Kim loại có thể tác dụng với nhiều phi kim như oxygen, chlorine, sulfur… ở điều kiện thích hợp tạo thành oxide hoặc muối.

▸ a) Tác dụng với khí oxygen

Hầu hết các kim loại (trừ Au, Ag, Pt…) khi đốt nóng đều phản ứng với khí $O_2$ tạo thành oxide kim loại:

Một số kim loại như Al, Zn, Cr… phản ứng với $O_2$ ngay ở điều kiện thường, tạo lớp oxide mỏng bền vững bảo vệ kim loại bên trong không bị phản ứng tiếp. Đây là lí do đồ vật bằng nhôm rất bền trong không khí.

Vàng (Au) không phản ứng với $O_2$ ở mọi điều kiện → đồ trang sức bằng vàng để lâu vẫn giữ được ánh kim sáng đẹp.

▸ b) Tác dụng với chlorine, sulfur

Kim loại tác dụng với chlorine ($Cl_2$) tạo muối chloride; tác dụng với sulfur ($S$) tạo muối sulfide:

▸ a) Tác dụng với nước

Dựa trên khả năng phản ứng với nước, có thể chia kim loại thành 3 nhóm:

Phản ứng của kim loại mạnh với nước tỏa rất nhiều nhiệt, có thể gây nổ. Dung dịch sau phản ứng có chứa hydroxide (như $NaOH$, $Ca(OH)_2$) — môi trường base (kiềm), không phải acid.

▸ b) Tác dụng với dung dịch acid (HCl, $H_2SO_4$ loãng)

Một số kim loại phản ứng với dung dịch HCl tạo thành muối và giải phóng khí hydrogen ($H_2$):

Các kim loại Cu, Ag, Au… không tác dụng với dung dịch HCl, $H_2SO_4$ loãng do hoạt động hóa học yếu.

▸ c) Tác dụng với dung dịch muối

Điều kiện để phản ứng xảy ra:

• Kim loại tham gia phải hoạt động mạnh hơn kim loại trong muối.
• Không được là kim loại phản ứng với nước (K, Na, Ca…) — vì những kim loại này sẽ phản ứng với nước trong dung dịch trước, không "đẩy" trực tiếp được.

Nhôm (Al), sắt (Fe), vàng (Au) là 3 kim loại quen thuộc. Bảng dưới đây tổng hợp các điểm giống và khác nhau về tính chất vật lí, hóa học của chúng:

▸ Ứng dụng đặc trưng

Để xem lý thuyết đầy đủ kèm bảng tổng hợp, các dạng bài tập tính toán thường gặp, các phương pháp giải chi tiết và ví dụ minh họa, hãy đọc bài viết bên dưới:

Sau khi đã nắm vững lý thuyết, các em hãy chuyển sang tab Bài Tập để luyện 22 câu bám sát chương trình SGK!