I. Lý thuyết trọng tâm

1. Từ chỉ đặc điểm: là từ nêu hình dáng, màu sắc, tính nết… của người hoặc vật. Ví dụ: cao, thấp, tròn, mượt mà, đen láy, bầu bĩnh…

2. Câu nêu đặc điểm: dùng để tả đặc điểm của người, vật. Câu thường gồm: từ chỉ sự vật + từ chỉ đặc điểm.

• Ví dụ: Đôi mắt / đen láy. — Mái tóc / mượt mà.

II. Giải các câu hỏi SGK

Luyện từ và câu

Câu 1: Những từ ngữ nào dưới đây chỉ đặc điểm? (mượt mà, đôi mắt, bầu bĩnh, khuôn mặt, vầng trán, sáng, cao, đen láy, mái tóc, đen nhánh)

Trả lời: Những từ ngữ chỉ đặc điểm là: mượt mà, bầu bĩnh, sáng, cao, đen láy, đen nhánh.

(Các từ còn lại — đôi mắt, khuôn mặt, vầng trán, mái tóc — là từ chỉ sự vật.)

Câu 2: Ghép các từ ngữ ở bài tập 1 để tạo câu nêu đặc điểm. (M: Đôi mắt đen láy.)

Trả lời:

• Đôi mắt sáng.
• Khuôn mặt bầu bĩnh.
• Vầng trán cao.
• Mái tóc mượt mà. (hoặc: Mái tóc đen nhánh.)

Câu 3: Đặt một câu nêu đặc điểm ngoại hình của một bạn trong lớp em.

Trả lời:

• Bạn Lan có mái tóc dài đen nhánh.
• Bạn Nam có đôi mắt sáng và khuôn mặt bầu bĩnh.

(Em có thể nêu đặc điểm của một bạn khác mà em thích.)

Viết

Câu 1: Nói về các hoạt động của bạn nhỏ trong tranh.

Trả lời: Vào buổi sáng, bạn nhỏ lần lượt làm các việc:

• Tranh 1: Bạn nhỏ thức dậy, vươn vai.
• Tranh 2: Bạn nhỏ đánh răng, rửa mặt.
• Tranh 3: Bạn nhỏ ăn sáng.
• Tranh 4: Bạn nhỏ đeo cặp sách đi học.

Bạn nhỏ làm những việc đó vào buổi sáng, trước khi đi học.

Câu 2: Viết 3 – 4 câu kể về những việc em thường làm trước khi đi học.

(G: Bạn nhỏ làm những việc gì? Bạn nhỏ làm những việc đó trong thời gian nào? Còn em, trước khi đi học, em thường tự làm những việc gì?)

Trả lời:

Dàn bài (dựa theo gợi ý G):

• Trước khi đi học, em thường làm những việc gì? → Em thức dậy, gấp chăn màn, đánh răng, rửa mặt, ăn sáng và chuẩn bị sách vở.
• Em làm những việc đó vào thời gian nào? → Vào buổi sáng sớm, trước khi đến trường.

Đoạn văn mẫu: Mỗi buổi sáng, em thức dậy lúc 6 giờ. Em gấp chăn màn gọn gàng rồi đánh răng, rửa mặt. Sau đó, em ăn sáng và chuẩn bị đầy đủ sách vở. Cuối cùng, bố mẹ em chở em đến trường, em chào bố mẹ rồi vào lớp.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình