Acetic Acid
Cấu tạo, tính chất, điều chế & ứng dụng của acetic acid
Acetic acid là một acid hữu cơ rất quen thuộc — chính là thành phần chính tạo nên vị chua của giấm ăn.
▸ Công thức cấu tạo thu gọn
• Nhóm $-COOH$ gồm nhóm $-OH$ liên kết với nhóm $C=O$.
▸ Đặc điểm cấu tạo quan trọng
Trong phân tử acetic acid có nhóm $-COOH$ (gọi là nhóm carboxyl). Đây là nhóm chức gây nên tính chất hoá học đặc trưng của acetic acid — tính acid.
→ Chỉ những chất có nhóm $-COOH$ mới có tính chất hoá học đặc trưng giống acetic acid.
Khối lượng phân tử: $M_{CH_3COOH} = 12 \times 2 + 4 + 16 \times 2 = 60$ (g/mol).
Acetic acid là chất lỏng, không màu, có vị chua và mùi đặc trưng.
| Đặc điểm | Giá trị |
|---|---|
| Trạng thái | Chất lỏng, không màu, vị chua, mùi đặc trưng |
| Nhiệt độ sôi | $118$°C (cao hơn nước) |
| Khối lượng riêng | $d = 1{,}045$ g/mL (ở $25$°C) → nặng hơn nước |
| Tính tan | Tan vô hạn trong nước |
▸ Giấm ăn
▸ So sánh nhiệt độ sôi của 3 chất
| Chất | Nhiệt độ sôi | Tính tan trong nước |
|---|---|---|
| Ethylic alcohol ($C_2H_5OH$) | $78{,}3$°C | Tan vô hạn |
| Nước ($H_2O$) | $100$°C | — |
| Acetic acid ($CH_3COOH$) | $118$°C | Tan vô hạn |
→ Trong $3$ chất trên, acetic acid có nhiệt độ sôi cao nhất.
▸ 1. Tính acid
Acetic acid là một acid yếu nhưng có đầy đủ tính chất của acid thông thường (giống các acid vô cơ như $HCl$).
• Muối của acid mạnh hơn: $NaCl$, $Na_2SO_4$… (vì acetic acid yếu hơn $HCl$, $H_2SO_4$).
▸ 2. Phản ứng ester hoá
Acetic acid phản ứng với ethylic alcohol (xúc tác $H_2SO_4$ đặc, đun nóng) tạo ra ester và nước.
▸ 3. Phản ứng cháy
Acetic acid cháy trong oxygen tạo ra $CO_2$ và $H_2O$:
▸ 1. Điều chế acetic acid
Acetic acid dùng sản xuất giấm ăn được điều chế bằng phương pháp lên men giấm từ ethylic alcohol loãng:
▸ 2. Ứng dụng của acetic acid
Để ôn lại lý thuyết một cách đầy đủ và luyện thêm các dạng bài tập tính toán nâng cao (lên men giấm tính hiệu suất, ester hoá xác định chất hết, đốt cháy dẫn qua nước vôi trong, chuỗi phản ứng tinh bột → ethylic alcohol → acetic acid → ester…), các em có thể xem bài lý thuyết chi tiết tại liên kết bên dưới:
Lý thuyết trọng tâm, các dạng bài tập điển hình, ví dụ kèm lời giải chi tiết, sơ đồ tư duy, sai lầm thường gặp.
Sau khi đã nắm vững lý thuyết, các em hãy chuyển sang tab Bài Tập để luyện 23 câu bám sát chương trình SGK!
Cùng luyện bài Acetic acid!
23 câu: 17 trắc nghiệm · 3 đúng/sai · 3 tự luận
Tuyệt vời!
Cô Trần Thị Thanh Thảo
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu