I. Lý thuyết trọng tâm

1. Từ chỉ con vật và từ chỉ bộ phận của con vật

• Từ chỉ con vật dùng để gọi tên con vật. Ví dụ: dê, bò, gà, vịt.
• Từ chỉ bộ phận của con vật dùng để gọi tên các phần trên cơ thể con vật. Ví dụ: đầu, cổ, chân, đuôi, cánh, mỏ.

2. Từ chỉ đặc điểm của con vật

Là những từ nêu màu sắc, hình dáng… của con vật hoặc bộ phận con vật. Ví dụ: bộ lông vàng óng, đôi mắt tròn, cặp sừng cong.

3. Câu nêu đặc điểm về bộ phận con vật

Ta đặt câu theo mẫu: bộ phận + đặc điểm. Ví dụ: Lông gà con vàng óng.

II. Giải các câu hỏi SGK

Luyện từ và câu

Câu 1: Xếp từ vào nhóm thích hợp: đầu, dê, cổ, bò, chân, lợn, đuôi, cánh, mắt, mỏ, gà, vịt.

Trả lời:

• Từ chỉ con vật: dê, bò, lợn, gà, vịt.
• Từ chỉ bộ phận của con vật: đầu, cổ, chân, đuôi, cánh, mắt, mỏ.

Câu 2: Tìm từ ngữ chỉ đặc điểm (bộ lông, đôi mắt, cặp sừng,…) của từng con vật trong hình.

Trả lời:

• Con chó: bộ lông vàng nâu đen mượt, đôi mắt tròn, cái đuôi ngoe nguẩy.
• Con trâu: bộ lông đen, cặp sừng cong, thân hình to khỏe.
• Con gà mái: bộ lông nâu vàng, cái mào đỏ, đôi chân chắc khỏe.
• Con mèo: bộ lông xám mượt, đôi mắt tròn, bộ ria mép dài.

Câu 3: Đặt một câu về một bộ phận của con vật nuôi trong nhà.

(M: Lông gà con vàng óng.)

Trả lời:

• Đôi mắt con mèo tròn xoe.
• Cặp sừng con trâu cong vút.

Viết

Câu 1: Đọc đoạn văn “Nhà gấu ở trong rừng” và kể lại các hoạt động của nhà gấu vào mùa xuân, mùa thu và mùa đông.

Trả lời:

• Mùa xuân: cả nhà gấu kéo nhau đi bẻ măng và uống mật ong.
• Mùa thu: gấu đi nhặt quả hạt dẻ; cả nhà gấu béo rung rinh, bước đi lặc lè, lặc lè.
• Mùa đông: suốt ba tháng rét, cả nhà gấu đứng tránh gió trong gốc cây, không cần đi kiếm ăn, chỉ mút hai bàn chân mỡ cũng đủ no.

Câu 2: Viết 3 – 5 câu kể lại hoạt động của một con vật mà em quan sát được.

Dàn bài (trả lời các câu hỏi gợi ý ở phần G):

1. Em muốn kể về con vật nào? → Con mèo nhà em.
2. Em đã quan sát kĩ con vật đó ở đâu? Khi nào? → Ở nhà, vào buổi chiều sau khi đi học về.
3. Kể lại những hoạt động của con vật đó. → Mèo nằm sưởi nắng, rình bắt chuột, nghịch cuộn len và dụi đầu vào chân em.
4. Nêu nhận xét của em về con vật đó. → Mèo rất đáng yêu và tinh nghịch, em rất yêu quý.

Đoạn văn mẫu:

Nhà em nuôi một chú mèo tam thể. Mỗi buổi chiều đi học về, em thường ngồi ngắm chú chơi đùa. Chú mèo nằm sưởi nắng, thỉnh thoảng lại rình bắt chuột hoặc nghịch cuộn len. Khi thấy em, chú chạy đến, dụi đầu vào chân em rất tình cảm. Em thấy chú mèo thật đáng yêu và tinh nghịch nên em rất yêu quý chú.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình