Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Đề bài
Cho bảng số liệu:
Bảng 13. Lưu lượng nước trung bình tháng của sông Hồng tại trạm Hà Nội
(Đơn vị: m³/s)
| Tháng | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Lưu lượng | 1 455 | 1 343 | 1 215 | 1 522 | 2 403 | 4 214 | 7 300 | 7 266 | 5 181 | 3 507 | 2 240 | 1 517 |
Yêu cầu:
- Vẽ biểu đồ thể hiện lưu lượng nước trung bình tháng của sông Hồng.
- Tính toán và cho biết thời gian mùa lũ, thời gian mùa cạn của sông Hồng.
1. Vẽ biểu đồ
Hướng dẫn vẽ biểu đồ
a) Lựa chọn dạng biểu đồ:
- Dạng biểu đồ phù hợp: biểu đồ cột.
b) Cách vẽ:
- Trục tung (Y): thể hiện lưu lượng nước (đơn vị: m³/s); chia khoảng cách hợp lí (ví dụ: mỗi vạch 1 000 m³/s, tối đa 8 000 m³/s).
- Trục hoành (X): thể hiện các tháng trong năm (từ tháng 1 đến tháng 12).
- Vẽ 12 cột tương ứng với lưu lượng nước của từng tháng theo bảng số liệu.
- Ghi giá trị lưu lượng trên đỉnh mỗi cột.
- Ghi tên biểu đồ: “Biểu đồ lưu lượng nước trung bình tháng của sông Hồng tại trạm Hà Nội”.
2. Tính toán và xác định mùa lũ, mùa cạn
Bước 1: Tính tổng lưu lượng nước trong năm
Cộng lưu lượng của 12 tháng:
$$\text{Tổng} = 1,455 + 1,343 + 1,215 + 1,522 + 2,403 + 4,214 + 7,300 + 7,266 + 5,181 + 3,507 + 2,240 + 1,517$$
$$\text{Tổng} = 39,163 \text{ (m}^3\text{/s)}$$
Bước 2: Tính lưu lượng nước trung bình tháng
Lấy tổng lưu lượng chia cho 12:
$$\text{Lưu lượng trung bình tháng} = \frac{39,163}{12} \approx 3,264 \text{ (m}^3\text{/s)}$$
Bước 3: So sánh lưu lượng từng tháng với giá trị trung bình
So sánh lưu lượng từng tháng với giá trị trung bình 3 264 m³/s:
| Tháng | Lưu lượng (m³/s) | So với TB (3 264) | Kết luận |
|---|---|---|---|
| 1 | 1 455 | Nhỏ hơn | Mùa cạn |
| 2 | 1 343 | Nhỏ hơn | Mùa cạn |
| 3 | 1 215 | Nhỏ hơn | Mùa cạn |
| 4 | 1 522 | Nhỏ hơn | Mùa cạn |
| 5 | 2 403 | Nhỏ hơn | Mùa cạn |
| 6 | 4 214 | Lớn hơn | Mùa lũ |
| 7 | 7 300 | Lớn hơn | Mùa lũ |
| 8 | 7 266 | Lớn hơn | Mùa lũ |
| 9 | 5 181 | Lớn hơn | Mùa lũ |
| 10 | 3 507 | Lớn hơn | Mùa lũ |
| 11 | 2 240 | Nhỏ hơn | Mùa cạn |
| 12 | 1 517 | Nhỏ hơn | Mùa cạn |
Bước 4: Kết luận
- Mùa lũ của sông Hồng kéo dài 5 tháng, từ tháng 6 đến tháng 10.
- Mùa cạn của sông Hồng kéo dài 7 tháng, từ tháng 11 đến tháng 5 năm sau.
- Tháng có lưu lượng nước lớn nhất là tháng 7 (7 300 m³/s).
- Tháng có lưu lượng nước nhỏ nhất là tháng 3 (1 215 m³/s).
ThS. Trần Ngọc Báu
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Địa Lí THPT
Trình độ: Thạc sĩ Địa lý, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ GIS, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 11+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Cầu Giấy