Một số dạng năng lượng tái tạo
Mặt trời, gió, sóng biển, dòng sông & biện pháp sử dụng hiệu quả
▸ Các dạng năng lượng tái tạo
▸ Phân biệt với năng lượng KHÔNG tái tạo
Than đá, dầu mỏ, khí thiên nhiên là năng lượng hóa thạch — KHÔNG tái tạo vì cần hàng triệu năm để hình thành và đang dần cạn kiệt. Năng lượng tái tạo thì được thiên nhiên bổ sung liên tục.
Năng lượng Mặt Trời luôn có sẵn, khó cạn kiệt trong tương lai gần. Có 2 cách khai thác chính:
▸ Ưu & nhược điểm của năng lượng Mặt Trời
• Không phát thải khí gây ô nhiễm hay khí nhà kính.
• Trữ lượng gần như vô hạn, có mặt ở khắp nơi.
• Hiệu suất chuyển hóa hệ thống thu nhiệt còn thấp.
• Pin hết hạn (~25 năm) tạo rác thải điện tử khó phân hủy.
• Lắp đặt nhiều pin gây ô nhiễm ánh sáng (phản xạ mạnh).
• Nhà máy điện mặt trời chiếm diện tích lớn, ảnh hưởng hệ sinh thái.
• Phụ thuộc thời tiết và thời gian trong ngày (chỉ ban ngày, trời nắng).
▸ a) Năng lượng từ gió
Năng lượng từ gió luôn có sẵn trong thiên nhiên. Công nghệ khai thác (tua-bin gió) phát triển mạnh, được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhất nhằm giảm biến đổi khí hậu toàn cầu. Gió ngoài khơi thường ổn định và mạnh hơn trên đất liền.
• Trữ lượng rất lớn, coi như vô hạn.
• Là giải pháp quan trọng giảm biến đổi khí hậu.
• Giá đầu tư ban đầu cao.
• Nhà máy điện gió phát ra tiếng ồn.
• Tua-bin có thể làm nhiễu tín hiệu phát thanh.
• Ảnh hưởng vùng hoạt động của chim, dơi (đặc biệt chim di cư).
• Phụ thuộc thời tiết (cần gió đủ mạnh).
▸ b) Năng lượng từ sóng biển
Sóng biển hình thành chủ yếu do tác động của gió. Năng lượng từ sóng biển được khai thác bằng các thiết bị hiện đại để chuyển hóa thành điện năng (biến cơ năng thành điện năng).
Một số công nghệ khai thác:
• Không tạo chất thải khi khai thác.
• Dồi dào hơn năng lượng gió, ổn định hơn năng lượng mặt trời.
• Ảnh hưởng đến giao thông đường biển và hệ sinh thái biển.
• Giá đầu tư và chi phí bảo trì cao.
• Phụ thuộc lớn vào các mùa trong năm, chịu ảnh hưởng thiên tai.
▸ a) Năng lượng từ dòng sông
Năng lượng từ dòng sông là năng lượng lấy từ sức chảy của dòng nước. Để khai thác, người ta xây dựng các nhà máy thủy điện: xây đập ngăn dòng chảy, tích trữ nước, sau đó cho nước chảy qua tua-bin máy phát điện.
• Không phát thải khí ô nhiễm.
• Hiệu suất chuyển đổi cao hơn năng lượng mặt trời, gió.
• Cung cấp điện liên tục, hỗ trợ phát triển kinh tế.
• Nước ngập thượng nguồn, cạn hạ nguồn → thay đổi môi trường sống sinh vật.
• Áp lực lớn lên địa chất → nguy cơ nứt đập, động đất.
• Suy giảm rừng, ảnh hưởng chất lượng nước.
• Phải di dời dân cư, thay đổi văn hóa tập quán.
• Nếu vỡ đập → ngập lụt diện rộng, thiệt hại nặng nề.
▸ b) Bảng so sánh nhanh các dạng năng lượng tái tạo
| Dạng | Ưu điểm nổi bật | Nhược điểm nổi bật |
|---|---|---|
| Mặt Trời | Không ô nhiễm, không tiếng ồn, vô hạn | Giá pin cao, rác điện tử, ô nhiễm ánh sáng, phụ thuộc nắng |
| Gió | Không phát thải, trữ lượng vô hạn | Tiếng ồn, ảnh hưởng chim, nhiễu tín hiệu phát thanh |
| Sóng biển | Dồi dào, không chất thải | Chi phí cao, ảnh hưởng giao thông biển, phụ thuộc mùa |
| Dòng sông | Hiệu suất cao, cung cấp ổn định | Xây đập ảnh hưởng hệ sinh thái, nguy cơ vỡ đập |
▸ c) Biện pháp sử dụng hiệu quả năng lượng và bảo vệ môi trường
Các biện pháp cụ thể:
Để xem lý thuyết đầy đủ kèm các phương pháp giải chi tiết các dạng bài tập (nhận biết và phân biệt năng lượng tái tạo, ưu/nhược điểm từng loại, biện pháp tiết kiệm năng lượng, bài toán so sánh năng lượng), nhiều ví dụ kèm lời giải, sơ đồ tư duy và sai lầm thường gặp, các em hãy đọc bài viết bên dưới:
Trọn bộ lý thuyết về 4 dạng năng lượng tái tạo chính (mặt trời, gió, sóng biển, dòng sông), so sánh ưu/nhược điểm và các biện pháp sử dụng hiệu quả năng lượng.
Sau khi đã nắm vững lý thuyết, các em hãy chuyển sang tab Bài Tập để luyện 20 câu bám sát chương trình SGK!
Cùng luyện bài Năng lượng tái tạo!
20 câu: 15 trắc nghiệm · 3 đúng/sai · 2 tự luận
Tuyệt vời!
Cô Trần Thị Thanh Thảo
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu