I. Giải bài tập SGK

Câu 1: Dựa vào tranh và câu hỏi gợi ý, đoán nội dung của từng tranh.

Em quan sát tranh và câu hỏi gợi ý để đoán nội dung từng tranh (đoán trước khi nghe kể chuyện):

• Tranh 1 – Hai bà cháu nghèo khổ làm gì để sinh sống? Nhìn tranh, em đoán hai bà cháu nghèo phải vào rừng đào củ để ăn qua ngày.
• Tranh 2 – Chuyện gì xảy ra với hai bà cháu khi rừng bị cháy? Em đoán rừng cháy đã thiêu rụi nương rẫy của hai bà cháu, khiến cậu bé buồn bã, khóc vì mất hết mùa màng.
• Tranh 3 – Điều may mắn gì đã đến với hai bà cháu? Em đoán cậu bé tình cờ đào được một loại củ lạ, thơm ngon nên đem về cho bà cùng ăn.
• Tranh 4 – Hai bà cháu đã làm gì để giúp mọi người hết đói khổ? Em đoán hai bà cháu đem loại củ ấy trồng khắp nơi để mọi người nghèo cũng có cái ăn, không còn bị đói.

Câu 2: Nghe kể chuyện.

SỰ TÍCH CÂY KHOAI LANG

(1) Ngày xưa, có hai bà cháu nghèo khổ, hằng ngày phải đi đào củ mài để ăn. Một hôm, cậu bé nói với bà:

– Bà ơi, cháu đã lớn. Cháu sẽ làm nương, trồng lúa để có gạo nấu cơm.

Từ đó, cậu bé chăm chỉ trồng cây trên nương.

(2) Năm đó, gần đến ngày thu hoạch lúa thì chẳng may khu rừng bị cháy. Nương lúa thành tro. Cậu bé buồn quá, nước mắt trào ra. Bỗng, Bụt hiện lên, bảo:

– Ta cho con một điều ước, con ước gì?

– Dạ, con chỉ mong bà của con không bị đói khổ.

Bụt gật đầu và biến mất.

(3) Hôm ấy, cậu bé đào được củ gì rất lạ. Củ bị lửa rừng hun nóng, có mùi thơm ngòn ngọt. Cậu bé nếm thử, thấy rất ngon, bèn đào thêm mấy củ nữa đem về cho bà. Bà tấm tắc khen ngon và thấy khỏe hẳn ra. Cậu bé kể lại câu chuyện gặp Bụt cho bà nghe, bà nói:

– Vậy củ này chính là Bụt ban cho đấy. Cháu hãy vào rừng tìm thứ cây quý đó đem trồng khắp bìa rừng, bờ suối để người nghèo có cái ăn.

(4) Cậu bé làm theo lời bà dặn. Chỉ mấy tháng sau, loài cây lạ mọc khắp nơi, rễ cây phình to ra thành củ có màu tím đỏ. Từ đó, nhà nhà hết đói khổ. Mọi người gọi cây đó là “khoai lang”. Đến bây giờ, khoai lang vẫn được nhiều người ưa thích.

Câu 3: Kể lại từng đoạn của câu chuyện theo tranh.

Trả lời:

• Đoạn 1 (tranh 1): Ngày xưa, có hai bà cháu nghèo, hằng ngày phải đi đào củ mài để ăn. Cậu bé lớn lên, xin bà đi làm nương trồng lúa để có gạo nấu cơm và chăm chỉ trồng cây.
• Đoạn 2 (tranh 2): Gần đến ngày thu hoạch thì rừng bị cháy, nương lúa thành tro. Cậu bé buồn khóc. Bụt hiện lên cho một điều ước, cậu chỉ mong bà không bị đói khổ.
• Đoạn 3 (tranh 3): Cậu bé đào được củ lạ bị lửa hun thơm ngọt, ăn rất ngon nên đào thêm đem về cho bà. Bà khen ngon, khỏe ra và bảo đó là củ Bụt ban, dặn cậu tìm cây quý trồng khắp nơi cho người nghèo.
• Đoạn 4 (tranh 4): Cậu bé làm theo lời bà. Mấy tháng sau, cây lạ mọc khắp nơi, rễ phình thành củ tím đỏ. Nhà nhà hết đói khổ, mọi người gọi cây đó là “khoai lang”.

II. Vận dụng

Kể cho người thân về những việc làm tốt của người cháu trong câu chuyện trên.

Bài nói mẫu: Trong câu chuyện Sự tích cây khoai lang, người cháu là một cậu bé chăm chỉ và hiếu thảo. Cậu chịu khó làm nương trồng lúa để nuôi bà. Khi được Bụt cho điều ước, cậu chỉ mong bà không bị đói khổ. Cậu còn nghe lời bà, đem cây khoai lang trồng khắp nơi để giúp người nghèo có cái ăn. Em rất quý cậu bé vì cậu vừa hiếu thảo với bà, vừa tốt bụng với mọi người.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình