I. Giải bài tập SGK

Câu 1: Dựa vào tranh và câu hỏi gợi ý, đoán nội dung của từng tranh.

Em quan sát tranh và đọc lời trong bóng nói để đoán nội dung từng tranh (đoán trước khi nghe kể chuyện):

• Tranh 1 – Vào một ngày cuối xuân, hồ nước và mây nói với nhau điều gì? Nhìn tranh, em đoán hồ nước đang trách chị mây che mất nắng, làm mình kém lấp lánh (theo lời: “Tôi đẹp lên dưới ánh nắng, thế mà chị lại che mất.”). Có lẽ hai bên còn hơi giận nhau.
• Tranh 2 – Dưới nắng hè gay gắt, hồ nước lên tiếng cầu cứu ai? Em đoán nắng hè gay gắt làm hồ nước cạn dần, hồ hoảng sợ nên cầu cứu chị mây (theo lời: “Chị mây ơi, không có chị tôi chết mất.”). Bầy tôm cá trong hồ chắc cũng đang lo lắng.
• Tranh 3 – Vì sao chị mây bay về hồ nước và cho mưa xuống? Em đoán chị mây thương hồ nước sắp cạn khô nên đã bay về, làm mưa để cứu hồ. Sau cơn mưa, chắc hồ nước sẽ đầy trở lại.
• Tranh 4 – Qua mùa thu, sang mùa đông, chuyện gì xảy ra với chị mây? Em đoán chị mây trở nên gầy, yếu đi (theo lời: “Không có em, chị cũng yếu hẳn đi.”). Có lẽ lần này đến lượt hồ nước tìm cách giúp lại chị mây.

Câu 2: Nghe kể chuyện.

HỒ NƯỚC VÀ MÂY

(1) Vào một ngày cuối xuân, mặt hồ lấp lánh dưới nắng. Bỗng, một cơn gió đưa chị mây sà thấp xuống mặt hồ. Hồ nước cuộn sóng nói:

– Tôi đẹp lên dưới ánh nắng, thế mà chị lại che mất.

– Không có chị che nắng thì em gặp nguy đấy! – Chị mây đáp.

– Tôi cần gì chị!

Chị mây giận hồ nước nên đã bay đi.

(2) Mùa hè, dưới cái nắng gay gắt, hồ nước bị bốc hơi, cạn trơ tận đáy. Nó cầu cứu:

– Chị mây ơi, không có chị tôi chết mất.

Bầy tôm cá trong hồ cũng than:

– Chúng tôi cũng không sống được nếu hồ cạn thế này!

(3) Nghe tiếng kêu của hồ nước và bầy tôm cá, chị mây không giận hồ nước nữa, bay về và cho mưa xuống. Hồ nước đầy lên, tràn căng sức sống.

(4) Qua mùa thu, sang mùa đông, chị mây ngày càng mảnh mai, hao gầy như dải lụa mỏng. Chị ghé xuống hồ và nói:

– Không có em, chị cũng yếu hẳn đi.

Thế là hồ nước lao xao gợn sóng:

– Để em tìm cách giúp chị!

Hồ nước gọi ông mặt trời rọi nắng xuống cho nước bốc hơi lên. Chị mây khỏe dần, nặng dần để chuẩn bị mưa xuống.

Câu 3: Kể lại từng đoạn của câu chuyện theo tranh.

Trả lời:

• Đoạn 1 (tranh 1): Một ngày cuối xuân, chị mây sà xuống mặt hồ. Hồ nước trách chị mây che mất nắng làm mình kém đẹp. Chị mây khuyên nhủ nhưng hồ nước không nghe, còn nói “Tôi cần gì chị!”. Chị mây giận và bay đi.
• Đoạn 2 (tranh 2): Sang mùa hè, nắng gay gắt làm hồ nước bốc hơi, cạn trơ đáy. Hồ nước và bầy tôm cá hoảng sợ, kêu cứu chị mây vì sắp không sống nổi.
• Đoạn 3 (tranh 3): Nghe tiếng kêu cứu, chị mây hết giận, bay về cho mưa xuống. Hồ nước đầy lên, tràn căng sức sống.
• Đoạn 4 (tranh 4): Sang mùa đông, chị mây gầy mỏng như dải lụa. Lần này hồ nước giúp lại chị: gọi ông mặt trời rọi nắng cho nước bốc hơi, giúp chị mây khỏe dần để chuẩn bị mưa xuống.

II. Vận dụng

Nói với người thân về điều em đã học được từ câu chuyện trên.

Bài nói mẫu: Qua câu chuyện Hồ nước và mây, em học được rằng mọi vật xung quanh đều cần có nhau. Hồ nước và mây phải giúp đỡ nhau thì cả hai mới khỏe đẹp. Vì thế, em sẽ biết yêu thương, giúp đỡ mọi người và không nên kiêu căng.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình