I. Giải bài tập SGK

Câu 1: Nghe kể chuyện Cảm ơn họa mi.

Nội dung câu chuyện: Cảm ơn họa mi (Theo Truyện cổ An-đéc-xen)

(1) Ở vương quốc nọ có một vị vua rất giàu có. Nhưng điều khiến nhà vua tự hào nhất là ngài có con họa mi có tiếng hót trong như pha lê.

(2) Một hôm, có người tặng nhà vua một con họa mi máy, mình dát kim cương lấp lánh. Hễ vặn dây cót là chim hót, cái đuôi vẫy vẫy óng ánh sợi vàng sợi bạc. Nó có thể hót ba mươi lần liên tục. Mọi người đều thích nghe họa mi máy hót, không ai còn để ý đến họa mi thật nữa. Họa mi thật buồn bã bay về chốn rừng xanh.

(3) Một ngày nọ, chim máy đang hót bỗng có tiếng kêu đánh “cạch” trong bụng, rồi chim ngừng hót. Người thợ sửa chữa tháo tung chim máy ra để sửa. Tiếng chim máy bây giờ nghe rèn rẹt, rèn rẹt…

(4) Vài năm sau, nhà vua lâm bệnh, khó qua khỏi. Một hôm, nhà vua bỗng thấy có bóng họa mi ở khung cửa sổ lâu đài. Con chim bé nhỏ nghe tin nhà vua ốm nặng đã bay về… Tiếng họa mi hót đầy xúc cảm khiến nhà vua tỉnh lại:

– Cảm ơn họa mi yêu quý! Ta vô tình để chim ra khỏi hoàng cung, vậy mà chim vẫn quay về, cứu ta khỏi tay Thần Chết. – Nhà vua khẽ nói.

– Tôi không bao giờ quên giọt nước mắt của nhà vua đã nhỏ trong lần đầu tiên nghe tôi hót. – Họa mi đáp.

Trả lời câu hỏi theo từng tranh:

• Tranh 1 – Điều gì khiến nhà vua tự hào nhất ở vương quốc của mình? Điều khiến nhà vua tự hào nhất là ngài có con họa mi với tiếng hót trong như pha lê.
• Tranh 2 – Nhà vua được tặng gì? Vì sao họa mi trở về rừng xanh? Nhà vua được tặng một con họa mi máy mình dát kim cương lấp lánh. Họa mi thật trở về rừng xanh vì mọi người chỉ thích nghe họa mi máy hót, không ai còn để ý đến nó nên nó buồn bã bay đi.
• Tranh 3 – Điều gì xảy ra với món quà nhà vua được tặng? Con họa mi máy đang hót bỗng kêu “cạch” rồi ngừng hót. Người thợ tháo tung ra sửa, nhưng tiếng chim máy chỉ còn nghe rèn rẹt, rèn rẹt.
• Tranh 4 – Vì sao họa mi quay trở về hoàng cung cất tiếng hót đầy xúc cảm? Vì họa mi nghe tin nhà vua lâm bệnh nặng nên bay về hót cho nhà vua nghe. Tiếng hót đầy xúc cảm ấy đã cứu nhà vua tỉnh lại. Họa mi làm vậy vì không quên giọt nước mắt cảm động của nhà vua trong lần đầu nghe nó hót.

Câu 2: Kể lại từng đoạn của câu chuyện theo tranh.

Trả lời:

• Đoạn 1 (tranh 1): Ở vương quốc nọ có một vị vua giàu có. Điều nhà vua tự hào nhất là có con họa mi hót hay, tiếng hót trong như pha lê.
• Đoạn 2 (tranh 2): Một hôm, có người tặng nhà vua con họa mi máy dát kim cương. Vặn dây cót là chim hót, đuôi vẫy óng ánh. Mọi người mải nghe họa mi máy, quên cả họa mi thật. Buồn quá, họa mi thật bay về rừng xanh.
• Đoạn 3 (tranh 3): Một ngày, họa mi máy đang hót bỗng kêu “cạch” rồi ngừng. Người thợ tháo ra sửa nhưng tiếng chim chỉ còn rèn rẹt, không còn hay nữa.
• Đoạn 4 (tranh 4): Vài năm sau, nhà vua ốm nặng. Nghe tin, họa mi thật bay về, đậu bên cửa sổ hót cho nhà vua nghe. Tiếng hót giúp nhà vua tỉnh lại. Nhà vua cảm ơn, còn họa mi nói nó không quên giọt nước mắt của nhà vua ngày trước.

II. Vận dụng

Đóng vai chim họa mi, kể cho người thân các sự việc trong câu chuyện trên.

Bài nói mẫu: Tôi là chim họa mi sống trong hoàng cung. Trước đây, nhà vua rất tự hào về tiếng hót của tôi. Nhưng khi có người tặng nhà vua một con họa mi máy, mọi người chỉ thích nghe chim máy mà quên mất tôi. Buồn quá, tôi bay về rừng xanh. Ít lâu sau, chim máy hỏng, không hót được nữa. Rồi nhà vua lâm bệnh nặng. Nghe tin, tôi liền bay về, đậu bên cửa sổ và hót cho nhà vua nghe. Nhờ tiếng hót của tôi, nhà vua đã tỉnh lại và khỏe mạnh. Nhà vua cảm ơn tôi, còn tôi không bao giờ quên giọt nước mắt cảm động của nhà vua trong lần đầu nghe tôi hót.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình