---|---|
| Drone operator | Chứng chỉ điều khiển bay, thực tập | Hand-eye coordination, drone technology, problem-solving | Responsible, detail-oriented, safety-conscious |
| AI trainer | Đại học CNTT / Data Science | Programming, data analysis, critical thinking | Patient, curious, creative |
| Online doctor | Đại học y + đào tạo y tế từ xa | Medical knowledge, computer skills, communication | Calm, decisive, empathetic |
| Green energy engineer | Đại học kỹ thuật môi trường | Technical skills, problem-solving, teamwork | Innovative, responsible, logical |
IV. LISTENING – Nghe
Tom: Hey, what are you reading about?
Trang: An article about newly invented electronic devices.
Tom: Electronic devices? I didn’t know you liked this topic.
Trang: Yes, I do. Look, this pet robot looks so cute.
Tom: A pet robot? What can it do?
Trang: It can cheer people up like a live pet. It can also dance and play games with you. I wish I could have one.
Tom: Sounds fun. Oh, I like this View-me window. The article says you can order the window to display any scene in the world.
Trang: Yeah… when I get one, I’ll ask it to show an ocean view all day.
Tom: How about this blue hat, Trang? I think it would suit you.
Trang: Do you mean the hat with the light? No way, Tom!
Tom: That’s it. The article says it can play music, so you won’t need to bring along your music player.
Trang: Hmm, it’s for you, Tom. I want a more elegant hat.
Dịch hội thoại:
Tom: Này, bạn đang đọc về cái gì vậy?
Trang: Một bài báo về các thiết bị điện tử mới được phát minh.
Tom: Thiết bị điện tử? Tôi không biết bạn thích chủ đề này.
Trang: Có chứ. Nhìn này, con robot thú cưng này trông dễ thương quá.
Tom: Robot thú cưng à? Nó có thể làm gì?
Trang: Nó có thể làm người ta vui như thú cưng thật. Nó cũng có thể khiêu vũ và chơi trò chơi với bạn. Tôi ước có thể có một con.
Tom: Nghe hay đấy. Ồ, tôi thích cái cửa sổ View-me này. Bài báo nói bạn có thể ra lệnh cho cửa sổ hiển thị bất kỳ cảnh nào trên thế giới.
Trang: Ừ… khi tôi mua được một cái, tôi sẽ bảo nó hiển thị cảnh biển cả ngày.
Tom: Còn cái mũ xanh này thì sao, Trang? Tôi nghĩ nó hợp với bạn đấy.
Trang: Bạn nói cái mũ có đèn ấy à? Không đời nào, Tom!
Tom: Đúng rồi đó. Bài báo nói nó có thể phát nhạc, nên bạn sẽ không cần mang theo máy nghe nhạc nữa.
Trang: Hmm, cái đó để dành cho bạn đi, Tom. Tôi muốn một chiếc mũ thanh lịch hơn.
Task 3: Fill in each blank with no more than TWO words
(Điền vào chỗ trống không quá hai từ)
Chỗ trống 1: Trang is reading about newly invented _______.
Dẫn chứng: “An article about newly invented electronic devices.”
Đáp án: electronic devices
Chỗ trống 2: Trang wants to have a _______.
Dẫn chứng: “this pet robot looks so cute… I wish I could have one.”
Đáp án: pet robot
Chỗ trống 3: Trang wants the View-me window to show the _______ all day.
Dẫn chứng: “I’ll ask it to show an ocean view all day.”
Đáp án: ocean view
Chỗ trống 4: Tom says that with the blue hat, Trang doesn’t need to carry along a _______.
Dẫn chứng: “it can play music, so you won’t need to bring along your music player.”
Đáp án: music player
Chỗ trống 5: Trang doesn’t like the blue hat because it’s not _______.
Dẫn chứng: “I want a more elegant hat.” → Trang không thích vì chiếc mũ không đủ thanh lịch.
Đáp án: elegant
Bảng tổng hợp đáp án Task 3
| Chỗ trống | Đáp án | Dẫn chứng trong bài nghe |
|---|---|---|
| 1 | electronic devices | “An article about newly invented electronic devices.” |
| 2 | pet robot | “this pet robot looks so cute… I wish I could have one.” |
| 3 | ocean view | “I’ll ask it to show an ocean view all day.” |
| 4 | music player | “you won’t need to bring along your music player.” |
| 5 | elegant | “I want a more elegant hat.” |
V. WRITING – Viết
Task 4: Write an email (100–120 words) about an organisation which protects the ocean
(Viết email 100–120 từ về tổ chức bảo vệ đại dương)
Thông tin gợi ý từ SGK:
| Nội dung | Chi tiết |
|---|---|
| Tên tổ chức | Save the Oceans |
| Tầm quan trọng của đại dương | Sản xuất một nửa lượng oxy của Trái Đất; điều hòa khí hậu; tạo môi trường sống cho động thực vật |
| Thực trạng | Mất môi trường sống do đánh bắt quá mức và ô nhiễm |
| Hoạt động | Thúc đẩy đánh bắt thông minh; khuyến khích dùng ít túi ni-lông; tổ chức chiến dịch dọn sạch biển và bãi biển |
Email mẫu – Save the Oceans
Dear Peter,
It’s nice to hear from you again. I’ve read an article about Save the Oceans. Let me tell you about it.
The ocean habitats are very important because they produce half of the earth’s oxygen and create homes for plants and animals. However, there is serious habitat loss due to overfishing and pollution. Save the Oceans is helping oceans in many ways. It promotes smart fishing. It also encourages people to use fewer plastic bags. Besides, it organises campaigns to clean up beaches and seas.
I admire the actions of Save the Oceans. Hope that I can join them in the future. Do you know other organisations which help the oceans?
Write to me soon.
Cheers, [Tên bạn]
Hướng dẫn viết từng phần
| Phần | Nội dung | Câu gợi ý |
|---|---|---|
| Mở đầu | Giới thiệu tổ chức | I’ve read an article about Save the Oceans. Let me tell you about it. |
| Đoạn 1 | Tầm quan trọng của đại dương | Ocean habitats are important because they produce… and… |
| Đoạn 2 | Thực trạng | However, oceans are facing serious problems due to… |
| Đoạn 3 | Hoạt động của tổ chức | Save the Oceans promotes… / It encourages… / It organises… |
| Kết thúc | Cảm nhận + câu hỏi gợi mở | I admire… / Do you know other organisations…? |
Các cụm từ hữu ích khi viết
| Cụm từ | Nghĩa |
|---|---|
| produce half of the earth’s oxygen | sản xuất một nửa lượng oxy của Trái Đất |
| adjust the climate | điều hòa khí hậu |
| create homes for plants and animals | tạo môi trường sống cho động thực vật |
| habitat loss due to… | mất môi trường sống do… |
| promote smart fishing | thúc đẩy đánh bắt thông minh |
| encourage people to use fewer plastic bags | khuyến khích dùng ít túi ni-lông |
| organise campaigns to clean up | tổ chức chiến dịch dọn sạch |
Cô Lê Thị Thắm
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Anh THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiếng Anh, Chứng chỉ hạng II, Ngoại ngữ B2, Chứng chỉ E-learning
Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Đoàn Thị Điểm