Tác dụng của dòng điện xoay chiều
Bốn tác dụng: nhiệt, phát sáng, từ & sinh lí
Trong đời sống, ta không nhìn thấy dòng điện xoay chiều chạy qua các thiết bị, nhưng nhận biết được sự tồn tại của nó qua các tác dụng mà nó gây ra. Dòng điện xoay chiều có 4 tác dụng chính: nhiệt, phát sáng, từ và sinh lí.
Đây là quá trình điện năng chuyển hoá thành nhiệt năng. Tác dụng nhiệt được ứng dụng rất nhiều trong các thiết bị gia dụng hằng ngày.
▸ Ví dụ trong đời sống
Đây là quá trình điện năng chuyển hoá thành quang năng, phục vụ chiếu sáng trong nhà ở, đường phố, trang trí…
▸ Các loại đèn phổ biến
Vừa có tác dụng phát sáng, vừa có tác dụng nhiệt (bóng đèn rất nóng khi bật lâu).
• Ấm điện: chỉ có tác dụng nhiệt — KHÔNG phát sáng.
→ Trong bài tập phân biệt, hãy nhớ rõ điểm này.
▸ Thí nghiệm kiểm chứng tác dụng từ
Hiện tượng: Khi đóng công tắc K cho dòng điện xoay chiều chạy qua cuộn dây, các đinh sắt đặt gần cuộn dây bị hút lên.
Kết luận: Cuộn dây có từ trường → dòng điện xoay chiều có tác dụng từ.
▸ Ứng dụng tác dụng từ
• Không dùng tay ướt chạm vào ổ cắm, công tắc.
• Không tự ý sửa chữa thiết bị điện khi chưa ngắt nguồn.
• Không lại gần các trạm biến thế điện.
• Trẻ em phải có người lớn hướng dẫn khi dùng thiết bị điện.
▸ Ứng dụng có lợi trong y học
Mặc dù dòng điện xoay chiều có thể gây nguy hiểm, các bác sĩ đã khéo léo dùng liều lượng nhỏ và có kiểm soát để chữa bệnh:
• Hỗ trợ phục hồi sau chấn thương.
• Kích thích cơ, chống teo cơ.
• Tăng cường tuần hoàn máu.
• Có hại: khi vô ý chạm phải dòng điện cao áp → nguy hiểm tính mạng.
• Có lợi: khi dùng đúng liều lượng và mục đích y tế (máy khử rung tim, xung điện trị liệu).
Để xem lý thuyết đầy đủ với hình ảnh thí nghiệm trực quan, các phương pháp giải chi tiết các dạng bài tập (nhận biết tác dụng, phân biệt xoay chiều/một chiều, điều kiện tạo dòng cảm ứng xoay chiều), nhiều ví dụ kèm lời giải, sơ đồ tư duy và sai lầm thường gặp, các em hãy đọc bài viết bên dưới:
Trọn bộ lý thuyết về 4 tác dụng (nhiệt, phát sáng, từ, sinh lí), so sánh với dòng một chiều, các ứng dụng trong đời sống và phương pháp giải bài tập điển hình.
Sau khi đã nắm vững lý thuyết, các em hãy chuyển sang tab Bài Tập để luyện 22 câu bám sát chương trình SGK!
Cùng luyện bài Tác dụng dòng điện xoay chiều!
22 câu: 17 trắc nghiệm · 3 đúng/sai · 2 tự luận
Tuyệt vời!

Cô Trần Thị Thanh Thảo
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu
