I. Nội dung tóm tắt bài đọc

Bài đọc tả mùa nước nổi ở quê tác giả. Người làng gọi là mùa nước nổi vì nước lên hiền hòa, mỗi ngày một dâng, mưa dầm dề suốt ngày này qua ngày khác. Đến Rằm tháng Bảy, dòng sông Cửu Long no đầy, tràn qua bờ; đồng ruộng, vườn tược giữ lại hạt phù sa nên nước trong dần, lại thấy từng đàn cá ròng ròng theo cá mẹ xuôi dòng. Nước ngập lên tận những viên gạch, mọi người phải lấy ván, lấy tre làm cầu từ cửa trước vào tận bếp. Qua đó, mùa nước nổi hiện lên thật bình dị, vui và thân thương.

II. Giải các câu hỏi SGK

Câu mở đầu: Bức tranh vẽ cảnh gì?

Trả lời: Bức tranh vẽ cảnh một mùa nước nổi ở miền Nam: nước ngập quanh ngôi nhà sàn, mọi người đứng chơi trên sàn nhà, phía xa có người chèo thuyền, quăng chài bắt cá trên mặt nước mênh mông.

Câu 1: Vì sao người ta gọi là mùa nước nổi mà không gọi là mùa nước lũ?

Trả lời: Vì nước lên hiền hòa, mỗi ngày một dâng lên chứ không dữ dội, nên người ta gọi là mùa nước nổi mà không gọi là mùa nước lũ.

Câu 2: Cảnh vật trong mùa nước nổi thế nào?

– Sông nước

– Đồng ruộng, vườn tược, cây cỏ

– Đàn cá ròng ròng

Trả lời:

• Sông nước: Dòng sông Cửu Long no đầy, tràn qua bờ; nước trong ao hồ, đồng ruộng hòa lẫn với nước dòng sông Cửu Long.
• Đồng ruộng, vườn tược, cây cỏ: như biết giữ lại hạt phù sa ở quanh mình nên nước lại trong dần.
• Đàn cá ròng ròng: từng đàn theo cá mẹ xuôi theo dòng nước, vào tận đồng sâu.

Câu 3: Vì sao vào mùa nước nổi, người ta phải làm cầu từ cửa trước vào đến tận bếp?

Trả lời: Vì nước ngập lên tận những viên gạch trong nhà, nên người ta phải lấy ván, lấy tre làm cầu từ cửa trước vào đến tận bếp để đi lại cho dễ.

Câu 4: Em thích nhất hình ảnh nào trong bài?

Trả lời: Em thích nhất hình ảnh cây cầu tre lắt lẻo bắc ngay dưới mái nhà. Vì hình ảnh đó vừa ngộ nghĩnh vừa vui, cho thấy cuộc sống mùa nước nổi thật thú vị.

(Đây là câu hỏi mở, em có thể chọn hình ảnh khác mà em thích và nói lí do của mình.)

Luyện tập

Câu 1: Từ nào chỉ đặc điểm của mưa có trong bài đọc?

dầm dề – rả rích – suốt mướt – dai dẳng

Trả lời: Hai từ chỉ đặc điểm của mưa có trong bài đọc là: dầm dề và suốt mướt (“Mưa dầm dề, mưa suốt mướt ngày này qua ngày khác.”).

Câu 2: Tìm thêm từ ngữ tả mưa. (M: ào ào)

Trả lời: Một số từ ngữ tả mưa: ào ào, rả rích, tí tách, lất phất, rào rào, tầm tã.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình