Các em có thể dựa vào để hoàn thành bài thực hành của mình nhé.

Chuẩn bị

• Dụng cụ học tập: sách giáo khoa, vở ghi, bút.
• Tài liệu: Hình 8 (Bản đồ các vành đai động đất, núi lửa) và Hình 6.2 (Lược đồ các mảng kiến tạo của Trái Đất) trong SGK.

Trả lời câu hỏi

Câu 1 trang 27

Đề bài: Dựa vào hình 8, hãy:

• Xác định các vành đai động đất, vành đai núi lửa trên thế giới.
• Cho biết động đất và núi lửa tập trung nhiều nhất ở các khu vực nào trên thế giới.

Lời giải:

a) Các vành đai động đất, vành đai núi lửa trên thế giới:

• Vành đai động đất:
  • Phía tây châu Mĩ (dọc theo bờ tây của Bắc Mĩ và Nam Mĩ).
  • Giữa Đại Tây Dương.
  • Từ Địa Trung Hải qua Nam Á đến In-đô-nê-xi-a.
  • Phía tây Thái Bình Dương.
• Vành đai núi lửa:
  • Phía tây châu Mĩ.
  • Đông Đại Tây Dương.
  • Từ Địa Trung Hải qua Nam Á đến In-đô-nê-xi-a.
  • Phía tây Thái Bình Dương.

b) Khu vực tập trung nhiều động đất và núi lửa nhất:

• Động đất và núi lửa tập trung nhiều nhất ở các khu vực dọc Thái Bình Dương, kéo dài từ bờ tây Nam Mĩ đến Đông Nam Á – đây chính là vành đai lửa Thái Bình Dương.

Câu 2 trang 27

Đề bài: Dựa vào hình 6.2, hình 8 và kiến thức đã học, hãy trình bày mối quan hệ giữa sự phân bố các vành đai động đất, vành đai núi lửa với sự chuyển dịch các mảng kiến tạo.

Lời giải:

Mối quan hệ giữa các vành đai động đất, núi lửa với sự chuyển dịch các mảng kiến tạo:

• So sánh Hình 6.2 và Hình 8, ta thấy: các vành đai động đất, vành đai núi lửa thường trùng với vùng tiếp xúc của các mảng kiến tạo.
• Khi các mảng kiến tạo xô vào nhau hoặc tách xa nhau, vùng tiếp xúc giữa chúng trở thành những nơi không ổn định, thường có hoạt động kiến tạo xảy ra → kèm theo động đất và núi lửa.
• Ví dụ minh hoạ:
  • Vành đai lửa Thái Bình Dương trùng với vùng tiếp xúc giữa mảng Thái Bình Dương với các mảng Bắc Mĩ, Âu – Á, Phi-líp-pin, Ấn Độ – Ô-xtrây-li-a; và giữa mảng Na-xca với mảng Nam Mĩ (phía tây Nam Mĩ).
  • Vành đai động đất, núi lửa từ Địa Trung Hải qua Nam Á đến In-đô-nê-xi-a trùng với vùng tiếp xúc giữa mảng Âu – Á với các mảng Phi, A-rập, Ấn Độ – Ô-xtrây-li-a.
  • Vành đai động đất giữa Đại Tây Dương trùng với ranh giới tách xa nhau của các mảng Bắc Mĩ – Âu – Á (phía bắc) và Nam Mĩ – Phi (phía nam).

→ Như vậy, sự phân bố các vành đai động đất, núi lửa có mối liên hệ chặt chẽ với sự chuyển dịch của các mảng kiến tạo.

Câu 3 trang 27

Đề bài: Tìm hiểu thông tin, cho biết ở Việt Nam đã từng xảy ra hiện tượng động đất và núi lửa ở đâu.

Lời giải:

Đây là câu vận dụng, em có thể tự tìm hiểu thêm qua sách báo, internet. Dưới đây là gợi ý mẫu:

a) Hiện tượng động đất ở Việt Nam:

Việt Nam nằm trong khu vực có hoạt động địa chất tương đối yên tĩnh, tuy nhiên vẫn từng xảy ra động đất ở một số nơi, chủ yếu ở khu vực miền núi phía Bắc và Tây Nguyên:

• Vùng Tây Bắc: Điện Biên, Lai Châu, Sơn La (đây là vùng có hoạt động động đất mạnh nhất Việt Nam).
• Vùng Quảng Nam (Đà Nẵng): khu vực thuỷ điện Sông Tranh 2.
• Vùng Kon Tum (Tây Nguyên): những năm gần đây liên tục xảy ra động đất.

b) Hiện tượng núi lửa ở Việt Nam:

Các núi lửa ở Việt Nam hiện nay đều đã ngừng hoạt động (núi lửa đã tắt). Dấu tích để lại ở một số nơi:

• Đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi).
• Đảo Phú Quý (Bình Thuận).
• Cao nguyên badan ở Tây Nguyên (Đắk Lắk, Gia Lai, Kon Tum, Lâm Đồng,…).
• Khu vực Đông Nam Bộ (Bà Rịa – Vũng Tàu, Đồng Nai,…).
• Vĩnh Linh (Quảng Trị).

ThS. Trần Ngọc Báu

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Địa Lí THPT

Trình độ: Thạc sĩ Địa lý, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ GIS, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 11+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Cầu Giấy