I. Lý thuyết trọng tâm

1. Từ ngữ chỉ tình cảm

• Là những từ nói lên tình cảm, cảm xúc giữa người với người.
• Ví dụ: yêu thương, kính trọng, quan tâm, nhớ ơn,…

2. Từ ngữ chỉ đặc điểm

• Là những từ nói lên tính cách, phẩm chất của con người.
• Ví dụ: cần cù, anh dũng, thân thiện, hiền lành,…

II. Giải các câu hỏi SGK

Luyện từ và câu

Câu 1: Xếp các từ ngữ dưới đây vào nhóm thích hợp: yêu thương, kính yêu, chăm lo, nhớ ơn, kính trọng, quan tâm.

• Nhóm 1: Từ ngữ chỉ tình cảm của Bác Hồ với thiếu nhi
• Nhóm 2: Từ ngữ chỉ tình cảm của thiếu nhi với Bác Hồ

Trả lời:

• Nhóm 1 (tình cảm của Bác Hồ với thiếu nhi): yêu thương, chăm lo, quan tâm.
• Nhóm 2 (tình cảm của thiếu nhi với Bác Hồ): kính yêu, nhớ ơn, kính trọng.

Câu 2: Chọn từ phù hợp để hoàn thành câu: anh dũng, thân thiện, cần cù.

a. Người dân Việt Nam lao động rất (…).

b. Các chú bộ đội chiến đấu (…) để bảo vệ Tổ quốc.

c. Người Việt Nam luôn (…) với du khách nước ngoài.

Trả lời:

• a. Người dân Việt Nam lao động rất cần cù.
• b. Các chú bộ đội chiến đấu anh dũng để bảo vệ Tổ quốc.
• c. Người Việt Nam luôn thân thiện với du khách nước ngoài.

Câu 3: Quan sát tranh:

a. Đặt tên cho bức tranh.

b. Nói một câu về Bác Hồ.

Trả lời:

• a. Đặt tên cho bức tranh: Bác Hồ tưới cây (hoặc: Bác Hồ chăm sóc cây).
• b. Nói một câu về Bác Hồ: Bác Hồ đang tưới nước cho cây con trong vườn. / Bác Hồ rất yêu thiên nhiên và chăm chỉ trồng cây.

Viết

Câu 1: Kể lại một việc Bác Hồ đã làm trong câu chuyện Chiếc rễ đa tròn.

Gợi ý:

• Em muốn kể về việc làm nào của Bác Hồ?
• Bác đã làm việc đó như thế nào?
• Em có suy nghĩ gì về việc làm của Bác?

Trả lời (bài nói mẫu): Em muốn kể về việc Bác Hồ trồng lại chiếc rễ đa. Khi thấy chiếc rễ nhỏ rơi trên mặt đất, Bác đã cuộn nó thành một vòng tròn, buộc tựa vào hai cái cọc rồi vùi hai đầu rễ xuống đất. Nhiều năm sau, chiếc rễ lớn lên thành cây đa con có vòng lá tròn để thiếu nhi chui qua chui lại vui chơi. Em thấy Bác Hồ rất yêu thương và luôn quan tâm đến các bạn nhỏ.

Câu 2: Viết 4 – 5 câu về việc em vừa kể ở trên.

Dàn bài (theo gợi ý ở câu 1):

• (1) Em muốn kể về việc làm nào của Bác Hồ? – Bác Hồ trồng lại chiếc rễ đa thành hình tròn.
• (2) Bác đã làm việc đó như thế nào? – Bác cuộn chiếc rễ thành vòng tròn, buộc tựa vào hai cái cọc rồi vùi hai đầu rễ xuống đất; sau này thành cây đa con có vòng lá tròn.
• (3) Em có suy nghĩ gì về việc làm của Bác? – Bác rất yêu thương thiếu nhi, làm vậy để các bạn nhỏ có chỗ vui chơi.

Bài viết mẫu:

Trong câu chuyện “Chiếc rễ đa tròn”, em rất thích việc Bác Hồ trồng lại chiếc rễ đa. Khi thấy chiếc rễ nhỏ rơi trên mặt đất, Bác đã cuộn nó thành một vòng tròn, buộc tựa vào hai cái cọc rồi vùi hai đầu rễ xuống đất. Nhiều năm sau, chiếc rễ lớn lên, trở thành cây đa con có vòng lá tròn xinh xắn. Các bạn thiếu nhi vào thăm vườn Bác đều thích chui qua chui lại vòng lá ấy. Việc làm của Bác cho em thấy Bác Hồ luôn yêu thương và quan tâm đến thiếu nhi.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình